Gå til innhald

Møyra eple

For eit par veker siden sykla eg ned til sjøen ein ettermiddag. Veret var nydeleg, og det lukta gras og høy, lukter som i utgangspunktet vekkjer barndomen opp èin plass inne i meg. Plutseleg kjende eg ei lukt som fekk meg til å bli fire- fem år i eit sekund eller to. Dette skjedde på den måten du sikkert kjenner til, det at at ein luktimpuls plutseleg går rett inn i ryggmargen og flyttar deg i tid og stad. Luktminne går ikkje via bevisste tankar, dei går rett i følelsane og du hugsar med heile følelsesapparatet på ein annan måte enn minne du gjenkallar via ord og bilete i tankane. Eg opplever ikkje dette veldig ofte, men det skjer av og til. Lukta av ei heilt spesiell flytande handsåpe som dei brukte på sjukehuset før kan transportera kjenslene mine direkte til fødeavdelinga, og sengetøyet i ei hotellseng har av og til plutseleg fått kroppen min til å hugsa dagane på barselavdeling med eit nyfødd barn i armane. Det siste og truleg ha noko med vaskeriteknikkar av sengetøy å gjera, varmebehandling eller vaskepulver, eg veit ikkje. Desse minna kjem i små impulsar nesten som elektriske støyt.

Og kva var lukta som gjekk rett i fletta på meg då eg sykla forbi kornåkrar og potetåkrar på flatjæren? Det var ei litt ubestemmeleg lukt av bål og potetåker. I løpet av dei sekunda det tok å sykla ut av luktimpulsen gjekk det opp for meg at det lukta slik som då me var med morfar på den vesle hageflekken der han hadde ein potetåker i miniatyr eller eit «eplestykke» som det hette den gongen. Morfar laga eit lite bål, eg trur det må ha vore vissent «eplekål», det vil seia potetgras, han brann. I glørne la me poteter som låg og godgjorde seg til dei var svartbrende utanpå og heilt mjuke inni. Bror min og eg åt og koste oss til me var kolsvarte både på hendene og i ansiktet. Dette var før det i vår verd fantest noko som heitte metallfolie, som me eventuelt kunne ha pakka potetene inn i for å få ei ikkje fullt så sotete smaksoppleving. Dette meiner eg bestemt vart kalla å «møyra eple», og dei møyrde epla smakte heilt vidunderleg. Ovnsbakte poteter, pommes frites og potetgull skulle me ikkje koma på tvers av på mange år endå. For oss var poteter på den tida «kokte eple», som vart skrelde før eller etter kokinga og som vart servert til alle middager inkludert komler og fleskepannekaker. At me seinare etter nokre år på Ålgård skulle bli kjende med både potetgull og pommes frites, og at me kalla det henhaldsvis «franske» og «varme franske», høyrer strengt tatt med i ein annan tekst enn denne.

Det høyrer med til rammeforteljinga at eg la heimturen til den same løypa som då eg sykla til sjøen for å kjenna om lukta var der framleis og om eg ville få det same elektriske støytet av gjenkjenning. Svaret på begge spørsmåla vart ja, men heller ikkje i denne omgangen hadde eg mot og frimod til å sykla inn den gjeldande gardsvegen for å undersøkja nærare om det var potetgras dei brann. Her må eg og skyta inn at alt eg har skrive i det første avsnittet er direkte frå minne som stammar frå ein fireåring, så viss «ein vaksen» les det og ser at noko ikkje stemmer, så tek eg ikkje ansvaret for den jordbruksmessige logikken i det heile.

Det som er litt spesielt for meg er at barnebarna mine har sin første barndom nøyaktig der eg hadde min. Hagen der dei leikar er den same hagen der morfar hadde eplestykket sitt. Dersom eg hugsar rett så skjedde hendinga eg har skrive om akkurat der barna leikar på biletet over, og tretrappa ned er den same, bare meir enn femti år eldre enn då. Eg veit ikkje om det er morfar eller ein av onklane mine som har snekra ho, kanskje dei fekk ein snekkar dei kjende til å gjera det? For det eg veit kan det ha vore min eigen far som har brukt sag og spikrer for å ha fått det til.

I går då eg kom for å plukka plommer i hagen, leikte det to skitne jenter der. Dei var sannsynlegvis omtrent like skitne som det eg og bror min var då me var på same alder og skulle hjelpa morfar på eplestykket. Skiten, det blir ein nemleg av å leika i ein hage der leiken mellom anna går ut på å laga kaffi og middag av sølevatn, mold og blomar. I alle fall er det slik i vår familie der ingen av barna verken oss eller mine, har vore av den typen barn som aldri blir skitne. Eg hugsar at eg og elska den laga-mat-leiken og at eg stort sett fekk lov til å halda på.

Bror min dukka faktisk opp i hagen i går han og. Han tok ein tur ned tretrappa frå nabohuset for å seia hei og slå av ein prat. Me hadde ein fin barndom der. At morfar hadde store helseproblem verken forstod me eller brydde me oss om. Han var jo så flink til å ta oss med på spennande ting enten det var bålbrenning, fisking utan krok i bekken, eller småturar til Amerika som han fekk oss til å tru låg ca 300 meter frå der me budde.

I det siste har eg høyrd mange av episodane i ein podcast serie som heiter «Brenner leser dikt» og som ligg på NRK radio. Denne anbefaler eg. I ein av episodane presenterer Sigrid Bonde Tusvik eit dikt som tanta hennar, forfattaren Marit Tusvik har skrive. Diktet skildrar så nydeleg det å vera i lag med barn. På ein måte er det det same motivet som i denne teksten. Barnet og den vaksne. Eg har vore dei begge, og det har vel dei fleste av dei som les dette. Eg avsluttar med diktet som verkeleg rørde ved noko i meg, akkurat som ei tilfeldig lukt gav meg ein spesiell sanseimpuls den ettermiddagen eg var ute og sykla.

Om å starta eit skuleår

Dei to siste vekene har nesten i sin heilskap gått til det å starta opp eit skuleår. Det er litt som å skapa verda på ny, det er så mange system som skal opp og gå, og så mange tannhjul som skal treffa kvarandre på rett måte om kabalen skal gå opp. Det siste gjer han forresten aldri heilt, bare nesten. Det er alltid eit og anna som ikkje blir heilt optimalt fordi det bare ikkje går i hop, dette puslespelet er nemleg ikkje laga slik at nokon veit at alle brikkene passar slik at det til slutt blir eit fullkome og glansa bilete. Likevel får me det alltid til på eit vis. Ein skule er ikkje ein arena for det å skapa det heilt perfekte. I staden lever me med det litt skakke, me retter det opp så godt me kan, og til slutt synest me i beste fall at det fungerer godt.

