sporisand

I dag har eg noko eg har gleda meg til å dela med dei som les her. Flinke Torbjørn Dyrud, som var med som rettleiar for komponistane på salmeverkstaden på Lia gård har laga ein nydeleg melodi til ein tekst som eg skreiv då eg kom heim der i frå. Han har send meg ei lydfil som dukka opp som ein gebursdagspresang her om dagen. Eg har fått lov av han til å dela her. Eg synest medarbeidarane mine er veldig generøse. Musikken er ikkje klar på noteark endå, men det skal koma det og. Denne teksten trykte eg nokre av versa på for nokre veker sidan. Her er alle versa, og det er bare å nynna med etter å ha lytta nokre gonger til melodien.

I teksten har eg prøvd å fanga noko om det å vera eit menneske av pust og jord som famlar mellom gåtene i tilveret og vaklar rundt midt mellom det vakre og det vanskelege. Eg har prøvd å fanga essensen i det å leva eit roleg og jordnært menneskeliv og det å faktisk tru at det finst samanhenger me bare delvis skjøner og at det finst opningar inn til alle mysteria me anar og ikkje forstår. Om eg har lukkast i dette er det kanskje ikkje opp til meg å vurdera, men dette var ein fin tekst å skriva.

Sjå til oss Gud, og vis oss veg.

En soloppgang, eit stjerneskot,
på opne havet driv ein båt,
ein vind, eit hav, ei due og ei gåte.
Eit menneske av pust og jord,
ei evig leiting etter ord,
og draumen om ein annan levemåte.

Me lever liva våre her,
veit ikkje alltid kven me er,
men dansar i for store sko og strever.
Me vaklar rundt i tvil og tru,
her er eit eg, her er eit du,
me takkar deg for livet, og me lever.

Sjå til oss Gud, og vis oss veg,
ver hos oss, høyr vår bøn til deg,
når avmakt kastar skuggar som blir lange.
Legg merke ut så me kan sjå
kor vegen er, kor me skal gå
me lengtar etter håp, og me er mange.

Me blandar surdeig, bakar brød,
me plantar tre og sår ut frø,
tar skoa av, trør barbeint over jorda.
Så hender det at me får sjå
mysteria me håpar på,
det hender at me finn dei rette orda.

Ein vår skal bryta fram ein gong,
med grøne blad og takkesong,
la sorg og skrik og bitter urett venda.
Kvart rop, kvar gåte skal få svar,
og me skal skilna alt som var,
i glede, lys og lovsong skal det enda.

Heidi

Lydfil laga av Torbjørn Dyrud

I kveld har eg to små jenter på overnatting. Dei søv fredeleg i sengene sine, men eg veit at dei pleier å vakna grytidleg om morgonen, så eg gjer lurt i å koma meg i seng sjølv og om ikkje så alt for lenge. Me har først vore på Jærdagen, ein stor årleg marknad i Bryne, der det var så masse folk at me måtte gi opp øverste delen av Storgata og området rundt torget. Eg og Ingrid var einige om at det var kjekt å ha vore der, men eigentleg meir fredeleg å koma seg heim.

Eg sykla heim og skulle innom butikken for å handla med meg litt mat til helga. Då eg kom ut hadde det regna og det lukta sånn godt av gras, varm asfalt, jord og syrinar som det gjer når det regnar på denne årstida. Eg sykla heim i lett regn med den eine bereposen på styret fordi sykkelveskene var fulle. Halvvegs heime begynte posen å sprekka opp, og eg sykla så fort eg kunne og håpa eg skulle koma meg heim før is, risgraut, brød og eplejus hamna på bakken. Denne gongen gjekk det bra. Det er fint å ha flaks ein gong i mellom.

Eg nådde akkurat inn i gardsromet før overnattingsgjestene kom. Eldstejenta hadde med seg fleire heimelaga og litt forsinka bursdagspresangar til meg. Eg fekk eit lite maleri på lerret og eit risteglas med vatn, olje og glitter som laga fine effektar når me rista på det. Ho fortalde meg at synet av boblene i vatnet når glaset vart rista var veldig beroligande, og at ein sovna fortare dersom ein såg på det når ein hadde lagt seg. Kanskje eg får prøva i kveld?

Etter at me hadde ete litt middag ville jentene ut i den fine lyse sommarettarmiddagen, for det hadde for lengst slutta å regna. Me gjekk til leikeplassen i barnehagen like ved, og der møtte me ei jente som gjekk i første klasse i Stavanger som og var på overnattingsbesøk hos besteforeldre. Det er fascinerande å sjå korleis barn blir kjende med kvarandre: Først observerer dei kvarandre, så nærmar dei seg kvarandre liksom litt tilfeldig. Neste skritt er å leika ved sida av kvarandre, og plutseleg leikar dei i saman som om dei hadde kjend kvarandre alltid. Den nye jenta hadde med seg ein smilande og leiken farfar som leika gøymeleiken med alle dei tre jentene, og dei hadde det kjempekjekt i lag. Eg ser at me vaksne har litt å læra. Me var der heilt til det var på tide med laurdagsgodt og barne-TV og til regnet begynte å smådrypa igjen.

