sporisand

Dette er arbeidsbordet mitt i dag. I går vart eg ferdig med å skriva ut ei førsteredigering av dikt eg potensielt kunne ha lyst til å ha med i den nye boka. Dei er ordna i underavdelingar med ulike tema.

Då eg talde etterpå, inneheldt bunkene til saman 158 dikt. Det er veldig mange… I den første boka mi som eg gav ut på Luther forlag i 1985 trur eg antalet dikt var på ca 40. Det vart ei slik tynn lita diktbok med paperback som det finst så mange av.

Kill your darlings, heiter det så fint om redigerings- og ryddeprosessar… Det er ikkje så lett som det kanskje høyrest ut til, spesielt ikkje sett i lys av at eg er ganske dårleg på både rydding og kasting i alle samanhengar…

Nå forstår eg og at med så mange tekstar er det sikkert ganske store nivåforskjellar mellom dei sånn reint litterært sett. Dersom eg klarte å finna dei tretti beste dikta, ville det kanskje vore klokare å gi ut bare dei enn å la dei drukna i meir middelmådige massar. Men så er det det at folk liker ulike ting, og i ei veldig tjukk diktbok kan kanskje dei fleste som liker dikt finna noko som dei kan ha bruk for?

Det som heilt klart var enklare då eg gav ut dikt på vanlege forlag var at det høyrde med til pakken å få ein høgkvalifisert konsulent. Nå har eg gode venner som eg har lokka til litt konsulentverksemd, og det er det god hjelp i.

Me får seia det slik at det å ha for mykje å ta av er eit luksusproblem. Eg finn nok ut av det. Dersom nokon har synspunkt og gode råd, skal eg lesa desse med stor interesse.

PS: Etter dagens siling og sortering er eg kanskje nede i 150 😁

Heidi

I dag har eg vore mor i førti år. For ei glede det har vore. Eg er myrsnipeaktig stolt av alle dei fire barna mine. Det å ha fått fire forskjellige små menneske å ta vare på og oppdra, gjorde at eg måtte leggja vekk mykje av det eg tenkte om at miljø trumfar arv, og at me som foreldre formar barna til det me vil dei skal bli. Eg fekk verkeleg oppleva kor ulike barn kjem til verda med kvar sin klare personlegdom og genetiske disposisjonar for kven dei er og kva dei skal bli. Dette har vore nyttig lærdom for meg som lærar og. Ein skal ha stor respekt for at barn er ulike. At tre av mine fire faktisk har vald å bli lærarar sjølv, med kvar sine styrker som gjer dei eigna til jobben, synest eg er fantastisk. Det er jo den beste jobben ein kan ha…

Gratulerer med dagen, Odd Christian. Eg kunne sagt mykje fint om deg, men det skal eg kanskje heller gjera på privaten. Eg kan kanskje likevel forsiktig ytra at verda treng varme, omsorgsfulle, milde menn med masse humor og sjølvironi. Verda treng slike som tek seg tid til å sjå andre sine behov, og aldri har gløymt kor kjekt det er å leika.

Dette diktet skreiv eg i ei av dei første diktsamlingane mine då eldsteguten var under eit år gammal.

Sidan har eg fått fire barnebarn som er minst like ulike som mine eigne barn, og eg ber dei med meg kvar dag i tankar og bøner.

Babysmil

Babysmil skal ein halda seg fast i,
dei glade og tannlause,

tillitsfulle og heilt utan bakþankar,
dei som ordlaust ropar,

eg er her,
eg ser deg,
eg har det bra.

Mjuke runde babykinn
streifer leppene mine
du står her i fanget mitt

med alt du veit
og smiler tillitsfullt
mot alt som er og koma skal.

Heidi

I natt har livet snudd på seg
og blitt til ein septembermorgon
regnet vaskar glasrutene.

Nye tider skal koma
med nye håp.

Er det nå snart
at sverda skal smist om til plogskjær?
Er det i denne veka
spyda skal bli til vingardsknivar?

Kanskje me har nådd den nye tida
då me ikkje lenger skal lærast opp til krig,
tida då me skal hjelpa kvarandre
å finna vegar fram til fred?

