Gå til innhald

16.juli

Nå mista eg nettopp eit innlegg før eg rakk å publisera, så det får bli kortversjonen…

På føremiddagen var eg på bytur med Halvard og Sunniva frå Grünerløkka via sentrum og ned til Aker Brygge der me hadde lunsj. Eg skulle direkte i selskap i Asker i famileselskap med Leif. Sunniva hjalp til med ekspresshandel på Gudrun Sjødén for å finna alternativt antrekk på 10 minutt fordi eg hadde sølt matolje på kjolen. Me klarte det.

I Asker hadde Leif si kusine Ingrid dekka eit kjempekoseleg bord i hagen. Tante Inger kom frå Oslo og onkel Bjørn bur i Asker. Dei er dei siste Leif har igjen av tantar og onklar og det var veldig koseleg å få vera i selskap med dei i lag med eit knippe representantar frå generasjonane under. I tillegg hadde dei verdens søtaste svarte vesle kattunge som spratt rundt oss.

Scenografien var like grøn og frodig som henta ut av eit Carl Larsson-maleri. Ingrid hadde laga gode salatar og Anne hadde plukka bringebær. Jordbær, moreller og is kom det òg på bordet saman med grillmat, og me hadde nokre fine timar med sommar saman.

Om kvelden laga Sunniva gode vegetariske fajitas og det vart ein koseleg kveld med tv og strikking. Nytt hentesett til “lillesøster» er snart klart. Eg kjøpte eit brett antikvariske kvite knappar på ein antikvitetsbutikk i Fredrikstad på tysdag og ei heklenål på Panduro i går til å hekla blondekantar med. Om eg då bare finn ho att…

Heidi

15.juli

Dagen i dag skal få stå i venninneskapet sitt teikn. Eg er eit velsigna menneske som kjenner så mange sterke, flotte damer. I dag var arenaen for feira vennskap Sandvika er nemleg ein stad i midten av Oslo og Hønefoss, og i Hønefoss bur Sissel, ei nær venninne frå barndomen. Det er ikkje veldig ofte me ser einannan. Det kan gå mange år mellom kvar gong, men det er alltid fint å vera i lag. Me gjekk inn og ut av heimane til kvarandre i viktige år av livet. Det som er felles for alle barndomsvenninner, i alle fall mine, er at me veit ting om kvarandre som ingen ein blir kjend med seinare kan vita på same måten. Me har sett kvarandre vera barn, og me har kjend korleis det var å vera barn i heimen det den andre budde.

Tre timar sat me på kafé og snakka mest utan pause. Etterpå hadde eg ein ny tretimars venninnedate med Torun som òg kom til Sandvika for å møta meg. Me gjekk ein nydeleg tur på Kalvøya. Dei hadde meld ganske dårleg ver, men dagen viste seg å glitra i strålande sol og nydeleg sommarver. Den slags vermeldingsbommar skjer dessverre sjeldan heime på Jæren. Etter turen hamna me i kaffien me og før eg måtte finna toget tilbake til byen.

Inne i Oslo hadde me ein avtale med Sunniva pg Trygve og Halvard og Therese om å gå ut og eta på restauranten Kathmandu i Bygdøy Allé. Der serverer dei tibetansk mat med spennande smakar.

Eg sluttar med eit bilete av kattane me kom for å passa på. Dei er søte og leikne og dei er overalt samtidig.

Heidi

14.juli

Saman med Leif og Sunniva har eg hatt ein fin dag i Fredrikstadområdet. Me starta og slutta turen på Vikene utanfor Fredrikstad der besteforeldra hans hadde landstad. To av syskenbarna hans, Morten og Jannicke har nå kvar si hytte der, og me har vore i lag med begge familiane.

Etter vaflar og kaffi tok Morten oss på byvandring det me såg husa der besteforeldra til Leif har budd, og der faren har vakse opp. Dei var velståande folk, bestefaren var øyenlege i byen, og dei budde i eit stort hus med eigen fløy for hushjelpene. Me fekk høyra mange familieanekdoter, mellom anna at Sunniva si tippoldemor var klaver-elev hos Edvard Grieg. Me var òg på kyrkjegarden og såg familiegravene.

Det er rart å tenkja på kor totalt ulik bakgrunn besteforeldra våre har.