Den gode kjensla av sommarregn ein fin dag fekk meg til å tenkja på ein tekst eg skreiv for ganske lenge sidan. Eg trur det må ha vore på siste halvdelen av 90-talet. Frå Ålgård jentekor fekk eg ein spennande forespørsel om eg kunne tenkja meg å skriva ein konsert til dei i samarbeid med Sigvald Tveit. Eg vart i først omgang det som ein nå kallar star-struck og ganske sjenert overfor min langt meir rutinerte samarbeidspartnar. Men etterkvart vart samarbeidet ei veldig positiv oppleving og konserten vart fin. Dessverre har ein del av notene forsvunne, men eg har nok eit konsertopptak på kassett eller brend CD-plate ein eller annan plass.

Av alt eg har skrive av tekstar opp gjennom åra, det har etterkvart blitt veldig mange, er det nokre eg er spesielt glad i. Den teksten eg har lyst til å dela i dag er ein av dei. I konserten var dette eit solonummer, eg meiner bestemt at det var Eir Inderhaug som song han som innleigd stjernesolist. Eg synest i grunnen at det er litt trist at denne songen ikkje har blitt brukt. Eg kjenner etterkvart så mange dyktige komponistar, så viss nokon får lyst eller føler seg kalla til å laga ein ny melodi til denne songen, så ville eg blitt glad. Eg tenkjer meg ein roleg og enkel melodi med fred og sommar i. Kanskje litt inspirert av svenske folketonar? Her er teksten i alle fall. Eg synest at han står seg utan melodi og, eg har lese han opp fleire gonger når eg har hatt diktprogram ein eller annan stad. For meg som vestlending er sommarregn ein viktig del av sommaren. Regnet i teksten kjem aleine utan den iskalde nordvesten som gjer at ein må koma seg inn for å få på regntøy og støvlar. Her snakkar me om sommarregn som kjem rett ned, og ein temperatur som gjer at ein kan kosta på seg å stå der, midt i dei gode sommarregnluktene og verkeleg bli klissvåt…

Å bare stå i sommarregn

Å bare stå i sommarregn, med håret tungt og vått,
å bare stå og vera til, og kjenna det er godt.
Når dagen angar bjørk og pors og rosmarin og jord.
og alt du veit er sommaren med song i sine spor.

Å bare vera sterk og fri, og levande og glad.
Å sjå at vinden leiker blidt med grøne bjørkeblad.
Å stå og frysa lite grann, men stå slik likevel.
Å vera song og liv og lengt når det er seint på kveld.

Å stå og kjenna dette att, du kjenner i frå før
ein annan sommar, annan song, ei anna open dør.
Ein bris, ein song, eit bølgeskvulp og varme enkle ord.
Eit anna barn som var deg sjølv, ei tåre og ei mor.

*

Å bare stå i sommarregn, med tankar og med tid,
ein seljefløytetone, og ein mygg på handa di,
ein måne bak ei sommarsky, eit skip langt ut frå land
eit gammalt eventyr du kan, ein melodi du fann.

Du kjenner at Gud skapte deg av mold og lengt og song,
at sommarregn og lukt av gras var noko som du trong.
Med bare bein på heilag grunn, ein sommar går forbi,
ein fløytetone stemd i moll mot sommarsjela di.

Heidi

I dag fekk eg to koselege venninnebesøk. Først kom Laila med fint kort, håndboren oppvaskklut frå Japan med kattar på og ei nydeleg kokebok om bringebær og andre norske råvarer ein kan laga god sommarmat av. Me drakk kaffi og åt sein frokost ute i hagestova.

I kveldinga kom Hilde med to heimelaga presangar og fint heimelaga kort. Eg fekk rabarbrasyltetøy i eit stort glas og granskotsirup i eit lite glas. Begge deler passa veldig godt, for eg hadde vore innom ostemarknaden som var i Storgata i anledning Jærdagen og kjøpt eit stykke vellagra hollandsk ost og eit stykke chiliost. Med litt kjeks, eit par ekstra ostar, jordbær, grøne druer og paprika i tre fargar blei det eit nydeleg måltid.

Mellom dei to besøka jobba eg og Sissel nokre timar med den boka me lagar i kulturskulen med tekstar frå skapande skriving og bilete frå kunstfag. Det var veldig kjekt å få sjå dei fine bileta frå kunstfagelevane.

Samarbeid er kjekt. På danseforestillinga om to veker skal danse-elevane mellom anna dansa til ein tekst skriven av skrive-elevane. Mi kanskje litt lite objektive meining er at Time kulturskule er kjempeflinke med tverrfagleg arbeid. Det er ein av grunnane til at det er så kjekt å jobba der. I sånn rundt rekna 25 år har eg hatt deler av stillinga mi i kulturskulen. Først var eg dramalærar, og så var eg både dramalærar og skrivelærar i ein del år før eg slutta som dramalærar. Ein av grunnane til det var at to ettermiddagar/kveldar på jobb vart i meste laget kombinert med vanleg lærarjobb på dagtid.

Det fine med kulturskulen er at det kreative og musiske står i sentrum. Det har eg likt spesielt godt i din periode der eg synest at desse verdiane har vore litt for nedprioriterte i vanleg skule. Heldigvis synest eg å ana at pendelen gjer seg klar til å slå tilbake.

På Bryne er det Jærdagar denne helga. Desse marknadsdagane var absolutte favorittar i barndomen. Som vaksen opplever eg nok ikkje heilt det same entusiasmekicket, men det er jo kjekt at det skjer noko utanom det vanlege.

