Gå til innhald

Advent 2018- Luke 22

I dag har eg hatt ein kjempefin dag. Tradisjonen tru klarte eg og døtrene mine å få til ein jentetur til Stavanger. Det er noko av det koselegaste eg gjer å ta med meg jentene ut for å ha det kjekt og oppleva ting i lag. Eg fekk handla nesten alt som handlast skulle, og det var koseleg stemning i gater og butikkar. Eg synest det å handla julegavar i år har vore ganske roleg og fredeleg. Kanskje fleire folk kjøper det dei skal på nettet slik at det blir betre plass i butikkane?

Den einaste staden det verkeleg var fullt, var på ostehuset der me hadde tenkt å eta lunsj. Me ende opp på ein italiensk restaurant nede i Vågen der dei hadde kjempegod pizza. På heimvegen var me innom på ein triveleg lynvisitt i Sevjebråtet hos Jan Atle og Anne Mette. Me hadde tenkt oss innom Klokkarvegen på Håbet og, men det rakk me rett og slett ikkje, så det får bli eit prosjekt i morgon.

Me hadde vurdert om Iben skulle få reisa på bytur med dei store jentene, men teke i betraktning at dagen kunne bli nokså lang og kreva ein del tålmod, ikkje minst på det tidspunktet ho pleier å ha kvilen sin, så fann me ut at ho heller fekk kosa seg heime og på farten med far sin. Då me kom heim måtte me bli med innom og helsa på veslegullet. Tante Sunniva hadde ikkje sett henne på lenge, så nå gjekk det ikkje an å venta lenger. Det nye er at det etter vekevis med «vekselbruk» mellom gåing og krabbing nå ser ut som ho liker seg best oppe på to bein. Ho går framleis litt ustøtt, men ikkje verre enn at ho kan både dansa, klappa i hendene og bera med seg ting utan å mista balansen. Det er ein veldig spennande fase akkurat nå, språket og kjem meir og meir. Ho er i ferd med å forlata babyfasen og gå over i småbarnsfasen. Så fort eit menneske utviklar seg, og samtidig, så lenge eit menneske held fram med å vera totalt avhengig av omsorg, pleie og vern i forhold til alle andre skapningar på jorda. Eg er så takknemleg for at ho finst og i tillegg bur så nære oss at me kan ta del i alle desse utviklingsprosessane eit menneske skal gjennom.

1FB7A8B6-3FD0-4FF1-A823-7BE646F29933

I kveld fekk me med oss ein spesiell konsert i kyrkja som hadde fått tittelen Leif Andenes med band. Leif Andenes er vår høgt elska klokkar som nå har runda åttifem år og som er verdens beste opplesar og formidlar. Han las tekstane på ein del av dei mest kjende julesongane på eit teppe av utruleg vakker musikk. Han hadde med seg tre veldig dyktige musikarar på flygel, trompet og perkusjon.
Erlend Lygren stod for rytmen, dei andre to kjende eg ikkje frå før. Det var slik at eg gjerne skulle ha sitte der i tre timar til med auga lukka og bare lytta.

Me har ikkje pynta huset til jul endå, juletreet står framleis ute, og kontoret fløymer over av julegavar som skal pakkast, så me har litt å halda på med i morgon og. Nå søv resten av huset, så det er så fredeleg her at eg kanskje rett og slett skal setja inn litt innsats før eg går og legg meg.

Heidi

Advent 2018- luke 21

C4D66A86-8AE0-404B-A4B5-EA562B870600

Den mørkaste dagen i året baud på store kontrastar. Dagen starta med godt stell i frisørstolen, det var eit år sidan sist eg hadde teke meg tid til å koma seg dit. Etterpå hadde eg ein runde rundt på Bryne for å ordna litt med ting eg endå ikkje hadde fått kjøpt til jul, og så vart det nokre timar med innpakning og ferdigstilling av ting som skal gjest vekk om eit par dagar. Innimellom hadde eg fleire hyggelege stikk-innom-besøk, mellom anna av folk som ville kjøpa bøker, og nokon tok seg tid til ein kaffikopp. Kjensla av juleferie begynte å siga inn. Halvard vart henta på flyplassen klokka eitt og Sunniva klokka seks. Det er så fint å ha dei heime i huset igjen.