Biletet over er frå elevane sin første skuledag. Då eg begynte min aller første jobb som lærar på ein skule i Grorud-dalen kom nesten alle elevane til skulen med blomar i hendene. Eg trudde dei var til lærarane, men det viste seg at tradisjonen på den skulen var at elevane sette blomane på sin eigen pult i eit syltetøyglas med vatn. Slik stod dei den første veka heilt til dei visna. Det var fint. I mange år praktiserte eg, inspirert av dette at eg fekk lov til å forsyna meg grovt i hagen til onkelen min ettermiddagen før skulestart. Der blømde det nemleg på ein heilt annan måte enn rundt huset mitt. Så reiste eg opp til skulen og fylde klasseromet med blomar før elevane kom. Det var og veldig fint. Etterkvart fekk me mange elevar som var allergiske for både det eine og det andre, og då var ikkje eit klasserom fylt med blomar optimalt lenger. På biletet kan ein sjå at blome-tettleiken er teken ned til eit nokså beskjedent nivå etterkvart.

Dette året var det spesielt for meg å starta fordi eg har vore spesialpedagog og timelærar i ein heil del år, og skulle for første gong på lenge ta i mot min eigen klasse som eg rett og slett skulle vera kontaktlærar for. Ungane kjende eg jo frå før, og dei gleda eg meg veldig til å sjå igjen. Å møta dei første skuledag var rett og slett hjartevarmande. Eg gler meg til den tette relasjonen eg skal få lov til å stå i med desse fine ungane. Det er det aller, aller finaste med å vera lærar, å få leva tett på barn og å få lov til å vera ein vaksen på sida av dei i ein lang periode av barndomen deira. Me har hatt ein veldig fin oppstart. Det er slik at det å vera i dei første skulevekene overskuggar det meste av alt anna liv i denne perioden. Eg høyrde om ein lærar som konsekvent sa nei til alt sosialt samver og alle formar for møte frå skulestart og ut august. Eg forstår korfor ho gjorde det for å seia det slik, men sjølv har eg vore så heldig å få med litt anna og.

I går feira me at yngstebarnet fylde to. Gebursdagsbarnet var som ei solstråle og tok forundra i mot alle pakkane og all merksemda som ho nok ikkje heilt forstod grunnen til. Ved hjelp av ei meir rutinert storesyster fekk ho av gavepapiret, oia seg over kor fint alt saman var og bles ut lysa på opptil fleire kaker. Ho skal feirast i fleire rundar, men sidan morfaren til jubilanten skal ut og reisa veldig snart måtte me passa på å eta kakene før han hadde reist. Tida med små barn rundt seg går ufatteleg fort. Det er rart at ho er to år alt, det vesle koronabarnet vårt som nesten ikkje visste at verda eksisterte utanfor barnevogna og nokre ganske få stover.

I dag har eg gått ein tur i augustregn og registrert med eit visst vemod at blada på trea så smått har begynt å skifta farge og at det har begynt å visna litt i grøftene. Sta som eg er så hentar eg fram honningstemmen og fortel meg sjølv at det framleis er sommar i nesten ei veke til, og etterpå er det veldig tidlig på hausten i nokre veker, og det kan vera omtrent det same som sommar. Om ei vekes tid kan eg forsiktig begynna å kviskra meg sjølv i øyret at hausten og er ei veldig fin tid, men det er eg ikkje heilt klar for endå.

Ha ein framleis fin seinsommar, alle saman.

Heidi

Om å avslutta ein sommarferie

«Jeg har drømt at jeg seilte mot evigheten, og at en kveld i august var den første, besynderlig duse kjenning av land».

Einar Skjæråsen

*

Skuleferien for lærarar fekk ei fin og verdig avslutning med ein sykkeltur i det finaste seinsommarveret som tenkjast kan. Me tok ferge frå Finnøy til Helgøy, og frå der via mange bruer sykla me Sjernarøyrunden over fleire av Sjernarøyane. Det var så fint. Terrenget var meir kupert enn eg hadde trudd, så eg må innrømma at eg var takknemleg for litt batterihjelp i dei mange motbakkane. «Dokker juksar, dokker har moootooor,» vart det muntert ropt til oss fleire gonger når me trakka oss forbi medsyklistar som måtte leia i dei brattaste motane. Nokre plassar var det så vidt me kom oss opp sjølv på første gir med elsykkel, så litt trim vart det då på oss elektrifiserte og.

Me sykla gjennom Alfred Hauge sitt barndomsrike og eit landskap han har skrive mykje om som vaksen. Det minde meg om kor begeistra eg var for Alfred Hauge sine bøker i si tid. For sånn rundt rekna førti år sidan slukte eg alt eg kom over, og ein del år seinare las eg sjølvbiografiane hans med stor interesse. Eg trur eg må ordna meg eit gjensyn av bøkene. Eg har sett med andre bøker at ein skifter synsvinkel på ein del ting når ein les frå eit anna utkikkspunkt i livet.

Røsslyngen blømde allereie vemodig vakkert i rosalilla og raunbæra raudnar på trea. Framleis bugnar det av markblomar, og lukter av høy og slått gras og jord tok meg tilbake til barndomen. Frodige naturlandskap og havet rundt på alle kantar, dette er verkeleg ein tur eg kan anbefala. Eg torer nesten å påstå at når veret verkeleg slår til i august, så er det ikkje mange stadar det er vakrare enn i heimfylket mitt, Rogaland.

Den siste veka med ferie har vore fin. Sunniva kom heim sist helg, og med det fulgte mykje familietid med Stavangertur, spelekveld og stor familiemiddag. På laurdagen rakk me og å feira Torhild sin 60-årsdag og koronaforsinka feiring av Per Magne og av deira felles 40-års bryllupsdag.

Eg har og fått hkelpa Torun med og bera ut mor hennar sine eignedelar frå sjukeheimen der ho budde den siste delen av livet sitt. «Sorgen og gleden de vandrer til hope», det siste vart understreka av at Torun vart mormor for andre gong så å seia samtidig med at mor hennar pusta ut for aller siste gongen.

Og elles har me plukks rips og stikkelsbær og ete lapskaus heime hos mor og far, sett Elvis-filmen på kino og feira Gunnar sin gebursdag med kaker og kaffi i hagen hans. Gode greier alt saman.

Nå får eg og tusen andre lærarar stramma oss opp, spissa blyantane våre og gjera oss klare til dåd. Det blir nok fint det og. Til hest, Napoleon, og til rors Columbus.

Heidi

Pilgrimar i sommarregn

I går fekk eg lov til å reisa ned til den gamle Orrekyrkja for å lesa dikt for pilgrimar som er på vandring langs jærkysten. Det er alltid spesielt å koma inn der. For meg er det spesielt at det var her Ingrid gifta seg for fem år sidan. Fordi Oddvar er frå Orre fekk dei lov til å bruka denne gamle kyrkja som ikkje er så mykje i bruk lenger. Det er og spesielt at ho ligg rett i havgapet omgitt av jærsk natur og kultur på alle kantar. Sidan oldefaren min kom frå Erga, går eg ut frå at mange av mine forfedre er blitt døypte, konfirmerte og gifte her.