På min korte oste-ekspedisjon i Storgata møtte eg eit seks år gammalt barnebarn som var kjempelei seg. Ho hadde mista pengetaska si med pengar i, og pengar er ein sjeldan ting å bera med seg i desse kortfinansierte tidene. Heldigvis fann me lommeboka under eit sykkelstativ, men pengane var borte… Kanskje var det den første harde leksa i å leva med at gleda med pengar kan visa seg å vera kortvarig. Heldigvis blir det som regel ei lukkeleg ordning på den slags når ein framleis er bare seks år…

I dag sende nokon meg ein nydeleg melodi innspelt på piano. Kanskje eg får lov til å dela her etterkvart.

Heidi

Eg kan like godt innrømma det. Det er framleis stas å fylla år sjølv etter at ein har bikka 60 og andre usannsynleg høge tal. Det er koseleg å vakna, gripa etter mobilen og få dei første helsingane frå slekt og venner. Det er ikkje så verst å få kaffi, bokgave og gode ord på senga heller.

Veret var framleis varmt og nydeleg. Det passa godt, for føremiddagen på sjette trinn var sett av til orienteringsløp i Sandtangen. Dei sprang to og to med kart og skulle finna ti postar i ein stjerneformasjon. Nokre av oss vaksne sat på ein benk midt i området og gav dei nye utfordringar kvar gong dei kom tilbake og hadde funne ein post. Det var ei ganske behageleg pedagogoppgåve i det fine solskinet. Eg tenkjer ofte på kor fint det er at me vaksne på trinnet har ulike styrker og interesser. Hadde eg hatt eineansvar på trinnet kunne det fort ha skjedd at både orientering, programmering og turnopplæring kunne fått ganske stemoderlege forhold sjølv om det står oppførd i dei læreplanane me er forplikta på. Det hender eg tenkjer at elevane våre får eit ganske breitt samla undervisningstilbod. Sjølvsagt hender det og at eg blir litt sliten når eg tenkjer på alt det me optimalt sett helst skulle fått til, men med positivt fokus trur eg ikkje at barna i dagens skule har det så verst. I alle fall ikkje på dagar i mai der sola skin og dei får vera ute og ha det kjekt.

Ettermiddagen gjekk med til å førebu og øva på forestillinga me skal visa for dei andre elevane på skulen den nest siste skuleveka. Det fylde meg plutseleg med skikkeleg gladkjensle å sjå rundt 60 sjetteklassingar dansa og synga av full hals: «Here comes the sun», «Cover me in sunshine,» og andre sommarlåtar med stor entusiasme. Det hender at det plutseleg begynner å svinga skikkeleg av ein skuletime. Det var det absolutt tilløp til i dag. Det vart og ein is på kvar av ungane sidan eg trass alt fylde år i dag, og sidan det var sånn rundt rekna 25 grader ute. Dette er ikkje situasjonar som kryssar kvarandre veldig ofte. For å fylgja opp den første setningen min i dag, det er rett og slett ganske hyggeleg når så mange elevar og kolleger kjem for å gratulera med dagen og gi gode klemmar.

Etter skuletid spurta eg heim på sykkelen. Heime hadde Leif laga brokkolisalat, bakt rundstykke og steikt karbonadar. Me hadde kjøpt is og jordbær, som smakte nesten som dei norske, og mor og far kom med rabarbragrøt, kake og wienerbrød. Så hadde den næraste storfamilien felles middag i eit hus som ikkje var heilt rydda etter dei to forrige helgebesøka, men pytt, pytt… Medan me åt opna himmelen seg, og regnet auste ned. Etter veker med fint, varmt og tørt ver var det faktisk ganske forfriskande og deilig, men me håpar at finveret kjem tilbake, og at sommaren ikkje er over for i år.

I dag hadde eg eit kjekt oppdrag. Eg fekk vera med og opna kunstutstillinga til Sissel på Frida Hansens hus i Stavanger. Sissel har utvikla sin eigen teknikk der ho lagar collagar basert på serviettpapir. Det er og grunnlaget for bordpynten over. Eg var invitert til å lesa nokre dikt og seia litt om utstillinga. Eg tenkte eg kunne la dei som har lyst få lov til å lesa det eg hadde skrive for denne hendinga. Eg håpar det gir nokon lyst til å ta turen dit, for bileta er verkeleg fine.
*

Til opning av kunstutstillinga
Pust av himmel  av Sissel Ruud

Men bileta til Sissel er mykje meir enn restar av gamle serviettar. På ein del av bileta kan ein i glimt ana det nokre av serviettane sitt tidlegare livet som serviett, i andre er det heilt umogleg å sjå som det er umogleg å kjenna igjen larven i sommarfuglen. I sitt nye liv er dei blitt solsikker, lys i mørke, myrull, vår, vinter og jærlandskap og andre fine motiv som me som er glade i landskapet vårt og naturen kan finna ro og glede i. I bileta er det både lys og mørke. Dei er Sissel sine forteljingar som ho vil dela med oss i dag. Nå skal de snart få nyta pust av himmel. Det kan gjera godt å bli pusta på. Då Gud laga det første mennesket av jord la han seg på kne og pusta det inn i nasen slik at det kunne pusta sjølv. Me som bur her me bur har blitt pusta på av både kalde nordavindar og varme sommarvindar og veit at det er energi i begge variantane.

I denne utstillinga er det både streif av himmel og stenk av jord som det står i ein salme. Livet består av begge

 delar. Eg synest det er mykje ro og trøyst og i desse bileta og ro og trøyst er noko me kan trenga.