Etter «familievandringa» tok Jannicke oss med på vandring i gamlebyen før me reiste ut igjen på Vikene for å eta middag og sjå på gamle fotoalbum. Det har vore ein koseleg og interessant dag.

Heidi

13.juli

Byvandring med Halvard på Kampen i føremiddag. Me drakk kaffi og åt lunsj på eit idyllisk torg. Han fekk vist oss huset han skal bu i frå august av. Oslo kan òg vera ein by med idyllisk gammal trehusbebyggelse og småbypreg.

På ettemiddagen sykla me bort til Heidi og Per Inge på Grünerløkka. Me spaserte langs Akerselva og åt middag saman på ein koseleg bakgårdsrestaurant på Nedre Foss. Det var så gildt å få ein ettermiddag i lag med gode venner gjennom mange år som nå har bytta ut Stavangeradressen med postadresse på Øvre Foss. Me mimra om somrar i lavvo med telta fulle av unger og om sykkeltur i Danmark med sju barn og eit åttande i ein stor mammamage. «Tenk at me verkeleg gjorde det,» sa me til kvarande og smilte.

Til slutt ende vandringa vår ved nye Deichmanske bibliotek, og då måtte me inn og sjå. Det var verkeleg fint det inne med kafear, lesesalar, opplevingsrom for barn.

I femte etasje kunne me sjå ned i alle etasjane og gjennom vindauga kunne me sjå operaen og vidare ut i Bjørvika og Oslofjorden. Så godt å sjå at det blir bygd flotte offentlege rom som er for alle, der prosjektet ikkje er fundert på marknadskreftene.

Husfolket har kome tidlegare heim frå seglturen pga spådomar om regn. Nå får me nokre ekstra dagar i lag med dei.

Heidi

12.juli

Dette var sundagen for eit besøk på Kistefos museum utanfor Hønefoss. Eg Eva Mari og Leif la ut på ekspedisjon. Eg hadde sett fine bilete der i frå, men museet var mykje meir enn eg hadde venta.

Arkitektur, biletkunst, natur, installasjonar, kunstverk ein kunne gå inn i, gammalt og nytt, estetikk og opplevingar. Eg legg ut nokre av bileta eg tok og oppfordrar alle som får sjansen til å dra dit og oppleva dette sjølv.

I midten oppe ser de Eva Mari inne i ein vanninstallasjon der ein kan stå innerst inne i ein firkant med fontenevatn sprutande opp i fleire lag på alle kantar. Eg vart oppfordra til å prøva eg og. Det var verkeleg fint, som å stå inne i ein foss bak mange lag vatn. Dessverre bomma eg litt på timinga då eg skulle stiga ut av fontenane. Eg venta litt for kort eller litt for lenge og fekk vannspruten opp under kjolen. Så var det å gå våt resten av turen. Eg får trøysta meg med at eg gjorde store skarer av publikum i godt humør då det skjedde. Eg hadde orkesterplass til å observera korleis dei i vekslande grad fekk til å beherska seg frå å hyla ut i lått. Dei ansiktsuttrykka får ein ikkje med seg når ein ligg på bakken etter å ha sklidd på eit bananskal…

Eva Mari ville gjerne spandera ein kopp kaffi på oss og kom tilbake med noko som må vera ein lokal spesialitet: pølse i potetvaffel… Me hadde ein porsjon på deling. Det smakte interessant.

Neste gilde post denne dagen var å besøkja Torun og Torbjørn på Røyse. Her fekk me servert nydeleg middag, ovnsbakt laks med diverse salatar og fantastiske dessertar korav den enklaste var lokale store, søte jordbær.

Noko av det aller finaste var å få litt tid med barnebarnet i heimen. Det hjalp på mormorabstinensen.

Nå har me hatt eit vaktskifte i familien. Halvard har vore kattepassar hos Sunniva og Trygve ei stund. Nå har me overteke ansvaret for ein leiligheit og to leikne innekattar. I mellomtida er eldstesonen K kattepassar for vår heimslege katt. Dei fleste kabalar går opp til slutt.

Heidi

11.juli

Damene på tur

«Blir du med på kjøretur?» spør Eva Mari. «Ja, kor som helst,» svarer eg. Dessutan har ho så fin bil, sjølv om eg vanlegvis ikkje synest at bilar er så fine, så er denne bilen det.

