Skip to content

Om ro og uro og det å leva

Det å leva i spennet mellom ro og uro, er vel ein del av dei fleste menneskeliv. Av og til lurer eg på om eg er litt utanom det vanlege på det feltet, for grunntonen min er i grunnen ei dup ro. Samtidig er eg eit menneske med masse fantasi og mange tankar, så det hender at eg plutseleg står der med ei stor uro i armane. Eg blir frykteleg uroleg når eg skal i fly, for då seier fantasien min at sjansen for å detta ned er veldig overhengande. Eg kan og bli forferdeleg redd sjukdom. Det hender at eg er overbevist om at eg har fått ein uhelbredeleg sjukdom. Det å vera litt sjuk eller feila noko som ein fort blir frisk av, er liksom ikkje eit alternativ. Eg har nesten ikkje vore vekke frå jobb ein einaste dag dei meir enn tretti åra eg har vore på den same arbeidsplassen. Eg kan bli forferdeleg redd for at barna er alvoreleg sjuke, eller at det har hend dei noko fælt som eg snart skal få beskjed om. Eg kan og bli verkeleg uroleg over verdssituasjonen og klimautfordringane og det eg kan oppleva som vår uendelege evne til likesæle. I går høyrde eg på radioen om hungersnød, at 17 millionar menneske i Jemen, Somalia og Sør Sudan er trua av ei svoltkatastrofe. Ei av dei som jobba som hjelpearbeidar i eit av desse landa fortalde med gråt i stemmen på ukeslutt at det ikkje virka som om folk ville reagera på meldingane. Er me overmetta av vanskelege ting, og vil heller kosa oss med sommar og agurknytt?

Det forundrar meg og at me i vår del av verda reagerer så sterkt som me gjer på terrorangrep, medan me med eit geisp fordøyar meldingane om at akkurat nå er barn på grensa til å døy av svolt, og at me faktisk kan gjera noko med det dersom me får send pengar. For å ikkje gjera meg sjølv betre enn eg er så kan eg fortelja at eg framleis ikkje har gitt pengar eg heller, etter å ha høyrd om situasjonen på radioen i går. Eg håpar eg kjem til å gjera det, og endå betre, få andre til å gjera det same. I radioen på veg nordover i Danmark, høyrde eg ein dansk samfunnsdebattant fortelja om det han beteikna som ein litt sutrete bekymringskultur. Me, eller i dette tilfellet danskane, bekymrar oss sjuke ved tanken på dødsflått, fugleinfluensa, farlege tilsetningsstoff i mat, moglegheita for å bli alvorleg sjuk, arbeidsledigheit, terror, alderdom osv. Han meinte at det å bekymra seg for alt i det beste, reinaste og fredelegaste hjørnet av verda, gjorde oss blinde for det å sjå vår eigen priviligerte situasjon og kva me kunne gjera for at andre skulle få det betre.

I går brukte eg deler av dagen til å lesa ei bok eg lånte av mor dagen før, den boka Aksel Fugelli har skrive om, og saman med, far sin, Per Fugelli. Det var interessant lesnad. Han var ikkje nådig mot faren, men det skein og gjennom at han var veldig glad i han. Han sørga for at faren fekk eit grundig møte med seg sjølv i døra, på den litt brutale måten som bare barn som stolar på foreldra sine vågar å konfrontera dei på. Eg såg for meg i fantasien kva ei slik bok kunne ha handla om dersom eit av barna mine ville konfrontera meg med meg sjølv. Per svarte godt for seg, og kom i grunnen godt frå det, sjølv om sonen meinte at han nesten hadde fått profetstatus ved å servera folk dei same enkle klisjeane gong etter gong. Per svara med at det som gjorde at noko kunne kallast ein klisje var at mange nok hadde sagt det og meint det, og då måtte det vera noko sant i det som ein kanskje ikkje kunne få sagt på same måten med forskarspråk og fagtermar. Per meinte at folk måtte kjenna litt mindre etter og ikkje vera så engstelege for hels, medan Aksel, som stod open fram som hypokondar, meinte at Per sjølv kanskje burde kjend litt betre etter før kreften hans var blitt uhelbredeleg. Dette var ikkje ei bok eg i utgangspunktet hadde tenkt å lesa, men nå kan eg anbefala ho.