Trøysta ligg i lufta

Trøysta ligg i lufta,
ho dirrar i trøystens dal,
alt er mjukt og fullt av mild skodde, lukt av bjørkeblad,
mose, vintereple og kvitt lav.

Godt å bare vera der.
Så kan me ta fjelltoppane ein annan dag.

Heidi

Denne rare og fine kjensla av å høyra saman med nokon du nesten hadde gløymt at du høyrer saman med er noko som av og til innhentar meg på ein uventa måte.

I dag var me i kyrkja på Ålgård for å ta farvel med mi tante Ada. Då me kom inn i kyrkja var det fin musikk, og det blei vist lysbilete med bilete frå eit levd menneskeliv. Eg blei teken med til stova til farmor og farfar, eg vart minna om kor søte syskenbarna mine var då dei var små, og om korleis livet såg ut på sytti – og åttitalet. Eg kjende igjen menneska, smila og tider som har gått forbi og ikkje er her lenger.

Onkel Harald var den glade onkelen som gjekk på gymnaset på Bryne, budde på hybel og ofte var innom oss då eg og broren min var små. Eg hugsar då me var hos farmor og han kom på besøk med studiekameratar frå NTH og dei var vaksne og ungdomar på same tida og lo av alt.

Tante Ada frå Vardø var den som introduserte den eksotiske retten pizza for oss i Solåsvegen ein gong for lenge sidan. Dei hadde budd lenge i utlandet og var komne heim på besøk hos oss og hadde blitt kjende med rettar i frå den store verda. Far min, som skulle til byen i anleding eit eller anna med jobben fekk i oppdrag å prøva å få tak i ein paprika. Den slags eksotiske grønsakar hadde dei ikkje på forbruken på Ålgård. Han kom fram med utført oppdrag, ein knallgrøn paprika som skulle pryda den aller første pizzaen nokon i familien min hadde smakt.

Då eg var atten, eller var det kanskje sytten, reiste eg og Anne Mette til Aberdeen for å besøkja Ada og Harald som budde der ein periode. Me vart tekne svært godt i mot og tekne med på sightseeingturar og familieliv. Syskenbarna mine, i alle fall Hilde hadde lært seg å snakka engelsk med skotske r-ar noko som gjorde inntrykk. Lars Helge, Hilde og Håvard var yngre enn oss, og det å ha yngre syskenbarn syntest eg alltid var så kjekt. Me hadde tre på Ålgård og fem i Grimstad. Etterkvart flytta dei av syskenbarna mine som hadde hatt store deler av oppveksten i USA heim til Norge. Det var stor stas å visa fram ekte amerikanske syskenbarn til dei andre ungane på Solås. Gutane hadde til og med med seg baseballutstyr og sette i gang baseballkamp i akebakken heime. Etterkvart fekk me tre små syskenbarn i Vats og. Dei var så pass mykje yngre enn oss at eg hadde rukke å få to barn sjølv før den yngste vart fødd.

Akkurat som på klassefesten hadde eg i dag ein litt uventa følelse av at desse folka høyrer eg heime saman med. Det var fint å sjå syskenbarn, onklar og tante igjen. Det er litt trist at det ofte blir triste situasjonar som fører oss saman, men i fjor klarte me å få til eit koseleg slektstreff på garden der farfaren min vaks opp, og det nest eldste syskenbarnet mitt bur nå.

Det vart ein fin avskjedssermoni. Ada hadde hatt Alzheimers i 12-13 år, ein brutal sjukdom som stel meir og meir av eit menneskeliv. Eg sender varme tankar i dag til Harald, Lars Helge, Hilde og Håvard. Det var fint å få ha desse timane i lag med dykk.

Ein av tekstane som vart lesne i kyrkja i dag var teksten om at det finst tider for glede og tider for sorg.
Eg har laga ein salme ein gong i lag med Hilde Svela med denne teksten som utgangspunkt. Eg limer inn ei lenke til denne. Måtte me ta i mot tidene våre og gjera dei om til noko fint kvar gong me kan.

https://www.google.com/search?q=det+finnest+ei+tid+Hilde+Svela+youtube&rlz=1C5CHFA_enNO893NO893&oq=det+finnest+ei+tid+Hilde+Svela+youtube&aqs=chrome..69i57j0i546i649j0i512i546j0i546i649l2.20902j0j4&sourceid=chrome&ie=UTF-8#fpstate=ive&vld=cid:b44d5d2b,vid:nxAUOG83940,st:0

Heidi

I dag har me hatt den første av dei to planleggingskveldane me pleier å ha kvart år på denne tida for å leggja planar for neste skuleår…

Tida går så forskrekkeleg fort, og det er heilt ubegripeleg at me allereie er så langt. Det følest alltid rart å ta fatt på timeplanar for neste år, men eg har innsett at nok eit skuleår er på tampen.

Nå er det under to veker til me pakkar trinnet med oss og dreg på leirskule til Evjetun, og før me tek ferie har me ei forestilling å visa fram som me nettopp har begynt å øva på. Det blir intense og viktige veker, og så er det ryddinga som kan vera ein styrkeprøve for dei av oss som ikkje liker å kasta noko som helst og som i grunnen er flinkare til det meste anna enn til det å rydda. Og så er det duka for lang ferie, det har dei rett i dei som seier at ein skulle vore bjørn om vinteren og lærar om sommaren.

Eg trur neste skuleår skal bli veldig bra. Me er ein fin gjeng som saman skal losa elevane gjennom det siste og viktige året på barneskulen. Av og til blir ein litt overvelda over alt ein skal få til, men mest av alt er eg takknemleg over utsiktene til å få henga med ein runde til.

