Gå til innhald

Advent 2018- luke fire

A9553625-F812-4D35-B4D4-C249B2C180E0

Ein dag av ein sjeldan sjanger går mot kvelden. Dette er den første av to lesedagar, og bortsett frå ein tur ut til stranda for å få litt luft og trim, så har eg sitte ganske flinkt ved skrivebordet mitt og prøvd å samla trådane. Har eg orden på omgrepa, mon tru…  Affordans, koherens, kohesjon, semiotisk potensiale, kasualkoplingar, temporalkoplingar, semiotikk, tema og rema… Det viktigste er vel å ha ei viss dybdeforståing og sjå dei store linjene? Det er heime-eksamen med alle tilgjengelege hjelpemiddel, men me har fått beskjed om at tida er så knapp at det er best å ikkje bruka tid på leiting…

Det er i grunnen ei behageleg boble å krypa inn i, nesten som ein liten ferie. Det er ikkje kvar dag eg kan la verda segla sin eigen sjø og sitja her og meska meg med smale tema som eg i grunnen finn veldig interessante, men som eg sjeldan har tid til å reflektera så mykje over. Kanskje ei forskarstilling kunne vore noko? Bare gå i dybden på ting som interesserer, ikkje ha ei einaste friminuttvakt, meir enn ti minutt til å eta maten på, ingen elevkonfliktar eller bekymringar om kor vidt Ola og Kari har det godt eller ikkje og om Espen Askeladd får eit bra nok skuletilbod sidan han ikkje har fått tildelt den hjelpa han godt kunne trenga…
Eg kjenner etter og finn ut at eg nok er litt for glad i dei kompliserte, glade, urolege, innadvendte, utadvendte og sprell levande ungane eg til dagleg omgjer meg med på alle kantar til å på fullt alvor kunna tenkja meg eit yrkesliv heilt utan dei.

I dag har eg solidarisert meg med alle jenter og gutar som har eit snev av «flink-pike-syndromet», for det rammar nok gutar og, som akkurat nå jobbar seg halvt i hel for å få gode nok karakterer til jul og til årsslutt. Eg veit at det er elevar som har som mål å få seksar i alle fag fordi dei treng det til ambisiøse framtidsplanar. Tenk å jobba så hardt at ein femmar er eit nederlag, og så snubla på målstreken og kjenna at det mislukkest på trass av ein nesten umenneskeleg innspurt der ein ikkje skal lukkast i eitt fag men i fire, fem, seks, sju fag for å få det vitnemålet framtida heng på…

Sjølv er eg vaksen og i jobb og skal bare stå på desse to eksamenane. Sannsynlegvis kjem det ikkje til å få nokon som helst praktisk konsekvens om eg bare så vidt står på eksamen eller gjer det bra. Likevel blir eg trigga av at eg veit nokon skal setja karakter på det eg gjer. Eg burde vita betre. Dette gjer eg for å auka det faglege grunnlaget for å undervisa, og det burde vera motivasjon nok.
Eg får og ei auka forståing for alle desse som føler seg tvangsmata med pensum dei aldri har bedt om å bestå, alle dei som ikkje klarer å spa opp motivasjon for skulearbeid fordi det dei skal målast i ikkje interesserer dei.

Visst er det ei stor oppgåve for oss som står der og har undervisningsansvar å leggja fram fagstoff på ein slik måte og ein slik glød at det smittar over på elevane si nysgjerrige lærelyst og trong til å finna ut av verda på eiga hand. Likevel må eg innrømma at eg grøssar ved tanken på å bli tvangsplassert i ein kvardag der det var astrofysikk om føremiddagen, bilmotorar om ettermiddagen og orienteringsløp med kart og kompass om kvelden før eg måtte laga presentasjonar om digital koding som eg måtte visa fram i eit stort auditorium neste dag…

Men her kan eg ikkje sitja og la subjunksjonskoplingar og semantiske kjeder bare liggja der når det er eksamen om halvanna døgn…

Eg kan bare som ei tilleggsopplysning kanskje fortelja at det var frisk vind på Orrestranda. Nesten all laussanden hadde føke vekk, og sanden var hardpakka og stripete med stubbar av marehalm. Solnedgangen mellom skyene var blodappelsinrosa, den finaste fargen av alle.

 

DF806243-201C-43D3-9DC1-FF98ECE6AD28

16CA32B0-F2E6-482F-9997-19EE77266755

Heidi

Bilde

Advent 2018 – luke 3

441EF896-7247-4BC2-A42D-90C0CB5CE868

Det skal innrømmast at biletet over er frå sist veke. Då var det sol ute og blå himmel midt på dagen. I dag har det stort sett regna.