Dette med pilgrimsvandring synest eg og er veldig fint. Kanskje eg melder meg på denne årlege turen ein gong, men då må eg vera såpass trent at eg veit at eg orkar å gå fleire mil til dagen mange dagar i strekk i eit tempo som gjer at eg ikkje er den alle må venta på heile tida.

Me fekk i alle fall vera med på ei kort pilgrimsmesse med nattverd, og eg las salmer og dikt med godt tonefylgje frå ein organist.
På måndag regna det noko heilt forferdeleg heile dagen, og eg tenkte på dei som var ute og vandra. Enten dei var rogalendingar som til ei viss grad er vane med slikt eller langvegsfarande som i beste fall opplevde det som litt eksotisk fekk dei frykteleg mykje ver den dagen. Av og til går det ikkje ein gong an å kle regnet ute med gode regnklær, og det trur eg dei opplevde på ferda si langs havet.

Eg bestemte meg derfor for å leita fram den gamle songen eg har skrive om å stå ute og bli våt i sommarregn, slik at eg kunne lesa teksten opp for dei som kom.

Å bare stå i sommarregn

Å bare stå i sommarregn, med håret tungt og vått,

å bare stå og vera til, og kjenna det er godt.

Når dagen angar bjørk og pors og rosmarin og jord.

og alt du veit er sommaren med song i sine spor.

*

Å bare vera sterk og fri, og levande og glad.

Å sjå at vinden leiker blidt med grøne bjørkeblad.

Å stå og frysa lite grann, men stå slik likevel.

Å vera song og liv og lengt når det er seint på kveld.

*

Å stå og kjenna dette att, du kjenner i frå før

ein annan sommar, annan song, ei anna open dør.

Ein bris, ein song, eit bølgeskvulp og varme enkle ord.

Eit anna barn som var deg sjølv, ei tåre og ei mor.

*

Å bare stå i sommarregn, med tankar og med tid,

ein seljefløytetone, og ein mygg på handa di,

ein måne bak ei sommarsky, eit skip langt ut frå land

eit gammalt eventyr du kan, ein melodi du fann.

*

Du kjenner at Gud skapte deg av mold og lengt og song,

at sommarregn og lukt av gras var noko som du trong.

Med bare bein på heilag grunn, ein sommar går forbi,

ein fløytetone stemd i moll mot sommarsjela di.

Heidi


Dette er ein tekst eg skreiv for lenge sidan, og som eg er glad i fordi eg framleis kjenner at eg har lagt noko av sjela mi inn i han. Songen vart i si tid skriven som ein del av ein korkonsert. Sigvald Tveit laga ein melodi som skulle passa som soloparti for ein vaksen songar. Eg trur det var Eir Inderhaug som i si tid framførde han aldeles nydeleg. Seinare har eg aldri høyrt han framførd, og det er jo litt trist. Eg trur kanskje melodien var ganske krevande. Eg har derfor vald å gje teksten vidare til ei som skal prøva å laga ein alternativ melodi. Heia Silje.

Den siste veka har eg fått brukt mykje tid på å skriva, og det har vore veldig fint. Dagane har stort sett vore fylde med ein kombinasjon av skriving, litt husarbeid, eit sosialt treffpunkt med barnebarn eller andre fine folk, litt strikking og ein liten gåtur ut i naturen. Slik liker eg å ha det, og det kan nok koma vel med med litt rolege dagar før det brakar laus for fullt på jobb om ikkje så veldig lenge. I dag skal eg ut og eta lunsj med syster mi, det gler eg meg til, og i kveld kjem Sunniva heim på eit lite seinsommarbesøk. Det gler eg meg og veldig til. Ha ein fin dag du som les dette og.

Heidi

Sommarsalme

Sommarsalme

Sjå bjørka står modig med nygrøne blad,
og snøklokkeklangen er borte.
Høyr vipa og lerka syng songen om vår,
og humla har stripete skjorte.
Når kveldane lysnar og livsviljen gror,
og Herrens velsigning ligg mjukt over jord,
når vindane nynnar «Vår Gud, du er stor»,
kan tankane fyllast med sommar.

Sjå kvitveisen blømer, og graset er grønt,
høyr svart-trasten syng sine tonar.
Sjå løvetann glødar og strør sine frø
for vinden i kvadrillionar.
Når kirsebærtreet får blomar og blad,
og kveldsregnet sildrar til molda blir glad,
når åkrane bugnar med aks rad på rad,
kan kroppen vår brusa av sommar.

Sjå dagane mognast i markblomedans,
sjå jorda har kraft til å bera,
sjå blomar og frukter og insekt og tre,
her skal dei leva og vera.
Må kjærleik og glede få bu hos oss her,
ha takk Gud for livet, for at du er nær
oss alle som lever og alt det som er.
La livet få fyllast med sommar.

Kom bu i min tanke, kom fyll meg med mot,
med tru på at vondskap kan venda.
Kom til oss med varme og omsorg og håp,
og tru på alt godt som kan henda.
Kom Gud, gi oss styrke, gjer viljen vår ny
så jorda kan trivast og kan gi oss ly.
Nå syng me om håpet i bygd og i by,
ein song om ein fullkomen sommar.

Heidi

***

I går skreiv eg at eg kanskje etterkvart ville leggja ut den sommarsalmen eg har jobba med, og nå bestemte eg meg for å gjera det. Eg fekk litt konsulenthjelp av Torhild som var på besøk i dag. Me forandra på eit ord, og så syntest ho at resten kunne vera slik det var.


Sjølv er eg ofte litt usikker når noko er heilt nytt. Er det noko her som skjer i auge eller øyrer? Er det noko som kan misforståst eller som gir feil bilete i hovudet på den som les eller syng. Ein blir rett og slett litt blind på eige arbeid. Eg har opplevd før at eg etter at noko har vore fleire år i bruk får lyst til å endra på eit ord eller ei formulering, då er det alt anna enn lett å gjera noko med det. Ein del av dei som framfører eigne songar og viser endrer på småting heile tida. Det gjorde mellom anna Alf Prøysen. I julekveldsvisa står det først at han «rugger vogna så bror din får en blund,» seinare vart det endra til «vogga» som kanskje gir eit litt meir rustikt og romantisk bilete av situasjonen. På same måten går lillebror både i skauen og skogen i lag med søskena sine for å plukka blåbær.