Me har så lange lyse kveldar mot slutten av mai, og akkurat nå syng fuglane så fint utanfor vindauget mitt. Biletet over er frå Orrestranda klokka litt over halv ti i går.

Heidi

2.pinsedag

Etter koseleg frokost med Eva Mari og Henrik for dei til Stavanger for å dra på stranda i lag med Oscar, Maren og barna. Eg visste at eg hadde mykje å gjera med avslutninga av boka frå kunstfag og skapande skriving, og skulle setja meg ned med ipaden for å ordna det. Ipaden viste seg å vera søkk borte, og etter ein leiteaksjon fann eg ut at eg fekk sykla bort til skulen for å sjå om eg kunne ha gløymt han der. Det hadde eg…

Eg sette meg ned for å skriva i hagestova. Der var det så godt og varmt at ipaden til slutt gav beskjed om at han måtte kjølast ned før eg kunne fortsetja å jobba. Så fekk det bli nokre timars jobbing inne i staden.

Etterkvart kunne eg til mi store lette rekna meg som ferdig, og eg feira med å leggja meg i hengekøya ute i sola og lesa «De» av Helle Helle. Boka fekk eg anbefalt av Sunniva då ho var heime. Det minna meg litt om Tove Ditlevsen sine bøker, men var i ein litt meir minimalistisk stil.

Då me hadde ordna til kveldsmat ringde det på døra. Det var Stig og Oddny som har feira pinsehelga på gamle trakter. Det var utruleg fint å få besøk og ein lang prat med dei.

Om kvelden tok eg og Eva Mari ein liten solnedgangstur ned til stranda for tredje gongen denne langhelga. I kveld vart det Orrestranda.

For ei utruleg vakker pinse-og 17.mai-helg me har hatt. Dette skal me kunna leva på lenge. Tenk at det finnest menneske som bur på stadar der det normale er at vêret er slik som dette veke etter veke. På nokre punkt i livet er me jærbuar lite bortskjemde og lette å gleda.

Og i morgon er det skule att og kvardag igjen. Kanskje ein burde begynna turen mot senga og natta?

Heidi

Eg trur dette biletet må vera 27 år gammalt. Det er frå Korsveifestilval i Seljord, der det er blitt litt småkjøleg i kveldinga. Sunniva har fått låna mor sin genser som fotsid kjole over den korte sommarkjolen sin, fordi ho begynte å frysa litt. Glade barn på Korsveifestival er eit veldig vakkert minne, og det er nesten ikkje til å fatta at så mange år har gått allereie.

Denne blide jenta fyller 31 år i dag, så eg bruker litt plass her og til å få gratulera henne. I fjor var ho heime med den vesle familien sin inkludert ein nyfødd liten gut og feira 30 årsdag med middag med storfamilien på Drivhuset. Det var kjempekoseleg. I år feirar dei i Oslo, og me feirar pinse her på Bryne. Av alle gode ting livet har gitt meg, er barna mine det aller finaste, og nå inkluderer eg barnebarn og i kategorien barn. Helst skulle eg hatt dei rundt meg kvar einaste dag, men eg innser at ein del av det å vera mor er å klara å gi slipp, – i alle fall litt… Gratulerer med dagen, fine Sunniva. Det er alltid godt å vera i lag med deg.

Her på Bryne har me og hatt ein dag med familie rundt oss. Vesle Hugo til Maren og Oscar har overnatta her i lag med besteforeldra sine. I dag hjalp han til med å baka kanelbollar, laga salat og vaska terrassen før foreldra skulle koma hit på kombinert henting og grillfest. Det blei veldig koseleg med årets første grillmiddag, Eva Mari sine gode salatar, kakerestar frå 17.mai, og den aller første rabarbragrøten denne sommaren. Rabarbra er sånn omtrent den ultimate sommarsmaken for meg. Rabarbra-suppe, -grøt og -pai høyrer med i oppskrifta på ein vellukka sommar. I barndomen fantest og varianten ange rabarbrastilkar dyppa i koppar fulle av sukker, helst sitjande på ei murtrapp under måltidet. Den slags har eg klart å slutta med, men det er ikkje mange dagane sidan eg såg små jenter i sommarkjolar gjera akkurat det same. Ein stor ekstrabonus med besøket i dag var Ludvig, Hugo sin lillebror på tre månadar som var hos oss for første gongen. eg fekk to rundar med å halda baby på fanget, snusa inn den gode babylukta, kjenna den vesle mjuke kroppen i armane mine og kommunisera med gurgling og smil. Gi meg eit nyfødd barn i armane, så er eg uskadeleggjort og tapt for denne verda i ganske lang tid.

Etter at to trøytte barn var pakka i bilen, reiste eg og Eva Mari ut til havet for å få oss ein kveldstur. Det er ubesekriveleg vakkert langs jærkysten nå. Det er markblomar i grøftekantane, viper, linerler, tjeld og terner og mange andre fuglar. Markene er blitt grøne, trea har fått sommarlauv, og kveldane er lange og lyse. Me køyrde til Refnsnes, men sette bilsnuten nordover med Borestranda som mål. Eva Mari hadde optimistisk pakka med seg badetøy, men vinden hadde snudd til det kjølegare slaget, så det frista ikkje med bading. Me hadde nok med å halda varmen slik at me skulle orka å vera ute lengst mogleg. Me fann oss ein litt skjerma plass på framsida av ei sanddyne med utsikt utover havet. Der la me oss ned og nytte lydane, luktene og synsinntrykka heilt til me vart så kalde at me måtte koma oss heim igjen. I fylgje Yr skal det framleis vera varmt og fint halvvegs ut i neste veke. Me takkar for alle dei vakre forsommardagane som blir oss forunte. Slikt ver opplever me ikkje kvart år.