Alt er nytt og alt er mogleg.

La oss saman gå ut
i Herrens milde septemberlys.

*

I arbeidet med den nye diktsamlinga mi skal eg ha ei eigen avdeling med dikt om krig og fred. Dette diktet er eg framleis i tvil om eg skal ta med. Speglar det håpet om fred på ein god nok måte, mon tru? Sidan det tydelegvis er skrive første september for eit år sidan fann eg ut at eg kunne leggja det ut her til åte for blogg- jurien…

Ha ein fin første september.

Heidi

Den siste porten 

Om den siste porten
skulle opna seg ein seinsommardag
og korpsmusikanter med marsjtonar
akkurat skulle gå forbi i uniformane sine.

Om ein dueflokk
som sit tett saman på gata akkurat då
skulle letta og fylla himmelen
hemmelege skriftteikn,
før det opnar seg ein symfoni
av vennlege mjuke regndropar.

Medan Frans av Assisi let solsongen tona
og syster død kjem køyrande med vogna si,
med eit ømt smil,
fullt av medkjensle og venteglede,
klar til å ta i mot,

medan dei sistevare munnspeltonana
pakkar seg mjukt rundt livet og døden.

Om den siste porten skulle opna seg
for eksempel ein seinsommardag,
skal me andre stå her med tårevåte auge
for å helsa deg takk for fylgjet,
og god tur over i lyset.

Heidi

Kanskje nokon forstår sånn omtrent følelsen…

Passordet du brukte

Passordet du brukte er ugyldig,
for utdatert,
for gammalt,
for enkelt å gissa seg fram til,
du har brukt det før,
for få tal og store bokstavar,
for få andre teikn,
for kort, for langt, for upassande,
lag eit nytt,
det nye må ikkje lagrast,
på mobil, på papir, heime, på jobb,
i lomma, eller andre upassande stadar.
Kontakt systemansvarleg,
i kommunen, på jobb på mobilen, på i-paden.
Du er nekta tilgang,
prøv igjen neste år eller om ein halvtime.

Heidi

Signing over huset

Signe dørene mine
med evne til gjestfridom,
gi stolane mine store fang,
og støtte til trøytte ryggar.
La sola skina over bordet,
og la det alltid vera dekka
med storsinn og blomar
la det stå levande lys der,
klare til å kasta varme flammer.

Signe knekkebrød, ost og paprika,
og la kjærleiken vera nær
i heimekokt syltetøy, kaffi og rabarbrasaft.

Gjer veggar, auge og øyre klare
for lytting og respekt,
og signe munnen min
med varme og gjennomtenkte ord.

Opna mine rom og mine tankar,
og ver der saman med meg.

Heidi

Fødd som sjakkbrikke

Å vera fødd som sjakkbrikke

Bli stild opp på eit rutete brett,
bare stå der på geledd

mellom kongar og dronningar,
biskopar og hestar
som ein av mange soldatar.

Stå der og venta på dei store hendene,
dei hårete, rynkete hendene,
med arr og med dyre ringar på fingrane,
venta på at dei skal rykka deg brutalt opp

til inntekt for neste trekk.

Venta på at dei skal setja deg ned,
ein utsett plass der dei finn det for godt,

Kviskra deg i øyret at du er plassert mellom fiendar.
Du skal slå dei om du kan,
eller sjølv bli offer.

Kva om nokon då påstod
at dei ikkje har snakka sant til deg,
at du var meint å vera menneske?

Heidi

Seint i august

Geiteramsen sin kvite ull
frå sprikande fingrar.
Gulfargane som skal eta opp det grøne,
raudkløver med brunt skjær under magen,

eitt og anna moge bringebær.

Gåsetrekk over himmelen,
ein genser over sommarkjolen.
Røsslyngen blømer i rosalilla
og humlene meskar seg i hekken.

Solsikkene står store og glødande
med soler av avskjed.

Alt dette er livet,
kviskrar dei.