Dette kunne sjølvsagt Alf Prøysen gjera når han sjølv presenterte tekstane sine, men eg syng jo ikkje sjølv. Når eg les opp tekstar eg har skrive gjer eg det same som Prøysen. Eg bestemmer meg der og då for om eg vil lesa på dialekt eller normert nynorsk, og skulle eg få lyst til å forandra på ei linje, stryka eller leggja til, så gjer eg det glatt. Det er litt som med jazz, å improvisera etter stemninga i rommet. Ein eg kjenner vart litt forbausa då han avslørte meg. Kunne ein bare gjera slikt? Eg svara at så lenge det bare kunne gå over meg så var eg relativt skruppel-laus…

Men altså, poenget mitt er at ein salme som er i bruk må bera på dei same orda heile tida. Det hender rett nok at dei blir reviderte fordi språkbruken er blitt arkaisk eller at det skal syngast på eit anna språk slik at orda må forandrast litt. Det er sjelden at eg har tenkt at ein gjorde ein tekst ein teneste gjennom ein slik revisjon, orda festar seg i medvitet til dei som skal bruka teksten, og etterpå blir det feil å forandra. Ein gong var eg på salmeseminar med Arve Brunvold som sa at ein heller burde la ein tekst ligga litt for lenge i skuffa enn å sleppa han ut for tidleg og måtta leva med formuleringar ein seinare angra på.

Eg trur det er eit godt råd. Samtidig er det noko med spontaniteten som heller ikkje skal øydeleggjast. Det skal ikkje bli heilt glatt og friksjonsfritt heller, då kan det kanskje enda opp med å bli mekanisk og overpolert. Eg må nok likevel innrømma at eg sjølv kanskje heller har slept taket for tidleg enn for seint.

Inspirasjonen til denne teksten var den danske gudstenesten der eg sat og tenkte på at danske salmar ofte er levande, visuelle, jordnære og leikne. Det var det eg ville prøva å få til. Eg har diskutert med meg sjølv, og i dag med Torhild om det blir feil stilnivå å skriva i ein salme at humla har stripete skjorte eller at løvetannen strør kvadrillionar med frø for vinden. Eg bestemte meg for at eg inntil vidare ville ha det slik.

Nå vil eg gjerne høyra meiningar om dette og anna viss nokon har det. Det medfører ikkje at alle råd får meg til å forandra på teksten, men eg tek alle råd opp til alvorleg ettertanke og diskusjon med meg sjølv. Nokre vil kanskje meina at versa er litt lange og barokke, og at kortare vers gjer det meir songbart, men denne gongen ville teksten rett og slett ut på denne måten…

Det er ein heilt ok aktivitet å sitja inne og jobba med sommarsalmar med høljande regn og litt for få varmegrader utanfor vindauget. Kanskje eg får våga meg ut ein liten tur likevel? Det forresten vera lite truverdig å seia at veret utanfor har lite med jærsk sommar å gjera.

Heidi

August

August

August er det mykeste myke jeg kjenner,
denne skjelvende streng mellom sommer og høst,
denne dugg av avskjed i mine hender.
Dette hemmelige milde inn over jorden,
denne lyende stilhet:
Tal Herre, tal!
dette lyset som hviler
på modningens høyde,
dveler
og synker mot visningens dal.
Disse kvelder da trær
er som skygger i skyggen.
Denne etterårsfred over sted og forstand.
Jeg har drømt at jeg seilte mot evigheten,
og en kveld i august var den første
besynderlig duse kjenning av land.
Jeg vet midt i alt det jeg ikke vet:
August er det mykeste myke jeg kjenner,
myk som sorg og som kjærlighet.

Einar Skjæråsen

***

Dette er det diktet eg bare må lesa og kjenna på kvart år når kalenderbladet skal vendast til august. Eg er einig med Einar Skjæråsen, august er noko av det mjukaste eg veit. Denne mogne månaden er ein av mine favorittar, men han kjem alltid i fylgje med eit visst vemod fordi det at me skriv august betyr at juni og juli er over for denne gongen. Min vane tru minner eg meg sjølv om at august er ein sommarmånad. I følgje årstidsinndelinga elevane lærer på skulen, så er sommaren dei tre månadane juni, juli og august.

Eg synest sommaren har vore fin. Dei tre vekene me var på reise hadde me frå heilt brukbart til veldig fint ver. Det var kaldt å koma heim frå Oslo til nordavind og regn på vestlandet. Det er vel bare å forsona seg med at sommar her like ofte er 14- 16 grader som frå 20 grader og oppover. Nokre av dagane i veka som gjekk har det vore ganske fint sommarver, og nokre av dagane har vore ganske kalde. Juli er vel tradisjonelt sett ikkje den månaden som me kan stola på har jamnt og varmt sommarver i vårt hjørne av verda. Det hender me må finna sommaren i å plukka markblomar og eta jordbær heller enn svetting på solsenga.

Noko av det som er positivt med at dagane ikkje bare er blå himmel og steikande sol er at det blir legitimt med litt innandørsaktivitetar og utan at ein føler ein går glipp av noko. I løpet av veka som gjekk har eg begynt å jobba med tekstar eg har hatt liggjande. Eg hadde ein slags tanke om at det kunne bli ei ny diktsamling i haust, men endå gjenstår det mykje arbeid, så me får sjå kor langt eg kjem. Det eg har kost meg med å gjera er å leita gjennom alle diktbøkene eg har skrive, og plukka ut eit dikt som passar for kvar dag gjennom eit år. Mange av dikta mine er naturleg knytta til ulike årstider, og eg har tenkt lenge at det hadde vore kjekt å ordna dei på den måten. Eg er nesten ferdig med noko som kunne bli ei slik bok, men eg er vel litt i tvil om kor vidt ho ville bli veldig salgbar. Kanskje eg gjer det likevel. Eg er sjølv glad i slike bøker og kalendarar der ein les ein tekst kvar dag. Eg trur eg ville skriva eit lite tillegg til kvar tekst med litt tankar om diktet. Me får sjå.

I Danmark var eg på gudsteneste og vart inspirert av fine sommarsalmar. Eg fekk lyst til å skriva ein ny norsk sommarsalme, og det har eg gjort, men framleis er eg ikkje sikker på om eg er heilt fornøgd. Kanskje eg legg teksten ut her når eg har gått ein runde til. Eg synest det har vore spennande å bruka bloggen som eit vindauge mot andre sine tankar og innspel.

Framleis er det att nesten to veker av skuleferien før me startar opp att med planleggingsdagar og før me stupar ut i oppstarten av eit nytt skuleår, noko som alltid er ein ganske travel prosess. I år skal eg for første gong på ganske lenge vera kontaktlærar for ein heil klasse. Det gler eg meg rett og slett veldig til.

Då eg starta som lærar for 37 år sidan kjende eg meg ganske uerfaren. Mange hadde teke eit år eller to i skulen for å prøva seg som lærar, det hadde ikkje eg gjort, eg begynte på lærarskulen rett etter vidaregåande. Eg trøysta meg med at sjølv om eg ikkje var spesielt erfaren, så ville elevane i det minste få den første kjærleiken min. Eg var så heldig at eg fekk nokre år som faglærar før eg fekk min aller første eigne klasse, og det trur eg var eit privilegium. Mange nyutdanna blir kasta rett ut i det å ha ansvar for ein klasse, og for mange er det ei sjokkarta oppleving. Ein del flinke nyutdanna lærarar får eit skikkeleg praksis-sjokk og ender med å finna seg andre yrkesbanar, og eg er overbevist om at mange av dei ville likt seg godt i skulen om dei hadde orka å gi det meir tid.