Heidi

Det har vore endå ein heilt nydeleg sommardag. Eg og Eva Mari har vore på Stoff og stil i Stavanger og kjøpt stoff til fire sommarkjolar. Etterpå henta me ein liten overnattingsgjest på Hillevåg. Me tok med oss vesle Hugo til hagen til Ingrid og Oddvar, som er reine paradiset i fint sommarver. Ungane koste seg med å plaska i vatn, leika i graset, drikka saft og eta heimelaga saftis og kakerestar frå 17.mai.

Så tok me med oss alle barna til oss og koste oss på ein leikeplass med medbrakt kaffi. Til barnemiddag vart det pannekaker og så ein episode med gamle gode Pippi Langstrømpe før Iben og Hella vart henta heim til legging.

Sidan det er pinsehelg, tenkte eg at eg kunne by på den tredje salmeteksten Bjarte, Ernst og eg sende inn til salmekonkurransen i Stavanger. Sidan pinsehelga blir rekna som kyrkja sin gebursdag kan det passa at denne salmen handlar om å koma til kyrkja med heile livet sitt for å bli velsigna, finna fred, mot, håp og styrke, for så å gå ut att med det ein har fått for å dela det vidare.

Det som er spesielt med denne salmen er at det er tenkt som ein vekselsong mellom kyrkjelyd/ vaksenkor/ vaksen solist og eit barnekor. Barnekoret syng refrenget som er annleis både i tematikk og melodi. Barna har i salme ei tilnærming til Gud og kyrkja som først og fremst er leik, spontanitet og gledesbasert. Dei oppfordrar dei vaksne til å gå inn i det heilage på barna sine premisser. Det siste refrenget er ei velsigning. Det er på ein måte symbolsk at det er barna som syng velsigninga over dei vaksne.

Bjarte var den som opprinneleg hadde idéen til ein slik vekselsong, og eg har skrive teksten med utgangspunkt i hans idé. Av dei innsende salmene våre tek denne utgangspunkt i Bjarte sin idé, tangoen var min idé, og songen «Kom livets Gud», som er ein song for vanskelege tider kom jammen bare ramlande ned i hovuda våre, først kom teksten til meg i løpet av eit kvarter, så skjedde omtrent det samme med Bjarte då det gjaldt melodien.

Denne teksten og melodien var nok kanskje den me jobba mest med. Her kjem teksten, og eg fekk til å lasta opp lydfila som Bjarte har gitt meg lov til å bruka. Takk til Bjarte Lending for melodien, til Ernst TH Monsen for arrangering, og gospelkoret Abraham for innspelinga av songen.

Her er du

Eg tek med meg glede i store bukettar.
Eg tek med meg skjelvande tankar og ord.
Tek med lyse dagar og søvnlause netter,
eg ber med meg himmel og vindar og jord.

Refreng:
Kom og leik med oss,
bli med i dansen,
ta steget i glede sjølv om du er stor,
her skal me byggje hytter og slott,
her skal me saman vere
Guds barn på vår jord.

Eg kjem hit med uro og anger og sinne.
Eg kjem hit med glede, med kjærleik og tru.
Eg er her med framtid, med nåtid og minne,
for her blir eg møtt slik eg er, her er du.

Refreng

Me samlast hos deg med dei levande orda.
Me pustar ut uro og pustar inn ro.
Me syng med i songen om fred over jorda,
hentar nytt liv frå din kropp og ditt blod.

Refreng

Me høyrer i saman, me er hos kvarandre,
og så går me ut att i uro og fred.
Me ber med oss tru på at du kan forandre,
og bed deg velsigna alt håp me ber med.

Refreng 2:
Ja, velsign oss, Gud.
Lys for oss Herre.
Gå tett inntil oss, for verda ho er stor.
La oss få hente glede hos deg,
glede som me kan bere ut over di jord.

Heidi

For ein fin dag det har vore. På biletet er me i ferd med å dekka til 17.mai- frokost til overnattingsgjestene våre og oss. Sola skein og det var allereie varmt og godt ute. Henrik og Eva Mari reiste til Stavanger for å feira med barnebarna der, og eg og Leif drog til Tu skule for å sjå Iben og Hella gå i barnetog og vera i lag med resten av familien i Kåsenhallen.

Dei siste åra har me vald å sjå på barnetoget i Tu-krinsen. Tu skule ligg nærare Bryne sentrum enn det huset vårt gjer, men ligg over grensa til Klepp kommune. Sidan Ingrid og Oddvar har kjøpt ein familie-eigedom, bur dei nå der mor mi vaks opp, og der eg budde dei første seks åra av livet mitt. Mor og brørne hennar gjekk på Tu skule akkurat som Iben gjer nå, og det skulle eg og ha gjort om me ikkje hadde flytta til Ålgård. Eg kom aldri lenger enn til sundagsskulen på Tu skule der eg var ivrig deltakar kvar sundag. Sundagsskulen vart driven av pinsekyrkja, der naboane våre høyrde til. Då me flytta til Ålgård begynte eg på sundagsskulen i baptistkyrkja på Ålgård sidan dei nye naboane var baptistar. Det er i grunnen ikkje så rart at eg har blitt ganske økumenisk av meg, men det er ein annan historie.