På fredag las eg og ei merkeleg bok som eg plukka med meg frå ein dansk bokhandel like før me reiste heim, ei bok eg har vore nyssgjerrig på sidan eg såg ho anmeld i ei norsk avis. I boka «Jeg møtte Jesus, bekjennelser fra en motvillig kristen», skriv den danske journaliseten Charlotte Rørth om at ho heilt uforvarande, og for henne heilt fysisk, møtte mennesket Jesus i ei kyrkje på eit reiseoppdrag i Spania. Ho meinte sjølv at ho var religionskritisk, kyrkjeframand og svært lite religiøst truande før denne hendinga, som rysta henne til beinmargen. Etterkvart skjøna ho at ho måtte skriva bok om opplevinga, og kva det har gjort med henne. Denne boka vart gitt ut på eit venstreradikalt forlag i Danmark, og vart ein bestselgjar med utseld førsteopplag etter to døgn. Dette er ei bok som i grunnen ikkje liknar på noko anna eg har lese. Eg hadde problem med å leggja ho frå meg, og ende med å lesa frå perm til perm. Eg trur ikkje eg skal skriva meir om boka, bare seia at eg vart berørt på ein måte eg ikkje heilt har ord for.

IMG_1431

Då eg sykla ut for å handla i går, møtte eg ei romkvinne som ville selgja meg «Folk er folk». Eg hadde ikkje pengar på meg. Ho sa at ingen ville kjøpa blad av henne lenger. Det trur eg i grunnen på, etter dokumentaren frå Bergen tidlegare i vår. Ho sa at ho var svolten og eg sa at eg ikkje ville kjøpa blad, men at eg kunne kjøpa litt mat til henne viss ho var svolten. Eg hadde tenkt å kjøpa nokre rundtykke, grov kjeks og to-tre bananar, men ho spurde om å få bli med inn på butikken. Kunne eg kjøpa ei billig høne til henne, så kunne ho koka suppe? Det ende med at me fylde eit par bereposar med mat, og eg tenkte at det stod eg i. I dag var ho i kyrkja og fortalde at ho ville reisa tilbake til Romania, for ho fekk ikkje jobb her. Ho ville gjerne ha vaskejobb eller andre småjobbar heime hos folk, men hadde ikkje pengar til billetten heim. Eg kjende på avmakta.

Same kva me gjer så blir det på ein måte feil. Dette er medmenneske som er ei utsett gruppe menneske som må tola mykje og får lite respekt kor dei kjem. Det er eit politisk og vanskeleg spørsmål korleis me skal få romfolket ut av den destruktive tiggarkulturen. Kven støttar me og kva støttar me når me gir dei pengar? Samtidig er dette enkeltmenneske som har det reelt vanskeleg. Kven ville velgja å sitja på fortauet med ein pappkopp viss det var andre moglegheiter? Det lettaste er å sjå ein annan veg og gå forbi, samtidig kjenner eg at det ligg ei haldning til andre menneske i det, som eg ikkje klarer å stå for. Me må då ha mot nok til å møta blikket deira og vera litt vennlege i alle fall… Samtidig har eg opplevd mange gonger at dei gjerne vil ha meir om dei får litt. Eg har prøvd å forklara fleire at det ikkje er så lurt å be om meir når dei allereie har fått. Sjølvsagt ser eg at dette er ei sanning med modifikasjonar. Dersom dei har fått, så er det ein gyllen anledning til kanskje å få meir, og det er jo det dei er nøydde til å prøva på. Eg ser med eit visst skråblikk til min eigen tekst at eg skriv «dei» og «eg/me». Eg veit jo at under andre omstende så kunne det vore eg eller barna mine som sat på gata og tigga. Eg har trukke gullbilletten i livslotteriet, det er det ingen tvil om.