Me kjører ut av Bærum og ut av byen. Dama eg er på tur med har ein plan. Me kjører heilt til Drøbak. Der hadde svigerforeldra våre sommarhus i si tid, og me lurer på om me finn det att. I Drøbak er det sommar med sommarbutikkar og marknadsplass. Der er det ein park ein kan sitja i, og viss ein vil kan ein kjøpa med seg tapas eller noko anna godt frå kafeen på den andre sida av gata for å sitja i parken og eta. Det er akkurat det me gjer, me tek med oss hunden, ein irsk setter, og set oss i parken for å eta deilig lunsj.

Etterpå kjører me til Torkildsstranda og badar. Det er kaldt å koma seg uti, men det er deilig å bada når me først har kome oss så langt. «Det er sikkert nitten grader,» seier Eva Mari, «Ikkje meir enn sytten», seier eg. Me bestemmer oss for at det kanskje er atten.

Me kjører opp tronge, tronge vegar og finn ut at det me er på ein blindveg, så må me rygga og snu. Til slutt finn me rett veg og rett hus. Me hadde gløymt at det var så bratt opp til det huset der me var på ferie for trettifire år sidan. Det var der eg gjekk meg vilt og ikkje fann tilbake, og dei andre måtte ut og leita etter meg, for det var før mobilane si tid.

Etterpå går me på gardsutsal. Me kjøper tomatar og lilla blomkål og ein boks blomar som det går an å eta. Me drikk kaffi utanfor gardsutsalet, for det vart ikkje regn sjølv om det begynte å drypa, det vart bare nokre dropar.

På veg tilbake handlar me ost slik at me kan pynta ostefatet med etande blomar. Bringebær kjøper me og. «Dette er slike sommardagar som eg liker,» seier Eva Mari. Eg seier at eg er heilt einig. Så strikkar me babytøy i sola slik bestemødrer har gjort til alle tider. Me hentar pledd og ullsokkar når me begynner å frysa, og badedraktene får tørka i vinden.

Heidi

10.juli

Så var me på veg over fjellet igjen, denne gongen på meir velkjend rute over Brokke Suleskard. Me har hatt det meste av ver på turen med smak av både haust og sommar. Lunsjen hadde me på ein benk i Dalen i Telemark med medbrakt kaffi på termos. Me sat der i fint sommarvêr, plutseleg begynte det å blåsa kraftig opp, himmelen mørkna og så kom regnet og haglet.

På vegen har me høyrt oss gjennom store deler av Carl Frode Tiller sin roman «Innsirkling». Plottet i historia er at ein mann, David, har mista hukommelsen og treng at folk som har stått han nær hjelper til me å gje han minnene tilbake. Tre ulike personar med heilt ulik oppleving av hovudpersonen, seg sjølv og kvarandre kjem med kvar sin versjon av ungdomstida hans og kven han er. Boka gir ei interessant vinkling på det å vera menneske i sosialt samspel og det å bli til i kvarandre si oppleving av livet. Lydbok er fine greier og kan samkjørast med strikking, dersom ein ikkje er den som styrer bilen, og naturopplevingar. Skikkeleg multitasking.

Vel framme i Bærum vart me tekne godt i mot med deilig sommarmat. Nå har me sitte ute på terrassen og nytt sommarkvelden med fleire og fleire pledd rundt oss og til slutt ein markise til å skjerma oss mot regnbyga. Sommarliv.

Heidi

9.juli

God tur Maren Nødland,
for nå seglar du i medvind kledd i uniformen din
med blikket fritt og ope
gjennom roma for tillit og kjærleik
til staden der roser aldri dør,
rett inn gjennom perleporten
den du kanskje såg omrisset av på sjukehusveggen,
då du kjende at akkurat nå
var det salig å få vandre,
vidare til det du visste venta deg.

Ei dame med frie tankar,
eit varmt hjarte og arbeidsvillige hender,
og den beste kokka dei har sett på Ålgård meieri,
det er klart at dei har bruk for slike
på høgare stadar enn vår.

Du som ikkje var redd for nye startar,
ikkje var redd for å få jord på hendene,
og som alltid hadde kaffi klar på kjøkkenet.

Du som visste at menneske var menneske,
og ikkje delte folk inn etter lommebøker,
status eller antall stjerner på uniformane.