Saman med Odd Christian deltok eg i ettermiddag på det som gav meg dei aller sterkaste inntrykka denne dagen. Det var fakkeltog gjennom Storgata frå Kaizers plass til torget for å markera samhald og varme i samband med det brutale mordet på Maren frå Bryne i Marokko. Eg kjende henne ikkje personleg, men nokon som står meg nær gjorde det, og ho var elev på skulen der eg jobbar. At noko slikt som dette skulle skje med «ein av våre», hadde vel ingen hatt fantasi til å tenkja seg. Det er fint å sjå at folk søkjer saman når det vonde skjer for å trøysta kvarandre og vera nær kvarandre. Det var stort oppmøte og eit stille opptog gjennom gata med faklar som blafra farleg intenst i vinden. Det var fint å saman med så mange andre visa samhald og gje uttrykk for eit ønske om å vera litt til støtte for dei næraste i ein heilt forferdeleg situasjon tett oppunder jul.

På torget stod folk tett i tett, og det var gode ord frå både politiet, rådmannen, presten og ordføraren. Eg tenkte på kor fint det er at når det uventa og vonde skjer, då står me tett saman og prøver å ta vare på kvarandre og løfta håpet opp for kvarandre. Det rørte meg å sjå Reinert stå der med ordførerkjedet utanpå dynejakken i den iskalde vinden, og ikkje minst å sjå familien stå der med den store hunden som eg trur er Maren sin. Så lenge folk er villige til å stå saman i kampen mot vondskapen så er det håp for verda.

Bare det å tenkja seg korleis denne situasjonen kjennest for dei som har mista ei dotter og ei syster gjer vondt inni meg. Eg sender dei mange, mange varme tankar.

Heidi

Advent 2018 – Luke 20

I dag skal Silje få mest plass her. Ho var skrive-elev hos meg på skapande skriving frå ho gjekk i 6.klasse til ho gjekk ut vidaregåande skule. Etterpå har ho gått på forfattarlinja i Bø og tatt bachelor i skriving på eit universitet i England. Nå held ho på med ein master innan same området, framleis i England.

Då eg vart invitert til utstilling og opplesing på eit lite galleri på Kverneland, er det klart eg måtte gjera alt for å få med meg akkurat det.

Der var det dikt på transparent plast som svirra rundt der det var vanskeleg å fanga ord og tankar før dei svirra vidare. Akkurat slik kan det vera i det ekte livet og.

Me fekk lesa ein tekst der nokre av orda svevde over dei andre orda når me fekk på 3D – briller, og me fekk lesa tekstar der forfattarar med ulike språk og eit engelsk felles- språk hadde skrive lyrikk saman.

Silje snakka og las tekstar om det å vera tospråkleg, om det å byta ut morsmålet sitt med eit anna språk. I lyrikken fabulerte ho og om kva orda gjer med oss og kva me gjer med orda. Kven er me utan språk og kven er me når me har eit språk å kle oss i og eit språk å snubla i.

Nå står eg i fare for at min tolking eg meir vidløftig enn Silje Ree sine nokså jordnære ord. Det var kjekt å høyra og sjå, og eg er sjølvsagt stolt over at nokon av elevane mine fortsett vidare på vegane i språket lenge etter at dei har gått vidare frå det eg har å tilby…

Nå er det juleferie. For å bruka eit ord svigermor kunne ha brukt, så kjennest det velbehøvelig…

I løpet av morgondagen kjem både Halvard og Sunniva heim på juleferie. Det gleder eg meg til.

I ettermiddag forsvann straumen i nokre minutt, og etterpå har eg strevd med å få nettet til å virka. Nå tyr eg til mobilen for å skriva juleblogg. Eg håpar eg får til å leggja dette ut.