Dette vart viss ein tekst om mykje som er komplisert, og det kompliserte eg og sider av livet som me må våga å snakka ærleg om. Eg tenkjer og at eg er ufatteleg heldig som faktisk har ei tru på at det gode finst. For meg er ikkje trua noko ein gøymer seg i for å finna fred, men noko som skal hjelpa meg til å våga å sjå og handla. Eg såg ei bøn ein gong som sa omtrent dette: «Gud, i dag er uroa mi så stor at eg må trengja langt inn i din fred.» Dette kan høyrast ut som flukt, men for meg er det det motsatte.

I dag då eg skulle på gudsteneste kjende eg at det var dagen for å ta med seg penn og papir fordi eg hadde ting eg hadde bruk for å tenkja og skriva. Stein hadde ei inspirerande preik om dette å våga å gå ut, ut av eigne komfortsoner for å vera eit medmenneske som har noko å tilby andre. Truleg står det ikkje slik i preikemanuset hans, men eg trur han tilgir meg formuleringa. Eg sat og lot tankane og orda bli upretensiøse dikt. Eg trur eg skal slutta denne lange og litt kompliserte teksten med noko av det eg skreiv ned.

Når nye vegar skal opnast
buttar angsten i mot,
og slår knute kring alt
det me helst vil halda oss fast i.
Det krev mot å låsa opp dørene,
opna koffertar og ryggsekkjer,
leggja minne og suvenirar opne,
sleppa taket i møblar og steikepanner,
fryseboks og lommebok.
Nå er tida inne
til å vera klar,
nokon har bruk for motet ditt,
for sofaen og klokka di,
for frykten og ærlegdomen,
for joggeskoa dine,
for eventyret, humoren og godleiken.

Ta sjansen på eit og anna gnagsår undervegs.
Det er du som skal gå.
Ikkje ver redd.
Du går aldri aleine.

Heidi

Sommar- sommar

I morgon tek Danmarksferien vår ein ende. Det er trist, for eg er ikkje glad i avslutningar. Dei tre vekene har rent som varm sand mellom fingrane, og det har vore så fint. I år var det akkurat det eg trengte å ha tre veker av dette gode, rolege livet i den finaste naturen som tenkjast kan. Eg har fått jobba mykje med diktsamlinga og kost meg med handarbeid i tillegg til mange fine turar i området. Det har til og med blitt eit bad i sjøen.

Forsommaren var som dei fleste lesarane veit, kald på våre kantar. Som eg pleier så hadde eg lagt sommarkleda mine ned i kjellaren. I år henta eg dei rett der i frå og ned i kofferten. Eg satsa på at dei passa sånn nokonlunde i år og, og det gjorde dei…

Det var travelt å reisa nesten rett frå klasserommet til danskebåten, med bare nokre timar mellom til å bli betre kjend med kjærasten til Halvard som hadde kome same føremiddagen. Det vart nærmast å kasta det eg trudde eg kom til å trenga i tre veker ned i kofferten vel vitande om at det mesta kan kjøpast i Danmark om det skulle visa seg å vera store manglar.

Eg må innrømma at livet med bare akkurat det ein treng er veldig godt. Eg er usikker på om Leif les dette og har tenkt å bruka det mot meg, men til sommarbruk så er det deilig å bare ha dei klesskapa ein treng i skapet, bare dei handarbeida ein har tenkt å driva på med i korga, og bare den maten ein har tenkt å eta nokså fort i kjøleskapet. Noko av det fine med sommaren er at livet er enkelt. Det gjer det sjølvsagt endå enklare at huset me bur i er koseleg og praktisk innretta med alt det me treng i skap og skuffer. Eg meinte å ha observert eit vaffeljern, men då eg såg nærare etter var det eit toastjern. Då fekk det bli pannekaker i staden.