Då eg fekk eigen klasse for første gong tenkte eg at så glad kjem eg aldri meir til å bli i ein gjeng elevar. Det viste seg heldigvis å vera heilt feil. Det er som med eigne barn, hjartet blir bare litt romslegare med plass for endå fleire.

Etter at fleire som står meg nære har trukke seg ut av arbeidslivet, tenkjer eg mest av alt at eg er veldig priviligert som framleis har ein jobb eg er glad i, og at eg har oppriktig lyst til å jobba. Nå blir det nok kanskje siste gongen eg startar opp med ein klasse, og eg gleder meg til å gjera det så godt eg kan. I ein meir og meir digitalisert skulekvardag opplever eg mykje oftare enn før at eg treng gode kolleger som bare veit korleis ein får logga seg inn der ein har behov for å logga seg inn, og som har gode råd når PC-en eller iPaden på forunderleg vis låser seg eller ikkje fungerer etter intensjonane. Heldigvis er det andre ting eg kan hjelpa dei med. Og viss eg kjenner meg ein liten smule forelda og «underdigitalisert» så får eg tenkja denne gongen at det kanskje er desse elevane som skal få min siste kjærleik som lærar. Eg reknar det som ganske sannsynleg at eg kanskje fortset endå nokre år som lærar etter at dei går over i ungdomsskulen om tre år, så ein skal aldri seia aldri.

Eg har i grunnen ikkje brukt krefter i det heile tatt på å tenkja på pensjonistlivet og når det eventuelt skal koma, men nå når Leif har bestemt seg for å slutta, så får eg stadig spørsmålet om kor lenge eg skal halda på. Eg reknar ikkje med at eg hadde kjeda meg eit einaste sekund som pensjonist, men framleis er eg altså glad for det privilegiet det er å vera i ein jobb ein trivest med. Eg får tenkja på det eg nettopp skreiv, august er også ein sommarmånad.

God august til alle gilde lesarar som har lese seg gjennom denne lange teksten og har havna her.

Heidi

Tolmod og lengt

Om sommaren blir det alltid litt ekstra tid til å lesa, og det å leita i bokbutikkar i utlandet er ekstra spennande. Så sant eg er i stand til å lesa og forstå språket, så vil eg helst lesa boka på det språket ho er skriven på. Ein av dei stadane me gjekk ut med ein tung bokpose var frå bokhandelen på pilgrimssenteret i Vadstena. Og ei av bøkene der tittelen i seg sjølv nesten kunne forsvara eit kjøp var boka «Tålamod och längtan» skriven av Joel Halldorf, (som er son til Peter om nokon skulle lura på det.)

Boka er stila til vennene hans, dei som i studietida var brennande engasjerte i kyrkjelege samanhangar, og som nå prøvde å balansera trua si inn i ei ny livsfase med jobbar, barn, huslån og nye kvardagar.

Sjølv om eg forsåvidt var i den livsfasen for meir enn tretti år sidan, og på den måten kanskje ikkje er i primærmålgruppa, så bestemte eg, etter å ha bladd i boka, at ho skulle få bli med meg heim.

Eg synest forfattaren skriv klokt og reflektert om dei store spørsmåla i livet, og at ein del av tankane er høgst relevante for menneske av i dag uansett kva dei trur på.

Han har skrive eit kapittel der han reiser spørsmålet om livet er ei forteljing eller eit prosjekt. Eg er klar over at nå er eg på litt tynn is når det gjeld kjeldebruk, så eg ber deg som les sjå litt stort på at eg reflekterer over forfattaren sine refleksjonar. Om du lurer på kor hans refleksjonar sluttar og mine begynner må du enten spørja meg eller lesa boka…

Halldorf reiser spørsmålet om livet er ei forteljing eller eit prosjekt. Kanskje mange av oss tenkjer livet som eit prosjekt med ulike prosjektfasar, planlegging, gjennomføring, undervegsevaluering og avslutning, helst med å konkludera med at prosjektet er å rekna som vellukka med oppnådd resultat og mål.

Ei forteljing er noko meir usikkert. Alle veit at eventyr oftast ender godt, men det finst og tragediar og triste historiar. Kanskje det krev mot å vita at livet vårt har usikkert innhald og usikker slutt. Kanskje klamrar me oss for mykje til tanken på livet som prosjekt, men det kan og gjera oss meir rigide. Kva gjer me når noko oppstår som ikkje er med i prosjektskissa? Det kan vera sjukdom, arbeidsløyse, ein overraskande graviditet, ei forelsking, noko som brått endrar tenkjemåten din, eit menneske som uventa snublar inn i livet ditt og endrar deg… Lista er uendeleg lang, eg kan jo nemna noko som få av oss forventa for fem år sidan: ein pandemi.

Dersom me først diskuterer sjangrar for korleis me ser på livet, så er kanskje noko av det som liknar mest på vår situasjon å tenkja at me har fått kvar vår rolle i eit stort teaterstykke. Me kan til ei viss grad styra vår eiga rolle, men me har ikkje regien på stykket. Vår eiga rolle er vevd tett saman med alle dei andre karakterane som er med. Å tru at me kjører eit sololøp gjennom livet ville vera eit stort sjølvbedrag. Mennesket er eit sosialt vesen og eit flokkdyr, me påvirkar kvarandre heile tida og vår skjebne og våre val påvirkar liva til alle dei me lever tettast på.

Dette er sjølvsagt ikkje nytt eller overraskande, men for meg var det litt spennande å dvela ved desse tankane.

Vågar me å innsjå at prosjektet livet har mange usikre faktorar, og vågar me å godta tanken på at me ikkje veit korleis vårt livsprosjekt vil enda før andre har sett punktumet?

For dei som trur på Gud er det sjølvsagt ei slags trøyst å tenkja at livet på eit eller anna plan er i Guds hender og Guds omsorg, men det å vera menneske krever mot uansett.

Sjølv tenkjer eg vel kanskje at det er vel og bra å leggja planar og søkja det som er trygt, men tenkjer likevel at det å våga å tenkja at livet får me møta ein dag om gongen og stola på at som dagen er skal styrken vera.

For å ta eit lite sidesprang frå hovetråden i teksten min, så har eg eit anna tankevekkjande element i late, og deilig langsame feriedagar. Eg får med meg radioprogrammet «Sommar i P2». Som oftast lyttar eg til det digitalt når eg har litt ledig lyttetid. Det er herleg befriande å lytta til så mange ulike personar som gæt lov til å fortelja livshistoriane sine på den måten dei sjølve vil utan å bli avbrotne. Eg synest me alle skulle bruka meir tod til å lytta på kvarandre. Det et rett og slett til å bli klokare av.