I dag skunda eg meg heim frå jobb for å gjera klar til å ha gjester i kveld. Nå har det sitte sju damer i stova vår med den agendaen å snakka om lys i mørket. Samtalane våre er alltid spennande.

I ei bok me les i lag blei det i dag oppfordra til å avslutta dagen med å bruka nokre minutt om kvelden på å reflektera over kva som har skjedd akkurat i dag. Kva har vore dei lysaste punkta og dei mørkaste punkta? Kva var det som gjorde at dei gode punkta vart så gode? Kva var det som gjekk gale då det kjendest som mørkast? Er det erfaringar me kan ta med oss vidare for å oppsøkja dei lyse punkta og unngå dei mørkaste? Har det ein hensikt å alltid flykta frå mørke punkt, eller må ein til ei viss grad anerkjenna dei, sjå dei rakt inn i auga og godta at dei er ein del av livet?

Det interessante med dei lysaste punkta er at dei ikkje nødvendigvis kjem på ei spennande reise eller på ein konsert ein har gleda seg lenge til. Dei kan like godt møta deg i kassakøen på Kiwi, på veg opp ei trapp eller på bussen. Ein studie av dei lysaste punkta i dagen kan vera direkte oppmuntrande og oppbyggeleg. Dei mørke skal ein og møta med respekt og alvor og ikkje la seg knekka-.

I gammalt klosterliv kalla ein ei slik reise gjennom ein levd dag for eksamen. Den tanken kan få henga i lufta til i morgon. Då har eg to lesedagar før mine eksamenar på torsdag og fredag. Viss eg brukar dagane godt, så ligg eg ikkje så verst an, trur eg… Så gjeld det å halda mitt kaotiske alter-ego, fru Huskestuen i sjakk. Ho fryktar det digitale aspektet ved det heile, men me skal truleg klara å losa henne gjennom denslags utfordringar…

Heidi

Advent 2018- luke to

EF45078D-5D2F-47A0-B369-29C73798D13B

I kveld tende me det første adventlyset, og dei kvite filtenglane er plukka fram som ei begynning på adventstid i heimen.  Nå går me inn i dei mørkaste vekene i året, men det er veker eg er veldig glad i. Det er så fint å tenna lys inne og la mørket utanfor vera mørkt. Det er nesten litt koseleg at det snart er mørkt både når me går til jobben og når me går heim igjen. Dei mørke morgonane i klasseromet med tende adventlys er noko av det som gjer det ekstra fint å vera lærar.

8761C399-E62D-4758-8543-FAEFF0FFE221

På torsdag feira me skulegudsteneste, ein før-advents-gudsteneste med temaet lys i mørket. Tredjeklassingane hadde teikna fine teikningar til temaet som var hengde opp på den eine veggen i kyrkja. Det er tradisjon for at første trinn kjem inn i prosesjon med lys i hendene og stiller seg opp i koret for å syngja for oss andre. Dei siste ti åra eller noko slikt har lysa vore elektriske. Det gir ikkje hundre prosent same stemninga, men nostalgikarane mellom oss får trøysta oss med at me ikkje lenger treng å tenkja på at det kan ta fyr i håret på nokon viss me ikkje passar godt nok på… Stemningsfullt blir det uansett.

Det er og flott med dansande barn i midtgangen, syngande barn i koret og tenning av levande forbønslys i lysgloben framme. I fjor vart eg att på skulen for å laga alternativ lysfest for dei som ikkje var med i kyrkja, men i år var eg veldig involvert i sjølve skulegudstenesten.

Me hadde besøk av fungerande biskop denne veka, og i samband med visitasen har det vore mange arrangement i kyrkjeromet. Biskopen hadde ein kort tale i samband med ei dramatisering av «Den gamle skomakaren» av Leo Tolstoj. Ho fortalde ei historie som eg kort siterer etter minnet:

I eit rom blir det bore inn levande lys. Den som ber lyset fortel kva slags lys dei har i hendene. Det er lyset for kjærleik, lyset for tru, lyset for menneskeverd og fleire andre.
Så kjem det inn eit menneske og bles ut lyset for kjærleik fordi ho har mista trua på at kjærleiken finst etter ei forferdeleg oppleving. Det same skjer med lyset for tru fordi nokon har mista trua etter å ha blitt utsett for noko veldig vanskeleg. Til slutt er bare lyset for håp att. Heldigvis er det vanskeleg å blåsa ut lyset for håp, for så lenge nokon framleis håpar, vil det vera liv i det. Det viser seg så at dei andre lysa kan flamma opp att etter å ha fått nærkontakt med håpet. Ein flamme må koma ein stad i frå, men så lenge det finst ein flamme, kan slokna lys få ny eld.