Me har fått med oss at veret heime ikkje har vore det store, og synest at me er heldige som har hatt sånn nokonlunde fint skandinavisk sommarver her nede. Me har hatt mellom femten og tjueto grader, og det er heilt ok. Veret har veksla mellom sol og overskya, regn og vind, og det er heilt i orden det og. Eg skulle så veldig unna dokke som er heime litt danske sommarsol, me får håpa me får litt felles varme når me kjem tilbake.

C5FEF41D-4191-432D-8FA2-50C75EE44D5EDet har vore veldig fint å ha besøk her nede og. Me har fått gode dagar både i lag med familie og venner, kort sagt så har me hatt tre fine sommarveker. Leif hadde eit ganske stygt fall på måndagsmorgon der han skada den eine foten. Heldigvis går det mykje betre nå. Eit panisk øyeblikk var eg litt redd for at det blei meg som måtte køyra bilen heim frå Danmark, men heldigvis ikkje. Til og med eg innser at det ikkje ville vera den verste konsekvensen av å skada seg, men det hadde vore gale nok…

Det er så vidt eg vågar nemna det offentleg, men heldigvis så skal me ha ferie endå ei stund. Nå blir det nokre dagar heime, og så blir det Korsveifestival i Seljord. Framleis er det sommar lenge endå for oss alle saman. I mange år levde eg i den villfarelsen at alle årstider er like fine. Nå har eg forlengst oppdaga at eg er eit skikkeleg sommarmenneske. Nå skal me bare henga ut den siste klesvasken, så skal me ut og nyta den siste dagen her før me må pakka og ordna oss ut av huset. Foreløpig er skadelista på inventaret ein sprekk i eit drikkeglas og eit skår av ein tallerkenkant. Det skal me klara å gjera opp for oss for. Eg er alltid litt nervøs for å øydeleggja noko verkeleg kostbart når eg låner andre sitt hus.

Ha ein fin sommardag, alle saman.

Heidi

Æg halta bara nå æg går

IMG_1144Ståle, ein venn av meg, har sagt denne setningen mange gonger : «Æg halta bara nå æg går». Han haltar etter ei trafikkulykke i barndomen, men bare når han går… Når han sit, syklar, kjørar bil og står haltar han ikkje. Dette er visdom eg har reflektert litt over, og kome fram til at det er skikkeleg godt sagt…

For tjue år sidan sa eg til ei god venninne at eg aldri meir kom til å bli fin i bikini. Etter fire svangerskap, fire keisarsnitt og diverse turar opp og ned i vekt, kanskje mest opp, så var det ei kjensgjerning meir enn eit klagemål. For å vera brutalt ærleg, så hadde det lite med kirurgien å gjera og. Dei som har henta ut barna mine har vore stø på hendene og stått for eit utmerka stykke handarbeid.

Mi kloke venninne svarte med fylgjande setning: «Kor mange dagar i året er det eit problem? Og kor mange timar om gongen er det eventuelt eit problem?» Ho har så rett så rett. Eg meiner av prinsipp at kven som helst har rett til å sprada rundt i bikini når dei måtte ha lyst til det. Ein annan ting er å føla seg fin.

Begge desse utsegnene er viktige. Korfor fokusera på det som er vanskeleg i større grad enn det fortener? Eg trur mange av oss har alt for lett for å spegla seg i kvarandre og ein av farane med sosiale medier er at me samanliknar oss med det alle er flinkast i og fort trur at slik burde me og vera. Kunsten er å gle seg over at syskenbarnet mitt joggar milevis kvar dag, og i beste fall bli inspirert til ein dagleg trimtur tilpassa mitt eige nivå.

Av og til når eg stolt og fornøgd legg ut bilete av noko eg har laga, får eg kommentaren: «Du er jo flink til alt.» Alle veit at det er ei sanning med utruleg mange modifikasjonar, men det er slikt me seier til kvarandre av og til.

Det kunne fort bli ein trend å laga lister med 300 ting eg ikkje er flink i. Mi liste kunne begynna med husrydding og bilkjøring og avsluttast med jogging, solosong og stavsprang. Ville det vera bra å laga slike lister? Det kunne nok ha ein viss underhaldningsverdi, men korfor skulle me bruka tida på det. Dei aller fleste av oss er langt i frå så kjepphøge at me treng å minnast på kva me ikkje er flinke til. Me veit det godt, nesten utan å tenkja oss om.

