Gå til innhald

Tiande januar

I dag var det nydeleg januarsol ute, me forstod at me måtte koma oss ut medan det var lyst og fint. Me kjørde opp til Sælandskogen og gjekk ein tur derifrå. Snølaus vinter kan vera fint det og. Det var eit tynt islag der det var vått, og landskapet var halmgult og mosegrønt.


.
I sommar skal me gå langt om alt blir som me håpar. Eg fekk interrailbillett til jul, og planen er å kjøra tog til Porto i Portugal og gå til Santiago de Compostella der i frå. Dette er ein tur eg er veldig spent på. Eg er glad i å gå, men veldig sporty og atletisk må eg bare glatt innrømma at eg aldri har vore. Eg har alltid tenkt at det måtte vera fint å oppleva ei pilegrimsvandring, så eg får bare håpa at dette kan inspirera meg til å gå ekstra mykje for å få litt trening… Elles så er jo ikkje dette eit prosjekt nokon kan tvinga meg eller oss til å gjennomføra, så me får ta det som det kjem og som det lagar seg…

Biletet over et frå Ogna kyrkje der eg var i går kveld for å lesa opp frå den nye boka mi. Olav og Malena som var vertskap for kvelden er ivrige pilgrimsentusiastar, så der fekk me og litt gode råd og inspirasjon. Me kjenner ganske mange som har vore på pilgrimsferd, felles for dei aller fleste er at eg reknar dei for å vera ein del sprekare enn meg, men ein får ta nokre av dei utfordringane som dukkar opp langs vegen… God helg, alle saman.

Heidi

8.januar

Jula er boren ut, og me er trygt på plass i kvardagane. Nå ventar jærsk midtvinter med korte dagar og truleg med mykje vind og regn. Det er tida for mange levande lys, lange kveldar og gode menneskemøte.

På sundag feira alle i familien som var i nokonlunde nærleik, far sin åttiårsdag med pizza, kaker, lefser og åtti direkteborne nysteikte potetkaker frå Vats. Åttiåringen kan nok styra seg for det gjeldande talet, men er elles sprek og oppegåande og omtrent som han har vore alltid. At tida går så fort som ho gjer får i beste fall mana oss til å setja pris på dette merkelege og sårbare livet vårt som på ein merkeleg måte ser ut til å auka takten etterkvart som åra rasar forbi.

Det er faktisk nesten ok å koma seg opp når vekkerklokka ringer. Kjem ein så langt som til etappen med havregraut, kaffi og høgtlesing frå Martin Lönnebo med lys inne og bekmørke ute så er alt såre vel.

Likevel har det skjedd små daglege hendingar som viser at morgonane rett og slett er litt for tidlege for sånne som meg, sjølv om ånden er villig og vilja er god, slik det nesten står i skrifta. I går hadde Leif sett ut sykkelen min då han henta sin, så eg fekk ikkje med meg autopilotetappen der eg trillar han ut, etter å ha fyllt alt eg skal ha med meg i sidetaskene. Om det var det ørvesle sidesteget frå rutina som gjorde det skal vera usagt… Eg fylde taskene til topps, hoppa på sykkelen og trilla den vesle bakken frå gardsromet til gata. Då eg begynte å trø bråstoppa sykkelen og eg vart kasta framover. I det eg datt kom eg på at eg hadde gløymt å ta opp støtta. Det vart melding til jobben om at eg måtte ordna opp i det å ha slått hol på buksekneet og få plastra albue og kne før eg kunne koma. Det passa godt at eg hadde kontortid og undervisningsfri første økta. Eg fekk og øvd meg på sykling med styret i ein annan vinkel enn hjulet. Eg hadde ikkje tid nok til å få til å retta det opp.

I dag kom eg nesten heilt til jobb før eg fekk forklaringa på korfor det var så ekstra mørkt i dagmorges og korfor dei eg møtte i ekstra stor grad var som skuggar denne småyrande januarmorgonen. Eg forstod og korfor det trekte sånn i auga og mascaraen rann. Eg hadde rett og slett gløymt å ta på meg brillene….