Du som visste at eit kvart menneske har i seg det meste,
og likte dei likevel.
Du som aldri ville framheva deg sjølv,
men som likevel fekk den plassen du trengte,
og stod med rak rygg same kva vindar som traff deg.

Nå får Gud eller frelsesarmeen
senda andre til å vakta julegryta på senteret,
du har fått andre oppgåver.
Me skal nok klara oss her på jorda utan deg,
sjølv om det ikkje blir så lett alltid.

Reis i fred, Maren Nødland,
la fanene frå æresvaktene synga deg fram
med songen om blod og eld, såpe, suppe og frelse
til rungande marsjtakt frå skarptrommer og trompetar.
God tur.

Dette diktet skreiv eg dagen etter at Maren, mor til Torhild døydde.
I dag var det på tide å ta endeleg farvel med ei rakrygga og sterk dame, som etter å ha blitt enke og aleinemor med to tenåringsdøtre, bestemte seg for å gå krigsskulen i godt vaksen alder for å via resten av livet sitt til frelsesarmeen. Nå var ho gammal og sjuk og klar for å gå vidare.

I frelsesarmeen brukar dei orda «forfremmet til herligheten» når nokon døyr, og denne gravferda hadde ein undertone av glede og fest som eg sjeldan har opplevd. Det var tida for å takka for eit liv som har vore, og ei feiring sterkt prega av håpet og trua på at nå har avdøde gått over til noko betre og ein sterk tillit til at me skal møtast igjen.

Torhild spelte den siste halvtimen før seremonien begynte, mest melodiar frå frelsesarmeen, bedehuset og kyrkja, men og me islett av «We´ll meet again» og andre kjende melodiar. Eg har høyrt denne dama spela frå ho var seks år, stort sett på gehør, og eg har alltid lurt på korfor ikkje alle menneske, for eksempel meg sjølv kan gå til eit piano og spela slik.

Etter at kyrkjeklokkene hadde ringt reiste alle seg og æresvaktene frå armeen marsjerte inn med fane, kvite hanskar og kvitt skråband. Kvitt som fargen for glede og ikkje for sorg. Der blei dei ståande tett rundt kista med fana løfta som for å fylgja ei god syster inn til den siste porten. Dei stod der som klare til avmarsj når den første songen runga: «Å hvor salig å få vandre».

Kirsti haldt ein nydeleg tale for mor si, og Torhild sat ved flygelet under heile seremonien. På nokre av songane fekk ho fylgje av ein trompet.
Presten skifta stola under preika. Ho tok på seg den kvite stolaen for glede den stunda preika varte for å vera med på å markera at her var det avskjed i glede.

Koret frå armeen i uniformar og med gitarar framførde ein feiande glad song om gleden i himmelen og som siste salme song alle «Han skal åpne perleporten» før kista vart boren ut medan trompeten gav tonar til «Amazing grace».

Så gjekk me over vegen til den gamle kyrkja og kyrkjegarden. Sola skein og lufta hadde dette skarpe draget av kald vind som me ofte har her sjølv i juli månad.

Ved grava song me «Så ta da mine hender» det vart kasta tre skuffer jord på kista og frelsesarmeen si fane vart senka tre gonger over kista så langt ned at ho la seg nesten som eit teppe over det kvite. Kistedekorasjonen var lagt til sides, men uniformshatten var festa til kista og fekk vera med ned i jorda saman med rosene frå barnebarn og oldebarn.

Sjeldan er det vel så vanskeleg å la vera å gje klemmar eller trykkja hender som i ei gravferd, samtidig som at folk gir uttrykk for at bare det å få lov til å samla til ein relativt open avskjedssermoni er noko ein set pris på nå når det ikkje er sjølvsagt.

Minnesamlinga er lagt til ein nesten litt surrealistisk plass i denne samanhangen, Crazy horse hotell i Westernbyen som tidlegare var ein del av kongeparken. Med Saloonpreg i ei lita grend av hus frå det ville vesten vart det halde minnetalar og ete smørbrød og marsipankake med kaffi til. Frelsesarmekoret song frå galleriet, og på eit tidspunkt kom det inn ein mann i fullt cowboykostyme. På ein eller annan merkeleg måte føltest det heilt rett.