Heidi

Advent 2018- luke 19

E93D1FFE-9E30-42BB-B704-69E661AE1770

I dag fekk dei siste elevane på tekstilgruppa ferdig sitjeunderlaga, slik at dei nå er tova i vaskemaskinen min og er klare til å eventuelt bli julegavar. Dei som haldt på med ekstraoppgåver kom og i mål, så alt var såre vel. Kunst- og- handverk, eller forming som det heitte då eg tok det, er eit av dei faga eg er best kvalifisert i. Først hadde eg ei kvartårseining i Kristiansand og så eit heilt år med hovudvekt på tekstil på formingslærarhøgskulen i Notodden.

Kunst og handverk er eit av dei faga det kan vera aller mest hektisk å undervisa i. Det aller første året mitt som lærar på Etterstadsletta skule, hadde eg to trinn i tekstilforming, eg hugsar det som eit år i stadig kamp med symaskinar som ikkje ville samarbeida, og etter det året var eg mest lukkeleg dersom det var keramikk og teikning som var mitt fagområde. Symaskinteknologi kunne eg styra meg for, og framleis må eg vel innrømma at eg er meir glad i kunsten og kreativiteten enn den teknisk handverksmessige delen av faget. Sjølv om timar i kunst og handverk kan vera hektiske, kan dei og vera dei aller finaste timane med rom for kreative idear, for å prata saman og for å vera i lag på ein litt annan måte enn i andre timar.

Dessverre synest eg dei praktisk- estetiske faga har vore nedvurderte i ein periode. Eg håpar pendelen er på veg til å skifta retning. Eg trur fleire har fått auga opp for at den gode skulen er den skulen der eleven får brukt heile seg og heile si oppdagarlyst og evne til kreativitet. Eg kan likevel ikkje dy meg for å fortelja at då eg gjekk på barneskulen for femti år sidan, så meinar eg bestemt at alle elevane hadde sitt eige maleskrin og at teiknearka me fekk til å teikna og mala på var solide og porøse. Alle som har prøvd å mala på papir som liknar det ein brukar i kopimaskinen veit at det ikkje fungerer spesielt godt. Eg skulle ynskja me hadde råd til å gje elevane skikkeleg utstyr, men det blir kanskje meir pengar til det når ein er ferdig med å rusta opp det digitale utstyret rundt på skulane.

Ein annan ting eg har klokkartru på er å ta tid til lesing. Heldigvis får eg styrka denne trua i norskstudiet eg held på med. Sidan dette er ein preikestol der eg kan seia akkurat kva eg meiner, så kan eg koma med påstanden at alle barn burde bli lesne høgt for i minst eit kvarter kvar dag heilt til dei går ut tiande klasse. I tillegg må dei få sjansen til å lesa mykje sjølv. I to av klassane eg jobbar i har eg lese boka om Pitbull- Terje som går amok. Det har opna for mange fine samtalar om viktige og vanskelege ting. Hovudpersonen, Jim, bur aleine med ei mor som er invalidisert av angst og som han i realiteten har omsorgen for. Terje bur aleine med ein alkoholisert far som jobbar som julenisse på det lokale kjøpesenteret. Jim er forsiktig og introvert, Terje er utagerande og går ikkje av vegen for å opptre brutalt mot folk han opplever som truande. begge heimane står jula i fare for å bli avlyst fordi dei vaksne ikkje orkar å gjennomføra julefeiringa.

Ein kan meina mykje om sosialrealisme i norske barnebøker. Det eg er sikker på er at om ein jamnleg les slike bøker og snakkar om personane i dei med respekt, så vil det ta hol på ein del vanskelege tabuområde. Om elevar sit der og opplever noko av det same heime, så veit dei at dei ikkje er aleine om å ha det slik. Dei får og sett ord på at menneske med tung angstproblematikk og rusproblem ikkje er dårlege menneske, men menneske som i vanskelege periodar kan trenga hjelp til det å vera gode omsorgspersonar for barna sine. Me får og snakka om kva Terje og Jim kunne ha gjort for å få hjelp, at det er menneske der, lærarar, helsesystrer og andre vaksne som kan hjelpa når det er situasjonar som er så vanskelege at ingen barn burde måtta stå aleine i dei.