Over grensa til Tu er det mykje meir bygdepreg på feiringa enn på Bryne, og liknar kanskje meir på det eg vaks opp med på Ålgård. Sjå kor vakker natur 17.mai-toget bevegar seg gjennom. I bakgrunnen ser du Tu-bakken, eller Tinghaugbakken der eg og bror min ofte gjekk på tur med morfar då me var små. Då han var liten låg det eit lite skulehus i den bakken. Då me var små var det i bruk som hønshus, men morfar pleidde å visa oss det og fortelja om den utruleg strenge læraren han hadde.

Inne i Kåsenhallen var det kafé, korpsmusikk, tale for dagen og song av noko dei kalla minikoret som var dei yngste klassane på skulen. Dirigenten hadde klart å få eit utruleg trøkk i songen. Ungane stod på publikumstribunen og song av full hals, mange songar og vers etter vers. Det var rørande å sjå Iben stå der og synga med stor innleving.

Vel heime blei det nokre rundar med øving på tale, og så bar det i veg til Bryne sentrum der me såg på folketoget før talen min på torget. Eldstesonen var snill og kjøpte vatn til mor si som plutseleg vart så trørr i munnen. Han fekk og eit ekstra talemanus som han fekk beskjed om leggja i innerlomma på jakken i tilfelle eg skulle rota vekk manuset mitt og gå i panikk.

Panikken oppstod ikkje, men det var utruleg mykje folk i toget og på torget, så det vart ein heil manøver å koma seg opp på scenen med Iben i handa. Ho skulle nemleg vera representant for framtida og stå der i lag med meg. I tillegg skulle ho få lov til å koma med eit bodskap til forsamlinga. Eg hadde sjølvsagt ein plan B i tilfelle ho ikkje våga då ho fekk sjå alle folka, men ho tok det heile med stor ro og koste seg i rollen.

Me hadde ikkje fått prøvd ut lydanlegg og mikrofon, og eg lurte fælt på om lyden verkeleg ville bera fram til alle dei som stod der. Eg veit jo at når det kokar av folk i området, så har mange meir lyst til å snakka om andre ting enn å høyra på ein 17.mai-tale på scenen, men eg sette fullt trøkk på stemmen etter beste evne og håpa at dei som stod bak dei hundrevis av ungane i korpsuniformar og fotballdrakter og skulle høyra.

Talen var innramma av nasjonalsongar med flinke forsongarar frå Rosseland skule, og formann i 17.mai-komiteen, Hannah, gjorde ein hederleg og entusiastisk innsats for at det heile skulle bli ei fin samling. Korpsa spelte og fint til songane. Eg må heller ikkje gløyma å fortelja at eg vart belønna med ein nydeleg blomebukett og ein fin keramikkvase signert Karen Erland. Så har eg gjort det og. I tilfelle det å halda 17.mai-tale på torget skulle stå på ei eller anna indre bucketliste, så kan eg haka det av nå.

Eg fekk fleire førespurnadar om eg kunne leggja ut talen her, og det kan eg sjølvsagt. Dei som ikkje orkar ein 17.mai-tale i lesande stund, kan få lov til å stansa her.

Kjære alle saman:

Gratulerer med at de akkurat nå står med føtene i eit land der det er lov til å seia og meina det du vil, så sant det ikkje er personleg krenkande. I tillegg gratulerer eg deg med at du er i det vakraste hjørnet av eit av dei beste landa i verda. Kanskje du står her i bunaden og er stolt over å vera norsk, sjølv du nesten ikkje får pusta og i tillegg har gnagsår på hælane. Eg kan trøysta dei det måtte gjelda med at nokre av oss ikkje eingong har prøvd bunaden på dei siste åra fordi det har skjedd noko med han i klesskapet. Bunad eller ikkje, det er få dagar me føler oss så norske som på 17. mai. Her står me med eller utan augedropar og nasespray mellom nysprungne bjørker og blomar. Me står her og  erfarer at synet av barn i skulekorpsuniformar med litt for tunge instrument har ei slags direktelinje til tårekanalsystemet. Dette heilt uavhengig av om dei unge musikantane treff tonane eller ikkje.

Her står me og er heime, her står me og er nordmenn. Som vår kongen vår oppsummerte så fint for nokre år sidan, er det å vera norsk mykje forskjellig. Då eg vaks opp på seksti- og syttitalet snakka alle same dialekt, åt komle på torsdagar, steikt komle på fredagar og morrpølse eller fiskekaker i brun saus dei andre dagane. Spør nesten kven som helst under 25 år om vil ha morrpølsa med makaronistuing eller gulrotstuing. Dei vil sjå rart på deg. Det er ikkje slik lenger at alle barn ser barne-TV kvar kveld klokka seks og dei vaksne ser dagsrevyen klokka halv åtte. Nå ser på me fjernsyn, som eg framleis liker å kalla det, på ulike kanalar til forskjellige tider og me ser ikkje på det same lenger.

Sjølv om me altså meir enn noko er norske akkurat i dag, har det hend at eg har lurt på om me i dette forblåste hjørnet er ekte nordmenn. Som barn såg eg julekort med dompappar og djup kvit snø og kjende at me kanskje ikkje haldt mål. Det gjorde godt å få skriva en ærleg  jærsk julesong om at huså står i rennedrev og reggen når jula ringest inn.