Denne vakre historien har eg lyst til å tru på. Så lenge nokon håpar vil håpet vera i live, og så lenge det er håp, finst det ei kjelde til liv, kjærleik, menneskeverd og ei betre framtid.

I dag passar det godt å avslutta med diktet om «Håplause håparar» som eg skreiv for nokre år sidan. Eg vil gjerne vera ein håplaus håpar…

Håplause håparar

I mørke, blåsande kveldar,
er det godt å vita
at det alltid går
ein og annan håplaus håpar
der ute.

Ein med lys i stormlykta
og eit hjarte som nektar
å gi opp.

Det snublar mange av dei
rundt på vegane
med narrehattar,
klovnenasar
eller nonnekjolar.

Eller bare
djupt alvorlege tenkjarar
med bøner til Gud
og til livet
med snorer av håp
og av kjærleik
knytte fast til handledda sine.

Heidi

Advent 2018- luke 1

EA08262B-3C3A-487A-942F-12FC7FE94703

I alle dei åra eg har skrive blogg, så har eg aldri skrive så lite som denne hausten. Det skuldast ikkje at all skrivekløe har stilna, – snarare tvert i mot. Det er bare det at når eg er halvtidsstudent på sida av jobben, og ikkje har klart å bestemma meg for kva eg skal slutta med å gjera i eit allereie nesten overmøblert liv, så blir konsekvensen at det eg ikkje får tid til er eit nesten reint lystprosjekt, nemleg å skriva på «Sporisand».

For dei som måtte lura, eg har det bra og er oppe og går. Nærare bestemt så les eg til eksamenar som eg skal ha på torsdag og fredag i veka som kjem. Etter det ventar ein lang ferie frå studia, så da skal eg bare rekka det eg pleier å rekka når eg ikkje er student.

Det eg har lova meg sjølv, er at det skal bli adventblogg som vanleg, og med dette lovar eg det same til alle som har lyst til å lesa. Det er ikkje sikkert det blir lange innlegg kvar dag, men innlegg skal det bli. Det er nokre tradisjonar som fortener å bli haldne ved like.

ABA6633F-F4BD-42ED-829A-D46618463C9B

Ny mac har eg fått meg og, og nå når eg sit og skriv på heilt ny maskin, slår det meg kor utruleg treig den gamle var blitt. Det å lasta opp bilete og finna fram går unna på ein brøkdel av tida, så nå trur eg det vil bli mykje mindre tidkrevjande å skriva her enn det har vore i det siste.

I tillegg til å dukka ned i alle kompendia eg skulle lesa i tillegg til pensumbøkene, så har eg og fått tid til å vera mormor i dag. Det er fantastisk å få bruka tid med dette vesle vesenet som i beste fall seier med entusiasme: «Mammar!» når ho ser meg. I alle fall likar me å tru at det er det ho seier.

Sjølv om ho ikkje snakkar så veldig mykje ennå, så gledar ho meg og resten av verden med små jublande utrop for alt som er spennande og nytt, «Oi!!!» Ho har forstått såpass som at desse utropa er sjarmerande, så ho oiar seg over det meste. Får ho mat ropar ho begeistra «ummmmm!» når ho får det i munnen, og opplever sjølvsagt stor anerkjenning for det og. Etter å ha gått «langstemed» og klatra overalt heilt sidan i sommar, så er det først nå at ho har fått syn for at det å gå over golvet på eigne bein kanskje går nesten like fort som å krypa. I dag gjekk ho eit langstrekk på 10-15 steg utan at nokon klappa i hendene, så då måtte ho stoppa opp midt i den framleis noko vaklande spaserturen og klappa litt for seg sjølv.

Det er ein sann fryd å observera og delta i prosessen når eit nytt lite menneskebarn erobrar livet og verda. Det er nesten som om ein sjølv ser det heile med eit litt nytt blikk. Heldigvis er ho glad i å «lesa bøker» og synga og spela piano. Eg håpar ho blir glad i å leika og, for eg har kjempelyst til å leika med dokker, teaterdokker, dokkehus og diverse rolleleikar når ho blir litt større. Men det er slett ikkje sikkert at det er slikt ho har mest lyst til å driv på med, så då får me justera oss inn på andre interessefelt. Me skal ikkje vera vanskelege slik. I dag var ho her mens foreldra var ute på julehandel. Me trilla henne heim i vogna klokka halv seks, og då sat ho i vogna med lysande auge og såg på verda som var mørk allereie og alle lysa som var tende i tre og på husfasadar. Me klarte så vidt å forhindra at ho sovna i vogna etter nok ein dag i skyhøgt tempo. Viss me vaksne hadde prøvd å bevega oss i tempoet til eit eitt-åring, så trur eg me hadde end opp med å liggja andpustne på golvet etter ein time eller to.