Mitt poeng med denne teksten er å minna om at me er ulike, og at det er meininga at det skal vera slik. Me kjem i alle utgåver, former og fargar. Saman kan me få til det meste om me er villige til å samarbeida og dela med oss. Eg har ei venninne som alt i førskulealder kunne spela ein melodi ho høyrde i radioen på trekkspel. Dei fleste av oss kan ikkje det. Det betyr ikkje at me er verdilause eller lite flinke. Tvert i mot betyr det at ho kan spela på pianoet viss me andre får lyst til å synga og det hender det jo rett som det er at me får lyst til. Ver glad for den du er og for det du har fått.

IMG_1137Heidi

Kalla den änglamarken eller himlajorden om du vil…

image… Jorden vi ärvde och linden den gröna

Vildrosor och blåklockor och lindblommor och kamomill

låt dem få leva, de er ju så sköna…

Så langt gamle Evert Taube. Eg ligg i sola i ein nokså paradisisk dansk hage med humler, bier, lavendel farmorsblommar og fullt av kvirande småfuglar. Det siste skuldast nok at det både er ein fuglekasse med ungar her og forskjellige matestasjonar med både brødbitar og solsikkefrø. Sola varmar ryggen og i går bada me i havet. Det er skikkeleg sommar- sommar, slik som me drøymer om heile året.

Eg les i ei nettavis at me i fylgje forskarane har nøyaktig tre år på oss for å snu klimautviklinga dersom ikkje jorda skal bli uoppretteleg skadd… Det er i grunnen ei nådetid, for eg høyrde liknande tal for fleire år sidan. Eg har lyst til å hylla ut så høgt at alle høyrer. Jammen då må me jo bretta opp erma og gjera noko med det NÅ!

Eg veit at me blir ståande og seia som Sigvart Dagsland gjer i songen : «Ka kan eg gjørr, eg e så liden?» Eg veit det er lett å bli overmanna av eigen utilstrekkelegheit, og kan innrømma at her i vårt danske ferieparadis er det ikkje eingong lagt opp til søppelsortering. Det kjennest feil å kasta eggeskal og plastemballasje i den same store dunken, men eg har akseptert utan å prøva å finna meir miljømessig berekraftige løysingar dei vekene me er her. Det eg veit er at kvart menneske som blir fødd har ein stemme kvar og at me har ansvar for å bruka vår eiga røyst. Dette er eit forsøk på akkurat det frå mi side. Me har alle ansvar for å påverka så godt me kan når dei store avgjerslene skal tast.

Eg skulle ynskja at eg ikkje trudde på forskarane sine dystre spådomar, men problemet er at det gjer eg. Det er alt for mange indikatorar som seier at dette er meir enn normale klimasvingningar. Skulle eg ta feil så skal eg vera den første til å jubla over det. Det er ikkje i mange tilfelle eg har så lyst til å vera blant dei som tar feil som eg har i akkurat denne saka. Eg istemmer og den journalisten som nettopp skreiv at han framleis hadde ein slags draum om at presidentvalet i USA bare var ein «practical joke», eit slags skjult kamera, og at nokon ein dag veldig snart avslører skodespelet for resten av verda. Bodskapen «Trudde du verkeleg på dette?» ville utan tvil få mange av oss til å pusta letta ut og hyla av latter.

Men dei av oss det er pålagd den tunge børa at forskarane har rett, kva kan me gjera? Hjelper det at me søppelsorterar, forsøplar mindre gjennom å forbruks mindre, lar vera å reisa med fly og brukar sykkelen meir enn bilen? Eg liker å tru at det gjer det, men meir enn noko må me bruka stemmane våre inn i dei miljøa me tilhøyrer og dei politiske partia me har tiltru til. Eg trur dette er ein av dei viktigste tinga nokon kan bruka stemme på. Me er små og bur i eit lite land, eg har eit håp om at me som bur i og styrer dette landet tek ansvar både innanriks og utanriks.