Heidi

8.juli

Over eit fjell,
gjennom ein tunnel
Over ei bru,
ja der bur du
Håper du veit kor heldig du e
Du bur på Vestlandet
***

Med ein tekst av Anna og Vilde henta frå Junior Grand Prix avsluttar eg vestlandsturné delen av sommarferien. Alt i teksten stemmer, dei har bare gløymt å fortelja om…

Alle fergene… Dei er og ein sjarmerande del av det å ferdast på vestlandet dersom ein unngår lange fergekøar, og det har me gjort. Som eit smittevernstiltak er det ikkje billettsal på fergene for tida. I staden scannar dei bilskilt og bombrikker. Det vil seia at ein kan fylla opp bilen så mykje ein vil med folk og betala det same.

Det rare er kor fort ting blir ein vane. Smittevern er noko me nesten ikkje tenkjer over lenger. Det er blitt sjølvsagt med handspritdispenserar over alt og på hotellfrokostar er det normale for tida at ein får ein ferdig tallerken med brød og pålegg med gladpack over og at ein kan bestilla varm mat i tillegg. Som regel kan ein henta sin eigen kaffi etter å ha sprita hendene. Det har ført til at me har smugla med oss ut nistepakkar frå dei meste frokostane for dei har berekna så rikelege porsjonar at me aldri et opp. At maten skulle kastast ville jo vera heilt meiningslaust.

I dag har me køyrd gjennom eit landskap som meir og meir har blitt vår eigen vande natur, våre eigne åsar og fjell og våre eigne flate marker og sandstrender. Utan heilt å villa det har me blitt flytta frå eventyret til normaliteten, men me har vore borte mange nok dagar til at me ser at vår eigen plass på jorda er ein velsigna vakker plass den og, og at huset vårt er stort og romsleg og ganske vennleg.

Me har hatt ein fin dag i bilen med lydbok av Carl Frode Tiller, Innsirkling, inspirert av utstillinga på Ivar Aasen-senteret i går. Strikketøy for min del og kaffikopp mellom oss. Det pøsregna første del av dagen over Sunnfjord og tidlegare nord-Hordaland, så det var ein perfekt dag for å vera inne i bilen. Det var litt trist å passera Bergen utan å ta oss tid til å stoppa, men me hadde ein aldri så liten agenda om å få sagt hei til barnebarnet viss me nådde heim før leggetid, og det nådde me akkurat.

Nå har me varma oss vår eigen middag av ting me fann i frysar og kjøleskap, og vaskemaskinen er på sin andre runde. Katten var meir interessert i kos enn i mat, så kattepassaren har gjort ein god jobb. Det er litt merkeleg å bare vera på mellomlanding i «livet sitt» før me køyrer vidare fredag morgon.

Grunnen til at me la turen om heimen på vår ferd frå aust til vest skuldast mest av alt at då kan eg vera med på gravferda til ei flott dame eg har kjend nesten heile livet. Maren Nødland, mor til Torhild døydde før me reiste, og sidan det let seg gjera hadde me lyst til å vera med og ta farvel. Det er ei slik gravferd som ikkje bare er trist, ho hadde nådd ein høg alder og kjende seg klar til å reisa. Som offiser i frelsesarmeen var ho sikker på at nå skulle ho vidare til noko betre. Heldige er dei som kan døy med den innstillinga og med ei roleg kjensle av fred.

Heidi

7.juli

Me vakna i dag og såg at vermeldinga ikkje var så verst. Så las eg kommentaren til Aud om Selja, og fekk endå meir lyst til å dra ut dit. Me bestemde oss for å kjøpa bilettane og eg fann fram langbukse og sokker for å vera kledd for ei litt kald uteoppleving. Då viste det seg at billettane ikkje var der lenger: Nokon hadde kome oss i forkjøpet og kjøpt dei.

Litt skuffa vart me vel, men det er jo slikt ein risikerer når ein ikkje får bestemt seg. Det positive var at nå kunne me ta oss litt betre tid både med frokosten på folkehøgskulen og med turen nedover langs vestlandskysten. Under frokosten bestemte me oss for å gjera noko anna me hadde hatt lyst til, besøkja Ivar Aasen- senteret på Ørsta. Sist me køyrde forbi skulle me i sølvbryllaup på Sunnmøre og hadde ikkje tid til stopp. Så då fekk det bli Aasen-senteret i dag og Selja i mente.