CF5D7FB5-AAE3-4D4D-97F2-76F03453504E

Dei siste vekene har eg tenkt mykje på eit råd frå Forkynnaren i bibelen. I det første verset i kapittel 11 står det: «Kast brødet ditt på vatnet, for med tida finn du det att.» Slik er det ikkje bare med brød, men med tekstar og. Eg skriv ein tekst med glede og kastar han på vatnet og gløymer han nesten av, før han plutseleg, som ein annan Fugl Fønix kjem flygande tilbake på nye venger.

Bjarte Lending har ikkje bare sett melodi til den jærske julevisa mi, han har og laga flott melodi til ein song me laga i saman i vår og som høyrest utruleg flott ut med orgel og kor. Hilde Svela har gitt ut plate med to av mine tekstar, og Frank Robert Andreassen har gitt ut plate i haust med mykje av mitt tekstmateriale. Det er fascinerande og spennande å sjå kva ord eg ein gong fanga i lufta kan bli til. Eg veit og at fleire flinke folk har mykje fint i skuffene av deira noter og mine ord, som bare ligg og ventar på å bli løfta ut i livet av den rette songaren, med tida… Nokon held og på og lagar biletbok av mine tekstar, pg det blir utruleg spennande å sjå det ferdig. Etter å ha lese boka «Snøsøster» av Maja Lunde og Lisa Aisato, er det sånn omtrent min største draum å få laga biletbok i lag med Lisa Aisato ein gong. Det er lov å drøyma.

Det eg gjorde på torsdag var og veldig kjekt. Då opptrådde eg i Brynekyrkja saman med veldig flinke Mari Ask Helland som spelta Hardingfele og song/sulla/nynna medan eg las tekstar om det å leva. Det musikalske arrangementet var diverse improvisasjon over melodien til «Jesus din søte forening å smake.» Det har eg og lyst til å gjera meir av, akkurat som eg har lyst til å laga ei forestilling i lag med Carl Petter Opsahl på klarinett. Og elles så vil eg gjerne opptre meir i lag med Torhild og Anne Kristine og. Det er så kjekt å skapa i lag med andre menneske.

Men først skal eg ha eksamen, og skriva blogg, og gjera i stand til jul, og avrunda eit semester på skulen. Eg lovar å ikkje vera like ustoppeleg i skriveflaumen alle dagane i desember, men sånn går det når det ligg for mykje god skrivelyst oppdemma…

God advent til alle.

Heidi

Nettstudent Huskestuen

Den siste oppgåva i nettstudiet høyrdest tilforlateleg og grei ut. Me skulle opptre gruppevis på ein film, som skulle mekkast i det digitale grupperomet mi gruppe har fått tildelt. Der skulle alle først fortelja om begynnaropplæringa i lesing og skriving på sin skule, etterpå skulle me diskutera med utgangspunkt i teoriane me har gått gjennom. Eg tenkte at dette skulle vel gå bra,  sjølv om eg må innrømma at gruppeamlingar på nettet med menneske ein ikkje kjenner er ganske merkeleg. Me sit der og smiler framfor kvart vårt webkamera, me kjenner ikkje kvarandre og får aldri blikk- kontakt. Eg hadde snakka med fleire av førsteklasselærarane og hatt ein lang kafesamtale med Elise. I tillegg har eg jobba i første klasse fleire gonger og meinte eg hadde rimeleg kontroll på både det som foregjekk der og på teorien.

Me hadde avtalt å gjera filmopptaket på torsdag kveld klokka 20.30 fordi det var då alle kunne. At me hadde koseleg besøk frå Bærum og at yngstesonen plutseleg stod uanmeld og overraskande på kjøkkengolvet den same ettermiddagen, var bare veldig koseleg og skulle ikkje leggja nokon som helst dempar på gruppeprøven. Alle som har jobba i skulen veit at vekene er forskjellige. Nokre veker er ekstra krevjande av mange ulike grunnar, og denne veka hadde av mange grunnar blitt ei slik veke. Me er etterkvart blitt ekspertar på intern oppdekking når nokon er borte, og saman klarer me det meste. Då eg kom heim denne torsdagen var eg så trøytt at det sitra i heile kroppen, men eg var ikkje i tvil om at eg måtte kunna klara å kvinna meg opp til gruppeprøven. Fordi eg var så ør i hovudet, skreiv eg ned alt eg hadde tenkt å seia i innleiinga, og ulike teoriar eg ville fletta inn hadde eg på eit ark. Det bekymra meg litt om eg ville klaa å ikkje gå over mine fem minutt, men eg taima det fleire gonger for meg sjølv og tenkte at dette bør gå bra. Eg la det fram fleire gonger for meg sjølv og kjende på at det å sitja og sjå seg sjølv på ein skjerm samtidig som ein snakka ut i lufta ikkje var det som gav mest energi til einetalen.