Heidi

Læra utan læringsmål

Etter tre veker på ferie, to av dei utan barnebarn, har eg utvikla barnebarnabstinens. Eg må laga meg grunnar til å få møta dei kvar dag, og i går sykla eg bort for å leika litt med dei.

To glade jenter møtte meg i trappa. «Mommor, kan me leika med Pippi-huset?» spurde ho som blir fem i oktober. Det kunne me, så klart. Onkelen hennar har laga eit stort og fint Pippi-hus med heile persongalleriet i Pippi som passe store figurar. Me hadde ein liten samtale om korleis det er å vera Pippi. «Ho bur heilt aleine, og ho er kjempesterk fordi faren hennar, eh ho er kjempesterk og kan løfta tyvane opp på taket viss ho vil». Tjuvane kom sjølvsagt. Den eine hadde avbitne sko og måtte støtta seg til den andre, men på taket havna dei. Pippi ringde til politiet og dei kom, men Pippi måtte hjelpa dei å få tjuvane ned frå taket fordi det var ho som var sterkast. Så kom «hu damå så vil atte Pippi skal begynna på skulen», men det ville ikkje Pippi. Ho ville bare vera heime og løfta hesten sin. Heilt utan læringsmål hadde me ein samtale om litteratur og litt dramautøving + det å laga ein historie vidare ut frå noko litterært me har kjennskap til.

Så henta ho fram songkorta sine og me song oss gjennom nokre songar, hjelpte av lillesøster som snart blir to og som har ein forkjærleik for «Bæ, bæ lille lam, har du noe ull. Ja, ja kjære lam, jeg har kroppen full…», og Mikkel rev, og Blinke blinke stjernelill. Ein bitteliten musikktime vart det heilt spontant utan at me hadde sett opp målet på førehand eller drøfta læringsutbyttet etterpå. Det oppstod og ein spontan samtale om lesing etterpå. Kva stod det på korta? Me prøvde å lesa saman. Foreløpig er det for vanskeleg å lesa alt, spesielt med små bokstavar, men ho fortalde meg at i og s blir is, men viss me tar s -en først blir det si. Eg sa at s og e blir se, men ho lurte litt på om det ikkje måtte vera c og e som blir se.
Lesetimen vart fort slutt, og så kom det ein litt ufrivillig leksjon i sosial kompetanse, for mamma påpeikte at songkorta som hadde havna på golvet måtte plukkast opp før me tok fram duploen.

På veg ned trappa til duploen snudde ho seg og ropte «mamma?», utan å tenkja meg om svarte eg ja, noko eg ofte tek meg sjølv i å gjera. Då sa ho oppklarande: «Eg sa mamma, og det er ikkje deg, men viss mamma seier mamma, då kan du svara, mommor.» Det viste at samtalane me har hatt fleire gonger om kven som er mamma til mamma etterkvart var på plass. For omtrent eit år sidan vart ho kjempelei seg då ho blei fortald at viss ho blei mamma vart mamma mormor og mormor oldemor. Då gråt ho trøsteslaust og ville ikkje at mamma skulle bli mormor og mormor oldemor. Det kan vera at ho forstod at livet går og forandrar seg, men kanskje like gjerne at ho syntest at mamma kunne vera mamma, mormor vera mormor og oldemor vera oldemor. Det er mykje ein skal ha tak på her i livet enten ein kallar det samfunnsfag eller naturfag.

Med duploklossane måtte me bygga ein stor barnehage med hage og gjerde. Sidan ho bare har ein vaksen i sitt utval av duplofigurar måtte han jobba aleine i barnehagen. Mormor har mange fleire, så der kan dei vaksne ha ulike funksjonar og yrke. At både mormor og mamma insisterte på at barnehagelæraren måtte heitta Bent fordi han liknar på Bent Høye, var det ikkje snakk om, han heitte nemleg Per.

I duplobarnehagen er det høg grad av integrering. Minnie går i barnehagen saman med Elsa, Anna, Iben og dei andre barna sjølv om ho strengt tatt er ei mus som høyrer heime i Andeby med store, svarte, runde øyrer og stor rosa sløyfe. At ho strengt tatt skil seg ut frå dei andre blir det ikkje lagt merke til, heller ikkje at Elsa og Anna bur aleine på eit slott fordi dei er prinsesser og bur der heilt aleine fordi foreldra er døde.

I dag skulle duplobarna overnatta i barnehagen, og sjølv om Per var litt streng og sa at alle måtte ligga roleg og sova, så sneik dei seg ut, alle som ein, midt på natta og gjorde det aller farlegaste og mest forbudte. Rett utanfor barnehagen var det nemleg ein ulveskog og ein sjø med krokodillar og haiar. Dei hadde til og med ein glasvegg dei kunne stå bak og sjå på haiane, men uti for å bada ville dei. Per måtte stå opp gong på gong og redda dei både frå haiane og ulvane. Dette kan ein kanskje kalla å bearbeida farlege ting gjennom leik, kanskje ein til og me kunne seia at det var eit opplegg i psykisk helse og livsmeistring som er det nyaste faget i skulen. Då duplobarna gjekk heim måtte me bygga ein høg mur rundt barnehagen, og den vaksne måtte ha nøkkelen i lomma slik at barna ikkje skulle springa ut til haiane, ulvane og krokodillane.

Og der stoppa duploleiken avbrote av servering av brødskive med leverpostei til to små jenter, og mormor var så svolten at ho måtte få ei ho og. Etterpå måtte mamma og pappa ut ein tur for å ordna forskjellig, mormor vart barnevakt. Eldstejenta kom på at ho ville gjera ferdig perlebiletet av einhjørningen som ho hadde begynt på i Danmark saman med tante Sonja. Bittesmå perler skulle plasserast med ein slags penn på små prikkar med lim. Det krevde ganske mykje konsentrasjon og kunne passa inn i handverksdelen i faget kunst og handverk. Mens ho haldt på, snakka ho litt om riming, noko ho er ganske flink til. «Sant vel fin rimer på lim, mommor?» Det rimte nesten i alle fall. Så telde ho perlene ho sette på og kom heilt til nitten før det var nok teljing.

Me gjekk over frå matematikk til KRLE. «Mommor, i barnehagen seie di at nogen trur atte Gud finst, og nogen trur atte Gud ikkje finst». Eg høyrde for meg ein religionsdebatt i barnehagen der fireåringane hadde prøvd å få støtte hos ein vaksen om kor vidt Gud finst eller ikkje. I familien vår er det eit visst sprik i kva folk trur og ikkje trur, men eg trur ingen har pirka borti barnet si barnetru med å seia at mange trur at Gud ikkje finst. Var det noko som stressa henne? Nei det virka ikkje slik. Liksom litt trøystande sa ho eit namn på ei i barnehagen og sa at ho trudde Gud fantest.