Dei som kjenner meg veit at eg er relativt hjelpelaus utan briller, så gode råd vart dyre. Heldigvis hadde min helt av ein ektemann ikkje reist på jobb endå, så eg fekk brillene på plass slik at eg var klar når det ringde inn. Hadde eg ikkje hatt eit langt samliv med meg sjølv, ville kanskje desse hendingane bekymra meg. Nå føyer dei seg inn i ei lang rekke med liknande mønster.

Det er ikkje bare lett å gå i sjuande klasse og skulla fordøya inntrykka frå ein stor verden. Me har allereie snakka lenge om dette med sjølvmord og det å våga å snakka med nokon når livet er ekstra vanskeleg. I går var 22.juli tema på Supernytt. Me som er vaksne gløymer lett kor små desse nye nesten-tenåringane var då dette hende, og dei hadde mange spørsmål til både det dei høyrde og det dei visste frå før. I tillegg er mange av dei opptekne av Trump og midtausten, av trugsmål, likvidering og bombing. Nokre av dei hadde fått med seg hashtaggen «World war 3» og var rett og slett redde.

Det er jo ikkje sånn at me vaksne heller synest at sånn er kjekt i det heile tatt, men ungane manglar det filteret og den erfaringa som ligg i å ha observert diverse politiske spelebrett før. I tillegg engstar mange av dei seg for klimakrisa. Ungar treng rett og slett at trygge vaksne lyttar til dei og snakkar med dei og hjelper dei å få eit nokonlunde optimistisk og trygt syn på livet og framtida. Eg hugsar sjølv kor skummelt det var å vera på same alder og oppdaga den kalde krigen og våpenarsenala i verda. Eg opplevde og korleis me rett og slett kunne bli vettskremde av vaksne som prøvde å forklara oss korleis ting låg an. Her gjeld det å vera kloke vaksne. Det vart ein ekstra runde med avklaringar då sivilforsvaret, eller kven dei nå er, testa alarmen sin klokka tolv i dag.

Likevel har me mest av alt relativt rolege dagar i klasseromet. Onsdag er favorittmorgonen min med kunsthistorie og maling medan det langsamt lysnar utanfor rutene.

Ha ein god januar alle saman. Pust inn tålmod og ro.

Heidi

Nytt år

Etter å ha hatt ein veldig fin juleferie og hatt ei veldig triveleg nyårsfeiring hos Arne og Hilde, har eg nå landa i kvardagane mine att. Det er jo der eg bur… Det kjennest heilt greitt, eller i alle fall nesten heilt greitt at nå er festen over, og å gli inn i den sunnare livsstilen med sunn mat, lange turar og jobbing. Eg må likevel innrømma at eg held fast på jul i stova litt til, med eit i overkant pynta juletre som har begynt å henga litt med greinene, og med julekrybbe, englar og mange levande lys. Ein kan godt seia at det er sentimentale grunnar til at det er slik, men det er då heilt i orden…

I dag hadde eg den første skrivefredagen i det nye året, og det hadde eg gleda meg til. Eg brukte først litt av morgonen på å nesten lesa ut Jonas Gardell si bok til ære for mor hans: «Til minne om en betingelsesløs kjærlighet». Boka handlar om ei fargerik og særprega mor som alt for tidleg forsvinn inn i ein forvirra tilstand av demens. Eg er veldig glad i Gardell ein måte å skriva på, naturleg nok med mykje humor, men og med endå meir varme. Det er ei bok av det slaget det er vanskeleg å leggja frå seg.