Då eg logga meg på var alle der allereie , og då me sjekka lyden, fekk eg vita at dei høyrde meg veldig dårleg. Eg fekk det litt betre, men tenkte at eg fekk snakka veldig høgt som om det var til ei stor forsamling i ein sal utan mikrofon, og det har eg då gjort før. Lyden frå dei andre høyrdest ut som roping i mine hodetelefonar og det fekk eg ikkje til å fiksa på sjølv om eg prøvde etter råd frå dei andre å finna innstillinga, så fekk eg det ikkje til å virka. Eg prøvde å ropa på mannen i mitt liv, kongen over datateknologi, men han hadde sykla ut for å handla og gi meg fred under opptaket. Eg tenkte at eg fekk gapa i min mikrofon og halda ut med ropinga i øyretelefonane, det skulle vel gå bra. Det vart til at eg var siste mann ut med informasjon frå min skule, og dei andre hadde med roleg og stø stemme sagt nesten alt eg hadde tenkt å seia. Då eg skulle til med den høge utestemmen og mine punkt så vart eg litt nervøs og følte at stemmen vart skingrande og stotrete. Då me skulle spørja kvarandre spørsmål, fekk eg det spørsmålet eg var minst førebudd på å seia noko om, nemleg det med storyline og begynnaropplæring, men eg håpar svaret vart ok. Eg oppdaga at eg hadde gløymt fleire av punkta eg hadde skrive ned, og tenkte at eg fekk koma innpå etterkvart.

På gruppesamtalane har eg hatt ei kjensle av at eg er den av oss som lett snakkar i munnen på andre, så eg var veldig konsentrert om å halda meg i skinnet og ikkje masa i eitt og oversnakka folk, ein uvane som eg er nokså bevisst om at eg kan ha. Då det nærmar seg slutten av innlegget vårt skjer det i verkelegheita som kunne ha skjedd i eit mareritt. Den skalaen eg utan hell hadde prøvd å regulera ein halvtime tidlegare for at lyden frå dei andre skulle bli litt lågare kom plutseleg opp på skjermen min utan at eg hadde rørt noko som helst, og som styrt av ei spøkelseshand gjekk skalaen ned til null, og eg høyrde ikkje eit kvekk… Eg skreiv febrilsk på chatten me hadde framfor oss. «Eg mista lyden, høyrer ingenting, skjedde det med dokke andre?» Eg såg dei andre snakka vidare på kamerabileta og fekk skrive inn i chatten at dei høyrde kvarandre. Dette var som klippa ut av eit stressmareritt, men var verkeleg.

Om den som skal evaluera oss såg på mitt kamera såg dei ei febrilsk dame i femtiåra med håret til alle kantar som trykte febrisk på det meste i håp om å få tilbake lyden. Så forsvann ho frå seansen og kom tilbake med ein kvithåra dataekspert som heller ikkje kunne hjelpa fru Huskestuen. Eg skreiv på chatten: «Mannen min trur eg må logga av og på for å sjå om eg får lyden tilbake, så det gjer eg.» Då eg etterkvart vart logga på gjorde eg det så grundig at eg var tredobbelt innlogga og høyrde min eigen stemme med dobbelt ekko. Då var dei andre klare til å avrunda. Eg følte at eg hadde øydelagd for alle, og rekna med at alle var slitne dei og. Eg lurte på om det som hadde skjedd var veldig øydeleggjande, men stilde aldri spørsmålet om me kanskje burde gjera det på ny. Dei andre meinte at eg hadde vore med på samtalen nesten heilt til slutten og at dei ikkje trudde det ville øydeleggja opptaket vårt. Eg kjenner på at det er ei krevjande arbeidsform. Me hadde fått beskjed om at dette ikkje skulle øvast inn, det skulle vera ein spontan samtale…  Dette var bare ei oppgåve me får bestått eller ikkje-bestått på, men ein av eksamenane våre skal foregå på denne måten, så det er bra me får prøvd oss.

Og eg tenkjer at dette har eg godt av. Eg er van med å kunna snakka meg nokså overbevisande ut av det meste, men nå har eg lært at ein mikrofon som eg ikkje heilt får til å fungera var ein stor dempar på talegåver og taleførheit. Eg oppdagar og kor godt det gjer meg å kunna ha blikk-kontakt med dei eg skal prestera i lag med, og at eg stort sett kan lena meg mot ein grunnleggjande relasjon når eg skal prestera noko saman med andre. Eg får lyst til å synga som Tore Thomassen: «Hei her er jeg, jeg heter Heidi og er ganske grei, hei her er jeg… Vil du være venner med meg?» Men det seier kanskje litt om sjølvbiletet mitt at eg gjerne vil dei andre skal vita at eg er ganske grei og eigentleg ganske flink, når eg sit der og stotrar med dobbelt ekko og ein dårleg mikrofon, med stressroser i kinna og håret til alle kantar fordi eg prøver å skyva hodetelefonane og mikrofonen i ein stilling som kan gjera at høyreklokkene og mikrofonen kanskje vil fungera bittelitt meir som ønska….