Kvar dag når eg er i lag med klassevis av ungar på jobben, og ikkje minst når eg sit og broderer i kvitt og sølv på dåpskjolen til eit lite barnebarn som framleis ikkje har opplevd å sjå korleis me har det her ute, så er det mitt ynskje og mi bøn at barna skal  veksa opp i ei god og fredeleg verd og oppleva mange slike dagar som den eg får oppleva akkurat nå i dag.

Det er ikkje verken første eller siste gongen me høyrer ulike formar for dommedagsprofetiar. I nittenåtti eller åttiende hadde me besøk av svenske Håkan Wahl på Kristiansand Lærarhøgskule. Han haldt utmerka foredrag om internasjonal forståing og krydra det med å synga og spela piano. Eg hugsar spesielt ein song som eg trur er  skriven av Cornelis Vreesvik «När man ser på hur barnen…» om barn som leiker uforstyrra og glade. Kvart vers sluttar med » … Kan man undra om barnen når sinn får ett glas öl». Eg greip meg i å tenkja at det var mykje med mine den gongen eventuelle barn si framtid som bekymra meg meir enn om dei skulle få øl. Nå kan eg trøysta både meg sjølv og Håkan og Cornelis med at det har dei fått.

Det er mykje som har stat gale ut som har gått bra, og mykje som framleis kjem til å gjera det. I dag kjende eg bare at eg var heilt nøydt til å bruka den vesle stemmen eg har fått og ropa ut at me må våga å ikkje gå blinde og døve gjennom verda. Me må handla medan tida endå er tid.

Heidi

image

Det danske hjørnet av sjela mi

imageEg har sikkert gitt mange og sterke uttrykk for i stor grad eg opplever Jæren som mitt landskap og den staden eg har røter. Likevel, eit hjørne av sjela mi er heit dansk, det er eg ikkje i tvil om. Det er noko med roa, den rolege måten å pusta på og den jordnære romslegheita eg opplever i Danmark som tiltalar meg veldig. Det er liksom ikkje slik at alt hastar. Folk syklar like mykje rundt i vanlege klede som med sykkelbukser og sjølvlysande gul jakke, og det er kø framfor kakediskane i konditoria. Ikkje det at eg nødvendigvis stiller meg i den køen, men eg nyt på ein måte å observera at folk gjer det med største sjølvfylgje,  sjølv om det er opplese og vedteke at det ikkje er sunt i det heile tatt. Eg elskar Benny Andersen sine humoristiske tekstar rundt det å leva og det å vera dansk, og eg liker at det er gratis jazzkonsertar framfor rådhuset i Ebeltoft kva laurdag klokka tolv, og at dei sender lyrikkprogram på radioen når me køyrer tur på laurdagskvelden.

Sjølvsagt kan det tenkjast at eg romantiserer Danmark fordi eg stort sett bare har vore her når eg har ferie og dermed overfører litt av min eigen sinnstilstand til folket rundt meg.

Noko som eg i alle fall veit er at den danske sommaren er usedvanleg vakker. Eg var her mange år på rad i oppveksten, og eg hugsar det som samanhangande rekkjer av dagar med sol og bading. Kanskje sommarklimaet har forandra seg, for det er ikkje sånn det har vore dei fem gongene me dei seinare åra har leigd sommarhus og teke med familien til Danmark. I dag var badetøyet med oss på tur, men me valde å ikkje bruka det. Vatnet her held omtrent same temperaturen som på Orrestranda, tenkjer eg. Kanskje me kastar oss uti på trass ein dag før me reiser heim. Eg er blitt lystbadar på mine vaksne dagar, og badar bare når eg trur eg kan få varmen i meg at slik at eg kan bada i minst eit kvarter når eg først er uti. Folk klagar på sommarveret, som vekslar i eitt sett mellom nydeleg sol, regnbyger, vind og vindstille. I går snakka me med nokon som sa at akkurat det er typisk for den danske sommaren. Kanskje me som bur litt nord i verda rett og slett må nedjustera tankane om sol og varme og godta at Skandinavia ikkje er Syden?