Eg hadde tenkt å skriva med eitt auge på fjernsynet der dei sende gravferda til Ari Behn, men eg må innrømma at eg vart sitjande å sjå på mest heile sendinga med begge auge og hjarte og forstand i staden for å skriva. Det var ei sterk oppleving. Spesielt sterkt var det å sjå dottera Maud halda tale og mellom dei fine og såre orda til far sin verkeleg trygla ukjende menneske som hadde det vanskeleg om å søkja hjelp og ikkje gje seg over til mørket.

Det å få så mykje fokus på lyset i mørket gjer inntrykk, og det gjer inntrykk å sjå folk søkja mot kvarandre i vanskelege situasjonar. Kari Veiteberg sine ord om lyset i mørket var og gode å ta med seg. Av og til er det tydeleg at det menneske mest av alt treng er andre menneske å stø seg mot og det å klara å sjå lyset i mørket. Eg tenkjer at det er håp for verda. Me er ikkje bare styrde av marknadskrefter og begjær etter å eiga meir og framheva oss sjølve. Livet handlar om noko som er mykje viktigare. Eg har ein draum om at me skal vera flinke til å sjå kvarandre og støtta kvarandre og i situasjonar der me ikkje står med kniven mot strupen eller er tvungne i kne av mørke tankar og krefter.

Martin Lönnebo har ein fantastisk tekst om eit bilete som heng i ei finsk kyrkje der to gutar ber ein såra engel på båre mellom seg.

Han skriv om engelen, det gode og vernlause vesenet alle menneske har som ein del av sitt indre menneske. Han skriv om korleis me alle djupast sett er såra englar som lengtar etter å bli sette og møtte bak alle forsvarsverk. Utfordringa han gir er å våga å sjå den såra engelen i andre menneske, men og i oss sjølve. Engelen kan og stå som eit symbol på alt som er godt i skaparverket, men som me i vår uforstand har klart å såra og skada. Det er framleis håp om at englen kjem seg på føtene att.

Martin Lönnebo kjem og med ei utfordring som kanskje ikkje er heilt politisk korrekt. I blikket på den bakerste guten står det skrive: «Var det du som skada engelen?» Lönnebo meiner me ikkje er heile menneske før me vågar å svara oss sjølve og andre: «Ja, det var meg. Dette har eg del i». For min eigen del trur eg han har rett. Me må våga å møta både det gode og det destruktive i oss sjølve og i andre.

Sidan eg har skrive så utførleg om alt anna enn skriving denne skrivedagen, så kan jo ein lesar lura på om eg i det heile teket har skrive noko i dag. Heldigvis kan eg svara ja. Det fine med denne delen av jobben min er at eg kan fleksa med timar og minutt og jobba heile ettermiddagen og kvelden om eg vil 🙂 Mest kvar dag etter at eg gav ut den siste boka har eg fått veldig hjartevarmande meldingar på mail og sms eller heilt direkte om at folk les det eg skriv og set pris på det. Dette opplever eg som utruleg oppmuntrande, og eg får verkeleg lyst til «å bli forfattar når eg blir stor»…

Det hender at eg skriv på den gammaldagse måten med penn på papir når eg skriv. Ein sånn dag vart det i dag. Av og til kjenner eg at pennen er nærare hjartet og magekjensla enn det tastaturet er. Det utfordrande og spennande med å skriva er at eg må prøva å fanga orda før klisjeane fargar dei eller et dei opp. Det hender eg klarer det, men ikkje alltid, og siste fallet må eg prøva å språkvaska etterpå.

Skal eg by på noko halvferdig i dag, mon tru… Eg skal kikka gjennom notata mine. Om du lurer på kva biletet over har å gjera med dagens tekst, så er det eit bilete frå nyårsdagen då me måtte tilkalla litt hjelp til å avslutta julefeiringa og godsakane som høyrde med. Sidan eg ikkje fekk delt med så mange av dei som les dette, så kan eg i alle fall by på eit bilete frå bordet mitt. Her liker eg å samla venner og familie.