Eg har og godt av å kjenna på at av og til går det ikkje slik ein har håpa, og at det kan vera lurt å ta det bittelitt roleg den dagen oppgåva heiter eksamen slik at hovudet ikkje er så fullt av all slags andre tankar. Det verste som kan skje nå er at me blir bedt om å ta opptaket om igjen fordi det ikkje vart bra nok, og det overlever me, eventuelt at kandidaten Huskestuen må senda inn ein liten solo-snutt med pedagogisk drøfting av begynnaropplæring i norsk. Ho skal nok stå i det og. Men det viktigste er at ei av dei andre på gruppa mi skal bli med meg inn i det digitale grupperomet på eit avtalt tidspunkt og eg skal stå der inne med ein liten hær av søner og ektemenn og ekspertar som skal prøva å hjelpa meg å finna ut av kva som gjekk gale. Det kan kanskje tenkjast at eg må kjøpa meg ny datamaskin, men den herverande ekspertisen trur helst det skuldast menneskeleg svikt…

Og skjedde det ikkje verre ting i verda, så hadde ingen grunn til å fortvila, heller ikkje kanditaten Huskestuen som må kjempa litt med sitt eige «Flink-pike-kompleks» når det gjeld eksamenar og slikt… Nå håpar eg bare ikkje at det gamle stafettkomplekset frå gymtimane i barneskulen, der eg visste at det var ein reell fare for å øydeleggja alt for gruppa si, og for at kjennsgjerninga ikkje alltis vart pakka inn i silkepapir etterpå, skal begynna å spøka i gruppearbeid-hjernen min…

Heidi

Haustferie

Det har vore så fint med haustferie. Me har fått tid til å reisa litt, ta det rolegare enn vanleg, og vera litt heime. Eg har og brukt litt tid, men kanskje ikkje så mykje som eg hadde tenkt på kompetansehevingsstudiet mitt i norsk. Det er interessant, eg er sikker på at det virkar både bevisstgjerande og inspirerande å halda på med. Då eg begynte tenkte eg at det fekk visa seg etterkvart kva eg måtte kutta ned på. Dagane mine var jo nokså tettpakka frå før… Fram til nå har det faktisk gått fint å leggja studiet på toppen av alt det andre, det eg kjenner det går mest utover er blogginga og det å skriva litterære tekstar. Det er plutseleg den halvtimen eller timen dagen ikkje har plass til. Det er trist, men det får kanskje vera slik dette året? Nå har eg bestemt meg for at i dag vil eg bruka litt tid på skriving, sjølv om eg kanskje eigentleg burde… Eg har bestemt meg for at skriving er viktig.

E76C7586-3FD3-41ED-B2D9-2C593AEE424A

To turar austover har det blitt tid til i haust.  Eg liker så godt hausten på austlandet med kald klar luft og blad som rekk å henga så lenge på trea at dei rekk å få skikkelege haustfargar. At eg i åra som austlending faktisk lengta litt heim til skikkelege hauststormar er ei anna historie. Eg har det godt i vest med ein og annan tur som klimaflykting i austen. Biletet over er forresten frå Mandal. Me kjørde el-bil med eit lite flyttelass som skulle til Sunniva, så då må det leggjast inn ladepausar.

Eg liker området der Sunniva bur, og eg liker å vera i lag med «ungane» mine.  At dei er vaksne alle saman, til og med dei som bur i Oslo, gjer ikkje at eg sluttar å lengta etter å ha dei rundt meg. Denne gongen rakk me akkurat å få vera med på å feira Halvard sin 24-årsdag på ein koseleg indisk restaurant på Majorstua. Me fekk og nokre koselege føremiddagstimar i lag med Heidi og Per Inge som har flytta til Grünerløkka dei og.

Me er så heldige at me får bu på «Hotell i særklasse» hos Eva Mari og Henrik. Austnorsk klima og fargespekter svikta oss ikkje.  Dette må eg bare ha med meg kvar haust så sant det let seg gjera.

73618B9A-8E0B-4394-A044-957C4E955C74

På tysdagen sette me oss i bilen igjen til ein ny lang tur med seks innlagde ladepausar gjennom den norske hausten. Me fekk nokre timar i lag med Jan og Hilde og  nydeleg krydra gulrotsuppe og nysteikte vaflar på kjøpet. Så mange gilde folk me kjenner.