Heidi

August er ein heilt spesiell månad, med tyngde av mogning og vemod.
Eg har akkurat kome heim etter å ha gått tur i eit par timar. Det var så fint ute.

Langs tjødna såg eg ein flott dagpåfugløye- sommarfugl, eg prøvde å få teke eit bilete av han. Så oppdaga eg at det var mange av dei, sikkert sju-åtte stykker. Det var andre sommarfuglar og, Ein admiral, eller kanskje det var ein neslesommerfugl og sitronsommarfuglar. Det var mange ulike humler og bier i blomane, og libeller flaug over vatnet.

Eg låner orda til Einar Skjæråsen: August er det mykeste, myke jeg kjenner. Myk som sorg og som kjærlighet.

Og så låner eg ut eigne ord i eit par dikt under i tilfelle nokon skulle ha bruk for dei slik eg hadde bruk for Skjæråsen sine.



Det luktar mold i august

Det luktar mold i august,
det luktar høy og komande haust.
Det tålmodige livet
står her med føtene i bakken,
med mogning i dei opne hendene,
med klokskap i blikket og korngult hår.

Me plukkar store bukettar
av solnedgang og nåde,
me takkar Herren over haust og sommar
og Skaparen av liv,
for at me er her,
for at jorda framleis kan bera.

***

Draumen eg ber på

Eg vil plukka rips og bringebær.
barbeint i hagen
med sol i ansiktet
og gras under føtene.

Eg vil fletta kranser
av løvetann og markblomar
og setja dei i håret
på meg og mine barnebarn.

Eg vil klappa ein katt som går forbi,
så vil eg sykla
med vind i håret
og eit barn i barnesetet,
fort langs steingardar,
på grusveger til havet,
og bada i store bølgjer.

Eg vil skriva salmar i sanden,
og la tidevannet vaska dei ut.
Dei viktigste skal eg nok hugsa
sjølv om eg har gitt dei til havet
og til Gud.

Når kvelden kjem med milde vindar
vil eg henta fram saxofonen,
stilla meg under eit stort tre
og spela jazz og blues,
og lange bøner
rett frå magen og frå hjartet.

Vinden skal bera tonane med seg
heilt til sola går ned
over meg og mine falmande minne.

Eg skal kyssa mine barnebarn
og bera dei i seng,
dersom dei har leika
lukkeleg heilt til nå
og ingen har lagt dei.

Så skal eg setja meg på taket
og skriva lange dikt til sola vaknar.

Eg skal leggja meg på ryggen
i det grøne graset,
og kjenna at eg bur
midt i den store blå gledesperla.

Så skal himmelen fyllast
med fargar og med skyer
fulle av forteljingar.

Heidi

Det hender at det glepp

I alle liv hender det at det glepp,
at den eine sjongleringsballen
kjem ut av bane og treff bakken,

at kaffien skvalpar over og du har kvit kjole,
at vaffelrøra veltar,
at stiletthælen brekk
når du er seint ute til bussen eller nattoget,
at du gløymer koden
og aldri får henta ut det du hadde bruk for,

at botnen på plastposen gir etter,
og dei store tunge appelsinene
dett over føtene til dei andre i køen.

Det er ikkje alltid bare deg
det er noko gale med,
det er bare slik det er å vera menneske.

Så la oss vera rause,
la oss plukka opp appelsinene for kvarandre,
og la oss strekkja ut ei hand
når nokon sit fast i labyrinten
og du tilfeldigvis er den som har funne vegen ut.

***

Ei bøn for alt som gjekk gale

Ei bøn for alt som gjekk gale,
og for dei som mista motet,

ei bøn for alle dei me ikkje såg,
slik dei hadde bruk for bli sett.

Ei bøn for alle dei
som ikkje kjem ut av labyrintene
dei tankelaust rota seg inn i
utan å forstå.

Ei bøn for alle oss
som har hatt moralsk hell,
og tilfeldigvis klarde oss
i vanskelege vegkryss.

Ei bøn for oss
som snurpar munnane
og hever indignert på augnebryna,

sjølv om me burde forstått
at det like godt kunne vera oss det gjaldt.

Heidi