Så skal me sjå… Kanskje eg kan by på dette:

Eg lener meg mot tillit,
eg legg kinnet mitt mot tida,
vil våga vera levande,
vil høyra, sjå og strida.
Eg vil vandra midt i håpet
eg vil leva, vera, kjenna
eg trur at kjærleik varer,
og aldri skal han enda.

Eg lener meg mot dagen,
la dei koma alle tankar,
eg lener meg mot lyset
der eit skaparhjarte bankar.
Sjå i kjærleiken til livet
skal me handla skal me vera
For di er jorda Herre,
di er vona, makta æra.

Eg kjem nok til å forandra på det, skriva meir eller kanskje rett og slett forkasta det etterkvart. Slik er det å skriva: Ein spennande form for skattejakt og ein utfordrande variant av å leggja puslespel.

God helg, alle saman.

Heidi

Romjul

Som det grådige mennesket eg er, så skulle eg gjerne hatt jul og romjul i minst ei veke til. Det er noko eige med desse dagane når roa kjem dalande etter intenst travle veker i førekant av julehøgtida.

Bilete over er frå koseleg romjulsselskap i går hos Torhild og Per Magne. Elles må eg innrømma at eg har brukt komisk mykje tid på å sitja i sofaen eller godstolen med lett forhøya adrenalin-nivå og sett på hurtigsjakk og lynsjakk. Det komiske består stort sett i at eg aldri har spelt eit parti sjakk i heile mitt liv og framleis er usikker på korleis brikkene skal flyttast… All ære til pila og TV-sporten som klarer å få slike som meg til å sitja trollbundne på trass av totalt manglande sjåar-kvalifikasjonar…

Sjølv om eg har hatt bortebuande barn i snart femten år, så opplever eg det framleis vemodig og trist når vaksne barn returnerer frå ferie i heimen. Sunniva reiste for to dagar sidan og Halvard i dag. Eg må innrømma at eg kjenner ei slags sorg senka seg når dei lukker ytterdøra bak seg og har reist. Eg får trøysta meg med at det hadde vore verre dersom eg grudde meg til å få dei heim. Det har vore så fint å ha dei her i jula. Sjølvsagt er det òg ei uvurderleg trøyst at halvparten av «barneflokken» inkludert barnebarnet bur sånn omtrent i nabolaget.

Dette er bøker som eg har lese i jula eller snart skal lesa. Boka til Kristine Hovda gjorde sterkt inntrykk på meg. Den trur eg at eg må skriva eit eige innlegg om ein dag. Nå er eg eit par kapittel inne i Jonas Gardell sin biografibaserte roman om mor si. Det er gode greier det og.

I kveld har me hatt koseleg besøk av den syriske leigebuaren vår Muhab. I tillegg fekk me sett siste del av filmen «Two popes», som me begynte på i gårkveld. Eg anbefalar den og.

Nyt siste dagen av året, alle saman.

😊 Heidi

Juleluka 2019

Det vart ei samleluke for heile jula. Luke 24 vart ikkje klar for opning før jula vart ringt inn. Sjølv om eg ikkje skulle vera vertinne om kvelden, så har det ein tendens til å bli ein travel dag. Det var julegrøt med hasselnot fordi eg mangla mandel og Iben fekk julesokk med sitt første julehefte om Brillebjørn. Me kom oss til den første julegudstenesten klokka kvart over to, og lettare overtrøytt etter ei intens førjulstid gråt eg så mascaraen rann i stride straumar då nordnorsk julesalme kom som solosong. Teksten er så vakker. Me hadde ein fredeleg og fin julekveld hos syster og svoger på Figgen.

Dagen etterpå hadde eg gleda meg til å samla storfamilien heime i stova vår. Etter litt teamarbeid frå gjester og fastbuande i heimen var me nokonlunde klar då gjestene kom, nokre av dei hadde med seg mat til eit stort felles måltid. Julefeiring er på ein måte eit årleg rituale der ein skal gjennom ulike postar og vera i ulike rollar. Dette må på ingen måte tolkast negativt. Eg trur me treng rituale å halda oss fast i, og at dei rollane me spelar, for eksempel i jula er med på å gjera liva våre heilare og meir robuste.