Eg må jo innrømma at det å kunna ta seg god tid med turen nedover var fint plaster på såret. Kvar gong eg kjører nedover Vestlandet blir eg heilt mållaust over kor vakkert det er her, og eg kjenner at eg er stolt av å vera vestlending.

Ivar Aasen- tunet ligg som etternamnet kanskje skulle indikere i ei åsside. For å koma opp dit gjekk me gjennom ei blomstereng med masse humler og sommarfuglar og med beitande geiter. Då Sverre Fehn teikna huset til det nye senteret som var ferdig i år 2000 hadde han presisert at det skulle vera geiter rundt huset, nesten som ein rekvisitt til den moderne bygningen.

Frå før av var det to hus på tomta som hadde vore museum, det hadde stått der heilt frå Ivar Aasen si levetid.

Det var eit fint museum og ein flink guide. Me fekk først sjå ein film i ein slags kinosal om Ivar Aasen sitt liv. Det gjekk for fullt opp for meg kva livsverk dette var. Han reiste rundt i nesten heile landet, til fots, i båt eller med hest og karjol for å samla inn dialektord, og systematisere dei i eit grammatisk system som han så brukte for å gje nordmennene eit skriftspråk som var deira eige. For eit pågangsmot han må ha hatt, og for ein spesiell person han må ha vore.

Eg kan ikkje påstå at eg har noko driv til å gå inn for dei same hobbyane som mannen eg er gift med. Nokon lidenskap for dans, brettseiling eller golf har eg aldri hatt og kjem heilt sikkert aldri til å få, men når det gjeld språk og litteratur er me like mykje nerdar begge to, og me gjekk med stor entusiasme inn for å få med mest mogleg av alt som kunne inspirera. Det var og utstilling der med utgangspunkt i Jon Fosse og Carl Frode Tiller. Dei hadde dessutan ein for meg uimotståelig kasse med kvalitetsbøker til 20 kroner stykket, så eg ende med å bera med meg to papirposar fulle av bøker som eg gleder meg til å lesa.

Av anna å ta med seg frå museumsbutikken kan eg nevna truser med logo på strikken. Ivar Aasen som var ein stor systematikar skreiv pakkeliste for turane. Det kan avslørast at han hadde med bare eit underbukseskift og mange vestar, men det var jo ei anna tid. Ein kunne og kjøpa seg kunstferdig filta Ivar Aasen- tøflar. Han har ofte varme tøflar på føtene på bilete. Det trong han nok, for han budde på små og iskalde hybler og unna seg aldri noko meir standsmessig. Guiden meinte at han hadde skostorleik 46, ikkje lite for ein mann som var omtrent like høg som meg.

Me unna oss litt lunsj medan me var der. Over ser du ein sommartallerken med gode ostar, heimelaga spekepølse og spekeskinke med flatbrød og diverse tilbehøyr. Det smakte kjempegodt og er den klart beste maten me har ete på turen med unntak av Arild sin kokekunst på lørdagskvelden.

Turen vidare gjennom Sunnmøre, Norfjord og Sunnfjord var ei synsoppleving. Eg hadde lyst til å gå ut kvar hundrande meter for å fotografera, ta vare på og senda vidare synsinntrykk til folk eg kjenner. Bilen snodde seg langs vegar som delvis gjekk heilt nede ved fjorden og delvis litt lenger opp i fjellsida i tillegg til ferger og tunnellar. Eg forstår at både tyskarar, japanarar og alle andre turistar let seg blenda av synet. På veg sørover hadde me lyst til å ta kontakt med både den eine og den andre me kunne hatt lyst til å treffa og slå av ein prat med. Det vart til at me brukte tida på vegen. Slike gonger blir eg litt sjenert for bare å koma ramlamde spontant utan å ha avtalt dagen før, og nå i koronatida er det litt ekstra vanskeleg å ta spontant kontakt med nokon.

Me har hatt ei kjekk og innhaldsrik veke som har gått alt for fort. I morgon skal me nyta siste etappe med vestland før me skal innom Jæren for mellom anna å klappa katten, møta barnebarnet, vatna tomatane og vaska litt klede før me kjører austover på fredag. I kveld havna me i Førde utan at me kjem til å gjera så mykje meir ut av det enn å vera hotellgjester.

Heidi