Det som er sikkert er at sommarnaturen her er så vakker at eg nesten får lyst til å grina vemodstårer… På biletet på toppen kan det kanskje anast ein kvit måne som kjem dårleg fram på fotoet. Det ein ikkje ser er biene og humlene som surrar i kornet og hundrevis av svaler som stupar opp og ned og leitar etter insekt.

Og slike enger med valmuer, prestekragar og kornblomar har me ikkje heime. Valmuer er noko av det finaste eg veit.

image

Dette er ei rundkjøring, i tillegg til eit litt lite flatterande foto av sjåføren. Slike kunne me godt hatt heime…

Stokkroser og bindingsverkshus…

image

Og den mest pastellfarga solnedgangen eg har sett. Biletet er heilt uredigert.

Me har leigd eit lite sommarhus ti minutts kjøring frå Ebeltoft. Det er ein fin hage og moglegheiter for å sitja ute på alle baugar og kantar alt etter kor vinden kjem i frå. Det er det vakraste, og det minste sommarhuset me har leigd i Danmark. I huset er det bare eit soverom, men det er eit anneks i hagen med sengeplass til fire. Inne er det heimekoseleg med ein lun og lys og lett stil. Huset er ganske gammal og kjøkkenet er knøttlite. Me går gjennom kjøkkenet for å koma inn. I hagen er det masse blomar og det vrimlar av fuglar.

Det er eit stykke å gå til sjøen, men bak huset er det eit lite tjern med tursti, ender og vannliljer. På taket på annekset har dei laga ein solterasse med bratt trapp opp. Derifrå er det utsikt til både tjernet og havet og solseng, benk og stolar. Det er sikkert ekstra fint der viss det er så varmt at ein treng ekstra luftning.

Eg syntest i utgangsdagen at tre veker var lenge å vera i ro på eit sommarhus men dagane forsvinn som røyk under himmelen og sand mellom fingrane. Akkurat nå skulle eg gjerne ha vore her i åtte veker. Det er ein fin og roleg plass til å sitja og jobba med dikta mine og til å brodera og strikka. Kvar dag tek me bilturar til byar eller bare på bitte små vegar i det nydelege landskapet her i Mols.

Og museum og kunstutstillingar har me og fått med oss fleire av. For oss som lever så fullpakka dagar til vanleg er det fantastisk å vakna om morgonen og ikkje vita heilt kva som skal skje den dagen. På fredag kveld får me meir besøk. Det blir kjekt det og.

Heidi

Minste Matrusjka

imageDu vesle elska barn

som framleis gøymer deg

i eit mjukt om omfavnande mørke av mor,

der kjærleg dempa stemmer og songar,

musikk og hjarteslag omgir deg

tett på alle kantar,

medan du,

truleg temmeleg fatta,

sutter ubekymra på totten

og sparkar mot det mjuke varme.

Når du kjem ut av dine hemmelege rom,

og møter blikket mitt med lyseblå tillit,

skal eg fortelja deg om fire lag mødrer

du skal bera med deg over di eiga hud,

over dine eigne hjarteslag og nervebanar.

Måtte dei bli deg til styrke.

Du har mykje å gle deg til.

Heidi

Til kirke i Danmark

Me hadde for lenge sidan bestemt at i dag ville me få med sundagsgudstenesten i Ebeltoft kirke. Likevel klarte me på uforklarleg sett å vera for seint ute. Morgonkaffien smakte for godt, klokka gjekk for fort og kyrkja låg ikkje heilt der me trudde.

Då me kom inn ca ti minutt over elleve var presten på veg opp kyrkjegolvet. Eg lurer på om han hadde stått i døra for å ynskja velkomen under preludiumet og den første  salmen. Me oppdaga fort at her trong  me salmebok, det hadde me ikkje tenkt på etter å ha vent oss til storskjerm med tekstar. Heldigvis låg det ei i kyrkjebenken. Det sparte oss for å laga endå meir bråk, det var slike gamle benkjer med port framfor som det er i gamle kyrkjer.