Dei av oss som er så ekte nordmenn at dei er fødde med ski på beina, må kjøra ganske langt for å kunna ta seg fram på ein for dei naturleg måte. Sjølv opplevde eg bare lettelse då det gjekk opp for meg at eg til trass for mitt norske pass ikkje er meir forplikta til å gå på ski enn til å driva med curling eller sprangridning.

Men jo då, me er norske, me og. Alle me som ikkje alltid passar inn i malen. I tillegg er me jærbuar. Sjølv om mykje har forandra seg, ber det å veksa opp på Jæren med seg livserfaringar me kan dra nytte av. Me veit kor befriande det er å ha vinden i ryggen. Me veit og kor tungt det er å sykla opp motbakkar i motvind. Men me har at opp kom me til slutt viss me ikkje gav oss.

Me veit at me godt kan vera ute sjølv om det regnar, og me veit å få det beste ut av ein sommar av det slaget der nordausten gjer at temperaturen sjeldan bikkar over 16 grader.

Då eg vaks opp, ja faktisk ganske langt inn i vaksenlivet, var eg overbevist om at verda gjekk framover, at menneskerettane var ein sjølvsagt ting, at menneskeverdet for alltid var erklært ukrenkeleg, og at nestekjærleik og solidaritet var sjølvsagt i ein sivilisert verden. Nå har eg dessverre oppdaga at dette er verdiar me nå tvihalda på med begge hender, og læra nye generasjonar opp til å gjera det same.

Det ville vera feil å skjuIa sjølv på 17.mai at me lever i ein utfordrande verden. Dei store konfliktane gjer at me nesten kunne mista trua på at det finst fredelege løysingar. Me ser kor mykje som er gale, og kor vanskeleg det er å gjera noko med det. Det er ikkje ein gong gitt å bli einige om ting i ein bitteliten by. Eg lærde noko nyttig av ein kollega for mange år sidan. Ho sa, det er ikkje farleg å vera ærleg og redeleg ueinige om det meste, bare du ikkje gløymer å sjå mennesket bak meiningane. Det som er farleg er å ikkje lytta til kvarandre med respekt. Det finst ingen andre enn oss, det er me som må finna ut av det, og me som må ta vare på kvarandre.

Då eg var lita og høyrde på barnetimen hadde ein av dei mange pedagogiske songane fylgjande refreng «Meget er forskjellig, men inni er vi like». Eg har sett at dette og er ei sanning med modifikasjonar. Ei venninne av meg lanserte ordtaket «På seg sjølv kjenner ein ingen andre.» Me er fascineranda forskjellige i kva me liker og misliker, kva me har lyst til å gjera og kva me ikkje har lyst til å gjera. Det er derfor me kan få til så mykje fint i saman.

På eit punkt er me likevel like. Me treng at nokon ser oss og respekterer oss, at nokon er glade i oss har lyst til å vera saman med oss. Mennesket er eit flokkdyr, og dei fleste tek medansvar for flokken sin. Det farlege er at me fort dannar lite inkluderande flokkar som gjer at andre ikkje føler seg inkludere Me må våga å opna dører og hjarte våre for mangfaldet. Det å ikkje bare omgåst dei som liknar aller mest på oss sjølve vil truleg gjera oss klokare og gjera liva våre langt meir interessante.

 Det er veldig mange ting eg har lite greie på, men etter å ha jobba på Bryne skule med barna dokkas i snart førti år, vågar eg å snakka om barn med store ord. Barn treng trygge flokkar å høyra til i. Dei treng vaksne som ser dei, og er gode eksempel for dei. Barn treng å bli sett høyrd og respektert og dei treng å bli sette gode grenser for. I gamle dagar sa dei at det trengst ein landsby for å oppdra eit barn. I dag har eg fylgjande utfordring: La oss tenkja at alle barna me omgir oss med er våre barn, barn som treng mange vaksne til å visa dei livet.

Barn som blir borne når dei er små blir i stand til å bera andre når dei blir vaksne. Kan de tenkja dykk noko verda treng meir enn kloke nye vaksne i stand til å ta ansvar? Her eg står ser eg representantar for framtida. Iben har du lyst til å koma fram å fortelja kva du synest er viktig for barn og vaksne?

La folket som brødre saman bu som kristne det kan seg søma står det i fedrelandssalmen. I dag høyrer kanskje mange desse linjene med bismak både på ordet brødre og ordet kristne. Sjølv høyrer eg i denne songen eit oppfordring til å respektera kvarandre og støtta kvarandre i det viktigaste. Me som har stadar der me hentar kraft, varme og livsmot, la oss gå dit ofte og ta med oss så mykje håp som me klarer å bera med slik at me kan dela med kvarandre. Me kan konsentrerea oss meir om å vera gode medmenneske enn å slita livet av oss for å prestera alt det me er blitt lurde til å tru er eit vellukka liv. Som eg las i eit kort dikt nettopp: Jeg gir blaffen i sommerkroppen din, men jeg gleder meg veldig til sommersmilet ditt.

Venner, og sambygdingar. Me lever i ei tid der det er viktig å håpa saman og byggja gode verdiar. Eg avsluttar med ei linje av eit dikt skrive av Oskar Stein Bjørlykke:

La gå at det e långt fram, la gå at det e mange bratte bakkar, men det e me så går di, og me gir oss ikkje.

Ha ein fortsatt god 17. mai.

Heidi