Vel heime hadde me to gebursdagsfeiringar i familien. Først var alle samla hos mor og far for å feira mor sin dag, og i går var det vesle Iben sin tur til å feira sin aller første store dag. Me var i stova vår, for der var det best plass.  Ho er det finaste me har. Eg har fantastiske minne og hadde tette band til begge mine flotte og veldig forskjellige bestemødre. Det gjer at eg ser veldig stort på mormor-rollen. Eg gleder meg over alt som er og alt det som koma skal.

I dag var det lett å kjenna at eg var tilbake på vestlandet. Det var dagen for lange regnkåper, svarte gummistøvlar og horisontalt regn. Det er heilt ok det og. Faktisk kan det vera ganske fint. Eg har i oppdrag på studiet å koma med ei munnleg framlegging av korleis me jobbar med den første lese- og skriveopplæringa på skulen vår. Heldigvis stilde min kjære kollega Elise som informant og intervjuobjekt. Me bestemte oss for å møtast på Coffee-berry, den nye plassen på torget som eg ikkje har rukke å vera på før i dag. Det hadde dei akkurat slike plaststolar som me hadde i blå versjon på kjøkkenet i barndomen. For ein koseleg plass. Der skal eg vera meir. Kanskje sitja der og skriva? Det er ein fristande tanke…

Og så vart det ein tur i regnet og vinden i Bryne-området. Så fint me har fått det her etterkvart.  Så måtte eg henta meg heim til pliktene. Nå skal eg førebu ferdig sundagsskulen i morgon, eit kurs eg skal halda på tysdag, lesa litteraturen eg skal ha lese til forelesninga på måndag, leggja opp strikketøy til ei ny gruppe elevar i kunst- og handverk, og førebu nokre vikartimar på måndag og tysdag. Så må eg tenkja gjennom dei to timane på tysdag kveld der eg skal møta ei gruppe tiandeklassingar for å begynna på arbeidet med ei tiandeklasseforestilling, som me må bli nokonlunde ferdige med manuset til ei god stund før jul. Her gjeld det å pusta roleg inn og ut og ikkje stressa…Eg har tenkt å ta meg tid til å skriva nokre utkast til dikt og viser og. Eg har så mange tankar som gjerne vil ut og finna nye former…

Snart er ferien over. Eg er allereie litt innhenta av kvardagen, som ein kan lesa i avsnittet over. Men heldigvis; For nokre fine kvardagar eg bur i…

17C91426-0442-4652-BA52-59885B1F3358

Heidi

Om å lesa seg inn i andre rom

Eg skal ikkje innleia med å seia at eg har haustferie og endeleg har tid til å lesa bøker. Det ville sett fint og ansvarleg ut, men det ville vera løgn. Eg les nemleg alltid bøker anten eg har tid eller ikkje. Då eg hadde fire små barn, gøymde eg bøker i skuffer og skap som ein annan skapdrankar slik at det skulle gå fort å finna fram til skattane om høvet skulle by seg. Og det gjorde det relativt ofte. Ein del tid andre truleg brukte på støvsuging og husrydding vart omsett til lesetid. Kva eg kunne fått til om eg ikkje hadde lese bøker er eit irrelevant spørsmål. Eg les bøker kvar dag, slik er det bare, og eg finn uendeleg stor glede i det.

Nå i haustferien har me vore ute og reist, men innimellom har eg lese to bøker som begge traff meg midt i mage/hjarteregionen og som gav meg den kjensla eg av og til får av å lesa bøker, ei kjensle av å stå på sida av seg sjølv, kjenna på andre sine følelsar og sjå verda frå ein litt annan vinkel enn vanleg. Den første boka hadde eg fått anbefalt både av store deler av familien min og andre kjende, så den visste eg var bra. I «Tante Ulrikkes vei» tar Zeshan Shakar oss med til eit multikulturelt oppvekstmiljø på Stovner i åra rett etter tusenårsskiftet. Me blir kjende med Mo og Jamal, to tenåringsgutar som på kvar sin måte kjempar med identitet og framtidsvisjonar. Boka lot meg koma på innsida av korleis det er å byggja opp identiteten sin med eit bein i norsk kultur og samtidig vera ung norsk muslim og andre generasjons ny-nordmann. Det er ein viktig stemme i integreringsdebatten. Som heilt nyutdanna lærar, jobba eg eit år på Bakås skule på Ellingsrudåsen, som kanskje kunne samanliknast litt mes Stovner når det gjaldt å ha eit multikulturelt oppvekstnivå. Noko av det som gjer inntrykk i boka er korleis den eine hovudpersonen Mo, ein ung skuleflink gut som begynner å studera økonomi, og som får ein norsk kjærast han ikkje torer å fortelja foreldra sine om, stadig kjenner at han blir identifisert med ting han helst ikkje vil ha noko som helst med å gjera. Samtidig er boka ein fantastisk oppvekstroman. Forfattaren seier i eit intervju at han digga boka «Beatles» av Lars Saaby- Christensen, og gjerne ville fortelja om ein oppvekst på den andre sida av byen. Han seier vidare i det same intervjuet frå «Fagbladet» «Min motivasjon er nettopp å fortelle om stedet og folka der, som er så lite beskrevet i litteraturen. Og om hvordan det er å vokse opp med andres mistroiske blikk. Stovner er min hjembygd, det er guttas opplevelser jeg skriver om.» Litt lenger ute i intervjuet seier han «Det ar litt tøft da jeg var ungdom, og det er det nå igjen. Men jeg hadde en vanlig og fin oppvekst. Det har de fleste på Stovner.»