Etter at dei andre gjestene hadde reist vart nokre av oss sitjande med nye brettspel. Då me braut opp tenkte eg at tida var komen for julelukeopning på bloggen, men då eg høyrde om dødsfallet til Ari Behn kjende eg at det skulle eg venta med. Sjølv om eg på ingen måte kjende han, vekte det mange tankar og kjensler.

Andre juledag kom med nydeleg ver, og det vart ein fin tur frå Brusand til Ogna i frostver og med blå himmel. Etterpå åt me pizza og drakk kaffi hos Ingrid og Oddvar.

I går var det siste heimedagen til Sunniva. Den brukte me saman med Iben. Det vart òg på tide å førebu juletrefesten i kyrkja det eg var veldig medansvarleg. Eg skulle baka fleire kaker, vera med og gjera klar lokala i tillegg til å førebu andakten.

Dagen i dag har vore via juletrefest. Det gjekk bra, alle med ansvar gjorde ein kjempejobb. Leif hjalp meg å visa bileta om dei heilage tre narrane på storskjerm medan eg fortalte historia nedskriven av Tor Åge Bringsværd. Teikningane til Hilde Kramer er heilt fantastiske. Dessverre har boka eg fekk då barna vart små gått tapt. Ved hjelp av facebook og innspel frå bibliotekar Aud fekk eg tak i eit bibliotek-eksemplar. Nå ligg eg flatt på sofaen, glad og fornøgd over at juletrefesten, mitt siste store ansvarsområde i denne omgangen gjekk så bra. Det har vore mange ballar i lufta dei siste månadane, nå er alle tekne trygt ned. Når det er sagt. Nokre oppgåver veit ein bare i utgangspunktet at ein skal ta, og så gjer ein det ein skal med stor ro og stor glede. Slike oppdrag vart boklanseringa, skulegudstenesta og juletrefesten.

Heldigvis er det framleis romjul, og så er det nyttårshelg. Godt framhald alle saman, og takk for fylgjet gjennom desse desembervekene 😊

Heidi

Luke 23-2019

«Mor, søve du?» Sunniva stussar på ein plutseleg stans i akslemassasjen under filmen me ser på, og eg må litt motvillig innrømma at eg sovna viss litt…

Dagen begynte til mitt forsvar veldig tidleg. Eg vakna faktisk ein halvtime før barnebarnet vakna klokka kvart på seks, og tenkte at nå vaknar ho kor tid som helst. Det gjorde at eg var relativt pigg og vaken då ho ropte på «mommor» på babycallen.

Me hadde ein riktig koseleg morgon før dei andre vakna, las mange bøker og pynta vidare på juletreet me starta på kvelden før. Ivrige små toåringar i pyjamas er den beste pyntekompanjongen ein kan få, i alle fall på entusiasmeplanet.

Litt seinare kunne ho gledesstrålande fortelja at ho og «moffar“ skulle i “dyreparken». Det vart hakket meir truverdig då ho retta det til «foglaparken», «så kan du jydda litt i fre, mommor». Og det fekk eg…

Det å rydda til jul krev si dame. Me har frykteleg mykje julepynt, og min måte å pynta på kan vel ikkje sjølv med beste vilje kallast, planmessig, minimalistisk eller stringent.

Vanlegvis ber me opp dei store, tunge kassane opp i stova, men pyntehjelpa tar i betraktning så valde eg å ta det opp porsjonsvis. Eg fekk den tanken at eg trengde jo ikkje bruka alt… Mykje står att i kjellaren, men det skulle ingen tru. Me har gått ein lang veg frå jula – 86 då me får første gong hadde eige juletre, eg vil tru det var eit lite, skakt og rart eitt me hadde fått for halv pris. Så kjøpte me glanspapir, glasperler og trekuler og sette i gang å laga pynt for me måtte jo begynna frå botnen. Det var før den store gjenbruksbølgja gav oss ideen om å kjøpa brukt.