Så måtte me over på litt sosial kompetanse fordi lillesyster dunka seg litt og måtte trøystast. Storesyster var i harmonisk lune og trøysta tålmodig, så måtte lillesyster sitja litt på fanget til mormor, og fant seg faktisk i at ho ikkje fekk lov til å jobba med perlebiletet.

Storesyster vart litt lei av perling fordi det var så mykje igjen og ville leggja det vekk. Så ombestemte ho seg. «Eg har jo bare litt igjen, og pappa blir nok imponert viss eg er ferdig når han kjem heim». Slik blei det, med bittelitt hjelp og moralsk støtte vart ho ferdig og var kjempestolt. «Mommor, me må ta ett bilde å senda te tante Sonja sånn atte hu ser æg he gjert det heilt ferdig». Pedagogisk skolert sa mormor: Ja, tenkt at du har gjort det heilt ferdig. Barnet let seg ikkje affisera.

Eg har lagt merke til at ho konsekvent seier gjert i staden for gjort, og det gjekk opp for meg at det er ein viss logikk i det. Det seiest at sterke verb er på veg ut, og det er jo logisk nok at å gjera kan bøyast som eit svakt verb: «Å gjera, gjer, gjerte, har gjert». Eg trur jammen eg må høyra etter om andre barn seier det same. Eg hugsar at Sunniva sa ho hadde blimt med Irene og Gerd Marie i barnehagen. Det var jo logisk det og. Å blima, blime, blimte har blimt. Barnespråk er spennande.

Me song litt meir mens me perla ferdig biletet. Dei ville syngja Karsten og Petras nattasong, men hugsa ikkje heile teksten. «Du kan jo finna an på mobilen mommor». Det gjorde me og spolte songen om og om igjen medan begge jentene song med så godt dei kunne. Sjølv små barn veit korleis dei kan leita etter kjelder og bruka dei for å læra. Me hadde forresten ein spontan liten engelsktime og. «Mommor, sant doggy betyr hond?» Eg sa at dog betyr hund men at det går an å seia doggy og. «I have doggy not, sant dæ betyr atte æg ikkje he hond?»

Då mamma og pappa kom heim, og mormor måtte gå, tenkte eg på alt me hadde vore innom i løpet av to-tre timar dersom ein tenkte seg at livet var ein skuledag. Så tenkte eg det eg har tenkt mange gonger:
Så utruleg mykje barn lærer heilt av seg sjølv gjennom leik og samver med andre. Eg tenkte på kor glad eg er for at eg ikkje før me begynte leiken måtte stilla opp læringsmål, presentera dei for barnet og evaluera etterpå kor vidt me hadde nådd dei eller ikkje. Mine læringsmål hadde jo heilt sikkert ikkje vore dei me ende opp med å vera innom, og det hadde vore dumt om eg måtte seia at me kan ikkje telja eller snakka om riming nå, for det er ikkje det me skal læra i dag.

Eg ser sjølv at dette kan lesast som ein dårleg skjult skrytetekst om alt det barnebarnet kan, men det var faktisk ikkje meininga. Eg er overbevist om at dette kunne vore skrive om dei fleste barn på hennar alder, sjølv om det ut i frå dag og situasjon ville variera kva det var dei var opptekne av, ville snakka om og læra.

Poenget mitt er først og fremst fascinasjonen over barn sin lyst og vilje til å læra. Eg prisar meg lukkeleg for at me har eit barnehagesystem her i landet som lar barn læra omtrent på denne måten. Det kan eg heldigvis seia at me prøver å gjera i skulen og. Eg har jobba i småskulen i lag med førskulelærarar som ut i frå si utdanning har lært meg mykje om kor viktig det er med fri barneleik. Eg skulle ønska me hadde nok vaksne og vide nok læreplanar til å bruka denne læringsmetoden endå meir oppover i skuleløpet. Av og til tek eg meg sjølv i å la vera å gå inn i spennande diskusjonar fordi det er avsporing i forhold til læringsmålet for timen. Heldigvis har eg jobba lenge nok til å vita at god læring ikkje nødvendigvis er kronologisk avkrysning i skjema med læringsmål. Eg håpar me vågar å vera flinke til å ikkje gløyma at barn faktisk lærer ting heile tida, nesten heilt av seg sjølv, og at dei må få litt rom til å fylgja eigen nyssgjerrigheit og oppdagartrong.

Det var viss omtrent det eg ville minna meg sjølv og andre om i dag.

Heidi

Eit hjarte av stein

Tida tikkar seg ubønhøyrleg framover, og i morgon skal me så smått begynna å pakka oss ut av leilegheita til Trygve og Sunniva før me snur bilpanseret mot vest på laurdag.

Denne dagen har og vore varm og fin. Eg har vore på Aker Brygge og ete lunsj med Sissel, ei god venninne frå barndomen av. Det var ho som i si tid var forlovaren min og som laga brudebuketten i bilen på veg til kyrkja, men sjå det er ein annan historie, som HC Andersen ville ha sagt.

Ferien vår, og spesielt denne siste veka i Oslo, har vore full av gode menneskemøte. I dag har eg lyst til å skriva meir om ein type menneskemøte der eg ofte har ei oppleving av koma til kort…

Av ein eller annan grunn har eg den same tiltrekningsevna på tiggarar som ein magnet har på metall og ei honningkrukke har på bier. Kvar gong eg har vore i sentrum denne veka har dei kome til meg, den eine etter den andre, dei fleste kvinner av romfolket. Den første dagen kjøpte eg eit hefte med eventyr frå deira kultur av den første som kom bort til meg. Ho ville ikkje ta i mot vipps sjølv om det stod bak på heftet at dei kunne betalast på den måten. Eg gjekk derfor for å ta ut pengar i ein minibank. Då eg kom tilbake hadde tiggarjenta tatt av seg det profesjonelle tiggaruttrykket i ansiktet og sat med eit ope smil og snakka med Torun som hadde blitt sitjande igjen med henne. Torun hadde nettopp gitt henne jakka si, som ho hadde funne ut at ho ikkje trengte, og den unge jenta hadde fortald kva ho heitte og litt om seg sjølv. Ho forlot oss med eit stort smil, og eg sat igjen med eit hefte med eventyr og tenkte at det var lurt å bruka deira kulturbakgrunn til å laga eit produkt eg som forteljar og lærar kan ha bruk for.

Etterpå har eg møtt kanskje sju damer som vil selja meg eit tilsvarande hefte, og når eg seier at eg alt har kjøpt det viser dei meg at heftet er utgitt i minst fem bind.