Eg må innrømma at ein dag i haustferien la me turen innom Tante Ulrikkes vei, bare for å sjå miljøet frå boka. Eg har ikkje vore på Stovner før, og såg for meg ein betong- og asfaltjungel. I staden slo det meg kor triveleg det var der. Det var skog, haustgule tre, fine felles uteareal og mykje meir natur og rom mellom husa enn eg hadde sett for meg. Det gjer godt å få lufta fordommane sine av og til. Boka om tante Ulrikkes vei minna meg om eit intervju eg høyrde på radio med ei muslimsk dame som snakka om festkulturen på norske arbeidsplassar. Ho ville gjerne vera ein del av det sosiale miljøet på jobben, men etter å ha drukke kaffi på diverse «lønningspilsar» og ha opplevd på fleire julebord å gong på gong måtta ta hijab-diskusjonen og IS- diskusjonen med stadig fullare norske kolleger, så hadde ho gitt opp, ho orka ikkje meir å sitja der og forklara, forsvara og beklaga. Eg forstår henne godt. Det er ei stor utfordring å gjera Norge til eit godt land for alle som bur her: Fordommar og mistru kan fort gå i alle retningar frå alle partar om me ikkje kan snakka saman og respektera kvarandre. Dei som ikkje har lese «Tante Ulrikkes vei» er med dette utfordra til å gjera det. Forfattaren har fått Tarjei Vesaas debutantpris for boka. Eg gler meg til å lesa meir av han.

 

 

Den andre boka lasta eg øitt tilfeldig ned frå e-bokbibliooteket på ipaden min før me reiste. Eg tenkte det var fint å ha ein del bøker der som kunne lesast utan leselampe. Eg begynte å lesa ho under ein ladepause på heimvegen i går, og klarte nesten ikkje å leggja ho vekk. I dag morges måtte eg bare lesa resten av boka før eg var i stand til å gjera noko anna. Boka var skriven av den for meg ukjende forfattaren Birger Emanuelsen og heiter «Jeg skal beskytte deg». Hovudpersonen Jon slit med posttraumatiske opplevelsar etter å ha vore i Zimbabwe med «Leger uten grenser». Han er eit på mange måtar hudlaust menneske som ikkje klarer å beskytta seg mot det vonde som skjer i verda, både informasjon om terror og vanskelege framtidsvisjonar for jorda går rett i kjenslene hans og blir der. Kona Vilje har ein jobb som gjer at ho er mykje borte, og det bekymrer han å sjå at sonen Andreas er like kjenslevar og hudlaus som han sjølv. Han søv saman med guten om nettene for å hjelpa han gjennom mareritta, og spinn seg inn i ein tilstand der han og Andreas nærmast blir til eitt i hjelpelaus hudlaus angst. Farsarven der ein gut skal oppdrast til å bli ein mann ligg ein stad i ryggrada hans. Mykje vanskeleg toppar seg i han og rundt han og plutseleg tek han med seg Andreas på ein halsbrekkande tur han ikkje hadde planlagd på førehand der eg som lesar vart dregen inn i ein tilstand av sårbarheit, styrke og engstelse i eit landskap som grensar til galskap der ein blir redd for at det meste skal gå skikkeleg gale. Eg ser at Birger Emanuelsen har skrive fleire bøker. Dei må eg sjå å få lese…

Begge bøkene evner å ta opp dei store spørsmåla: Korleis skal me møta dei mørke og vanskelege kreftene i oss og rundt oss. Korleis skal me stå stødig i dei utfordringane livet og samtida gjer oss utan å lukka augene? Korleis skal me oppdra barn til å bli sterke og trygge nok til å meistra livet, og til å kunna gjera ein forskjell i ei verd som utfordrar mot, kjærleik og positiv kreativitet?

Eg har så mykje eg har lyst til å skriva her. Eg håpar eg får tid nå i ferien.

Heidi