Eg vart litt engsteleg då eg rett og slett ikkje kunne finna Jesusbarnet i den bolivianske vesle julekrybba Sunniva kom heim med for seks år sidan etter halvåret sitt i La Paz. Heldigvis fann eg det etter å ha tråla kassane med alt eg trur skal få overvintra i kjellaren. Kanskje det kan stå som eit symbol på det minste og vernlause me ikkje tenkjer over, men som me kan oppdaga er viktig når me plutseleg ikkje finn det.

Elles har me vore innom dørene i nokre hus i dag for å levera ei helsing og ynskja god jul. Torhild kunne fortelja at ho hadde kokt gome av 24 egg. Eg fekk smaka på godsakene som smakte heilt nydeleg. Leif er etter snart 34 år i området ikkje blitt vestlending nok til å la seg velsigna av ei skål nykokt gome.

For å sitera min eigen jærske julesame:

Der svarte skarvar står på kalde steinar,

Og vintertrea bøyer seg i vind

Står husa her i rennedrev og reggen

Og lyser medan jula ringest inn…

Rennedrevet glimrar rett nok med sitt fråver, men regn har me hatt rikesleg av i dag og den siste veka. Slik er vår jul og eg hadde nær sagt våre juletradisjonar. Heilt akseptert på linje med kvit austlandsjul er det vel ikkje når me tenkjer norsk julefeiring. Ville NRK ha våga å satsa på ein adventkalendar i barne TV der hovudpersonane dansar seg gjennom desembermørket iført gummistøvlar og fargerike regnklede? Det tenkte eg på i dag… Om nokon frå NRK skulle lesa dette, så byr eg på utfordringa heilt gratis. Dei kan gjerne leggja inn ein episode der det blir kokt gome på 24 egg…

God julaftan, alle saman.

Heidi

Luke 22 2019

Ikkje før hadde eg klaga mi naud over manglande delfiafett på Bryne før eg fekk eit tilbod om ei forsyning frå Klepp og oppskrift i innboksen om risbollar utan delfiafett. Inger toppa det heile med å bera med seg ein halv pakke delfiafett i handveska då ho la ut på kyrkjeveg. Nå er eg med andre ord berga, og kan skriva under på at folk støttar kvarandre i krisetider…

Eg dristar meg derfor til ei ny eyterlysing, eg er på jakt etter to av mine favorittbilledbøker: Guds gjøglar av Paolo eit eller anna og De hellige tre narrer av Tor Åge Bringsværd. Den siste er eg aller mest interessert i. Eg ville gjerne fått låna fram til juletrefesten laurdag i romjula. Eg har prøvd å kjøpa både i bokhandlar og på nettet, men det skulle visa seg å vera alt anna enn lett. Det eg lærer av dette er å tvihalda på biletbøker eg verkeleg forelskar meg i, og aldri gi dei vekk eller noko liknande… Dei forsvinn forsvinnande fort og brutalt ut av handelen.

Etter gudstenesta skunda eg meg heim for å rydda og koka suppe før generasjonane under oss var samla rundt bordet. Juletreet fekk til og med fot og lys før middagen, og slikt skjer ikkje kvart år dagen før julafta.

I kveld har me hatt hyggeleg besøk av Anne Mette og etterpå spelekveld med alle fire «ungane» +Oddvar. Nå har alle dei andre gått til ei, og det bør absolutt eg gjera og. Oppe i toppetasjen lugg det ei lita jente og søv, og dersom alt er som det pleier står ho i senga ca klokka seks og ropar “mormor! “, opplagd og klar for ein ny dag.

I år har den lengste dagen i året og den fjerde sundagen i advent vore ein fin dag.

Heidi