Heldigvis bruker dei ikkje storskjerm i koret på kyrkjer som er bygde på 13- hundretalet og bygd vidare på på femtenhundretalet. Det var nesten som ein gudstjeneste frå barndomen. Danske prestar brukar framleis svart kjole og pipekrage, og liturgien minna om slik det var i Norge for fleire reformar sidan. Eg la forresten merke til at i trusvedkjenninga brukte menigheten den kollektive forma «vi». Vi tror på Gud Fader den almæktige… I mine øyrer høyrdest det fint ut, som ei kollektiv tru der ein ber kvarandre.

Presten hadde ei einmannsgudsteneste utan gudstenesteutval, tekstlesarar, kollektinnsamlarar, forsongarar, medhjelpande nattverdutdelarar og sundagsskule,medhjelparar. Det er mogleg dette er annleis utan om sommarferien, men det virka som om det var slik det pleidde å vera. Barna fekk utdelte teiknesakar, det var det heile. Eg såg ikkje ein gong ein klokkar der, men det må det vel ha vore. Presten kom med opplysningane frå preikestolen og der tok han.

Organisten var på plass. Han eller ho spelte fint. Det var mange vers på salmane som var lyse og lette i melodien. Då presten gjekk på preikestolen og begynte å tala, viste det seg at det var ein litt metallaktig romklang i mikrofonen. Det var ingen miksepult bak i kyrkja, så det var nok den mikrofonen folk bare fekk venna seg til. Eg høyrde veldig fort at dette var ein prest det var ekstra interessant å lytta til, så det gjaldt å finstilla dei norske øyrene sine for å få det heile med seg?

Han begynte preika med å sitera ei gammal revyvise om at » Det er fint at være full». Så fortsatte han «og vi ved da alle at det er fint at være full, det er det da noget eget og glæderik ved». Vestlandspietisten i meg tenkte med ein viss ironisk distanse og eit lite glimt i auget at » Ja nå er eg heilt tydeleg i Danmark.» Eg hadde til og med lyst til å kviskra det til Leif, men sidan han har litt nedsett hørsel, så tok eg ikkje sjansen. I staden oppdaga eg at eg hadde høyrt feil, mannen snakka om » at være funden», og det er i grunnen noko heilt anna.

Teksten var om «Det fortabte får og den mistede drakme». Han var innom HC Andersen sin historie om Klods-Hans som alltid var åben for fund, og at han brugte sine fund til at åbne andres hjerter, i dette tilfellet prinsessens hjerte.

Så var det «altergang». Det vart bedd fadervår medan nattverdsgjestene stod ved alterringen. Presten delte ut brød og vin aleine, og alle låg på kne til alle hadde fått sakramentet. Så lyste presten velsignelsen og gjorde krossteiknet med kalken i handa. Det var fint og roleg og verdig. Det skal og seiast at sterkare altervin har eg viss aldri fått. I min munn smakte det mest som portvin, eller nesten likør, men vinkjennar skal eg absolutt ikkje påberopa meg å vera…

I løpet av nokså nøyaktig ein time var gudstenesta over. Eg sakna dei ni bønneslaga med kyrkjeklokkene, men me fekk ny velsigning og utgangsbøn før postludiet som var fylt av glede og tangotonar.

Eg håpar ingen les noko anna mellom linjene, for for meg var dette ein fin gudsteneste der eg fann inspirasjon, trøyst og glede. På Bryne er det mange menneske i sving når me feirer gudsteneste, og det er fint, men det var faktisk veldig fint dette og…

Og kor ferda gjekk vidare for den ferierande Klods – Hans med ægtefælde? Først til eit besøk på glasspustermuseet, så ein spasertur langs havna i frisk vind før me tok sundagskaffien med kvar vår softis på ein fortausrestaurant. Det er fint å feira sommarsundag.

Heidi