I dag har eg takka nei så avvisande eg har klart til alle som vil selja hefte, og har og klart å seia nei til alt det andre dei vil ha pengar til. Eg føler meg som eit menneske med steinhjarte når eg seier nei, for eg veit jo at eg har alt eg treng og framleis pengar på kontoen. Eg trur ikkje på at pengane går til bakmenn og eg trur ikkje at dei køyrer heim i mercedesen sin etter end tiggarøkt. Eg er overbevist om at mange har det veldig vanskeleg og at dei helst ville ha sluppe tigginga om dei kunne.

Samtidig tenkjer eg at tigging er det yrket dei kan og har fått opplæring i, og mange er kjempedyktige og veit kva slags strategiar ein bør bruka om ein skal oppnå noko. Bare det å tigga i seg sjølv byr på store kulturutfordringar. Me er opplærde til at det er siste utveg å be om hjelp på gata, medan dei truleg ser på det som eit yrke. Eg føler meg pinleg berørt på deira vegne når dei tyr til alle nyansar i tiggarfaget, som for eksempel å bruka veldig tynn og ynkeleg stemme, medan dei kanskje ikkje opplever det slik sjølv. Enden på visa i dag, var at eg traff ei som var flinkare til å tigga enn eg var til å stå i mot…

Med ei kjensle av å vera ein stålsett steinhjarteberar etter å ha avvist mange på vegen nedover Karl Johan, kom det ei ny søt tiggande dame oppover gata. Då eg sa at eg ikkje hadde tenkt å kjøpa fleire eventyrhefte nå, fortalde ho at ho var veldig, veldig svolten, om eg please, please kunne kjøpa litt mat til henne… Det sa eg at eg kunne. Eg kjøper ofte mat til tiggarar fordi eg ikkje held ut tanken på at dei verkeleg er svoltne.

Eg var på veg inn på ein Seven Eleven for å kjøpa bollar eller kjeks, litt frukt og kanskje ein kopp kaffi, då ho sa at eg heller måtte gå på Rema, for der fekk eg mykje meir for pengane. Det hadde ho jo heilt rett i, så me la i veg. Etter ei stund innvende ho at det var så langt til Rema, kunne eg ikkje bare kjøpa eit hefte, så kunne ho kjøpa maten sjølv for pengane? Slik blei det. Ein null til henne. Dyktig jobba.

Etter at eg hadde sagt nei til å kjøpa fleire hefte, hjelpa henne med pengar til mat til barna hennar i Romania, eller kjøpa billett til den gamle mor hennar som ho ikkje hadde sett på tre år, og som så gjerne ville til Norge, innsåg ho nok at det ikkje vart meir i dag. Ho bad Gud velsigna meg fordi ho kunne sjå at eg var eit godt menneske, og håpa kanskje at eg ville ombestemma meg. Eg bad Gud velsigne henne mens eg gråt litt inni meg for at dette er så vanskeleg. Det kan vel faktisk henda at me som har det me treng og litt til har godt av å bli utfordra på ein måte me ikkje bare kan betala oss ut av…

Eg kjenner dette er ei kjempevanskeleg problemstilling, og eg ser ingen enkle løysingar, sjølv om eg veit at nokon gjer det. Eg kan ikkje la vera å sjå medmenneske som av mange og kompliserte grunnar ikkje har dei same privilegiene som meg.

Eg veit det finst folk som opnar heimen sin for tiggarar frå romfolket. Dei inviterer dei heim på mat og sosialt samver, gir dei klede og let dei bruka dusj og badekar. Nokre klarer å utvikla verkelege vennskap.

Kanskje litt for mange av oss held igjen fordi me ikkje heilt veit kva som vil skje om me opnar for mykje opp?

Eg kan ikkje la vera å forhalda meg til ein stemme i meg som gjentek noko eg har høyrt nokon seia: «Eg var svolten, og du gav meg mat. Eg fraus og du kledde meg.»

Eg veit det finst andre og kanskje betre måtar å hjelpa på enn å gje pengar til tiggarar på gata, men korleis formidlar me varme og respekt til dei som kanskje treng det meir enn nokon?

Dette vart å reisa spørsmål utan gode fasitsvar. Slik er det ganske ofte her i livet. Korleis får ein til å elska nesten sin som seg sjølv på gode og tenlege måtar?

Heidi

Oslo-sommar

Det er alt femte dagen vår i Oslo, og dette innlegget er skrive frå eit badehandkle i sola ein stad på Langøyene. Me reiste ut med badebåten frå Oslo sentrum, det er minst 25 grader i sola og skikkeleg «sommar-sommar». Eg synest dagane som tikkar og går har vore gode alle saman.

Me hadde ein nyedeleg laurdag i lag med Henrik og Eva Mari med ein kort bytur, strikking på verandaen, badetur til Bogstadvatnet og middag rundt langbordet på Haslum.

På sundag var me på hyggeleg kaffibesøk hos onkel Bjørn, Ingrid og Ivar i Asker, og etterpå besøkte me Jan Georg og Birgitte, som eg ikkje hadde møtt på veldig lenge. Så heldige me er som kjenner så mange fine menneske me kan dela sommaren og livet med. Nå i sommar kunne eg like godt sagt » Dela jordbær med» for her i Oslo har me ete store, søte jordbær minst ein gong kvar dag med mange ulike vertskap og gjester.

På måndag kom Torun med buss frå Røyse, og me to la ut på vandring langs Akerselva ca opp til Frysja og ned igjen. Det er laga veldig fin turveg langs elva, og det er fine badekulpar for dei som har lyst til å bada og eventuelt har hugsa å ha med badetøy og handkle. Sidan Torun er ihuga pilgrim så fant me ut at dette måtte kvalifisera som pilgrimsvandring. Det å gå langt saman i eit tempo som ikkje er ubehageleg høgt for meg er ein veldig fin måte både å vera saman på og ein god måte å få ro til lange samtalar på.

Me tok oss tid til både kaffipausar og ispausar, og turen vart avrunda med indisk mat på fortauet på Grønland.

Me fann ut at det ville vera koseleg at Torun overnatta, så ho stakk innom ein Remabutikk og kjøpte tannbørste og jordbær. Så blei det både koseleg kveld og lang frokost i lag, og som ekte pilgrim syntest ho at det å låna soveposen min var heilt ok for ei natt.

Eg har ikkje tatt med veldig gode sko til å gå tur med, så etter ein dag på vandring hadde eg vonde føtter og vannblemmer sjølv om eg hadde vore raus med gnagsårplaster undervegs.

Ein liten føremiddagstur vart det på oss i går og før ho tok bussen heim og eg reiste heim til Tøyen for å leggja beina høgt før me reiste til Fagertunveien med pizza, salat og jordbær i hagen med svoger og svigerinner.

Nå har eg bada, pysete som eg er, så kjendest det kaldt å koma uti, men veldig behageleg etter kvart. Oslofjorden er som regel ein del varmare enn Nordsjøen langs jærstrendene.

Nå får eg avslutta skrivinga før eg bruker opp batteriet. Alle billettar er nemleg på mobilen, så den bør det vera liv i. Fortsatt god sommar.

Heidi