Innimellom alt det andre i dag fekk eg og med meg ein kinofilm, førpremieren på Sonja Henie- filmen. Det var mest av alt ein trist historie om eit menneske som strevde med livet og relasjonane til andre menneske. Eg tenkjer igjen på målsetjinga for skulane i kommunen: «Å gje elevane lyst på livet og evna til å meistra det». Det er ei verkeleg fin målsetjing. Måtte me som jobbar med barn finna nøklane til det.

Heidi

Advent 2018-luke 18

Tysdagar er dei lengste langdagane i vekene mine. Først er det vanleg jobb og så den vekeplanlagde tida for møter og utviklingsarbeid. Så kjem det ein liten pause som eg brukar på skulen og med gilde kolleger i kulturskulen før det er skapande skriving med kulturskule-elevane mine frå halv seks til halv åtte. Ofte blir klokka halv ni og ni før eg kjem meg heim, for det er ofte litt etterarbeid med det eine og det andre. Ofte er eg trøytt før eg kjem til kulturskuledelen, men eg liker meg så godt i lag med skrive-elevane mine at med ein gong eg møter dei gløymer eg at eg er trøytt.

I dag tenkte eg å dela ein skrive-idé som viste seg å vera ganske vellukka. Eg hadde kopiert opp mange julesongar både på engelsk og norsk, og elevane skulle klippa ut linjer, fraser eller ord og laga sine eigne juledikt ved å lima det saman på nye måtar. Dei kunne føya til ord med blyant, eller la det vera.

Jentene på skriving likte oppgåva godt, og eg syntest at dikta deira vart interessante. Dersom me hadde hatt meir tid, kunne me jobba meir med å perfeksjonera tekstane og bruka dei som ein slags slam-poesi som kunne framførast med musikk til. Det er mykje mogleg at dette egnar seg best på mellomtrinnet og på ungdomsskulen, men det er fritt for å prøva ut idéen dersom nokon har skrivetimar att. Eg veit av erfaring at det er vanskeleg å skriva gode juletekstar. Det er ingen gong det er lettare å falla inn i klisjear og konvensjonar, og resultata har lett for å bli ganske platte. Dette synest eg har noko litt forfriskande over seg, og elevane må forhalda seg til desse tekstane frå ein ny innfallsvinkel.

Heidi

Advent 2018- luke 17

FE081832-8947-43B5-98BD-D0D13CB43041

Desse lengste nettene og mørkaste dagane i året fascinerer meg. Eigentleg går denne perioden litt for fort over slik all tid gjer det i mitt hovud, men det er eg forsiktig med å snakka høgt om.

Eg har vast rundt og sett på folkelivet og handla litt, men sett mest. Men først var det jobb og litt utviklingssamtale før eg vaste meg heim.

Vel heime såg eg ein nydeleg film frå Mexico, Roma, som så vidt eg forstår er den første filmen som er lagt ny ut på Netflix utan å ha vore vegen om kinoane.
Filmen er ein sterk historie om året 1970 og hushjelpa Cleo som framstår som det verkeleg gode mennesket. Filmen er på spansk, og noko eg trur er eit indianarspråk, men midt i er det ein nesten absurd scene der nokon prøver å slukka ein skogbrann og ein mann utkledd som eit slags monster direkte frå nyttårsfest, tek av seg maska og syng «Barndomsminne frå Nordland», betre kjend som «Å eg veit meg eit land». Kor mannen kjem frå og kor han går hen og korfor han syng på norsk, får me aldri vita… Det er nesten som i firkantegg- mysteriet i Donald der dei innfødde plutseleg hoppa rundt og syng «På Vossevangen der vil eg bu…» Ikkje la deg skremma av at produserane har vald å laga filmen i svart- kvitt. Det var ei stor filmoppleving. Under filmopplevinga fekk eg laga ferdig den hekledokka eg held på med. Nå manglar ho baren klede å ha på seg.

Nå er eg veldig sliten, og skal koma meg i seng. Denne siste veka før jul er alltid intens for slike som meg som snoflar seg litt fram i siste liten.
Eg prøver å halda julegavekjøping på eit nokonlunde nøkternt nivå, men eg må innrømma at gavar til nokså små personar ser eg overalt både i butikkar, strikkebøker og i kreative lyspunkt…

E4D4A647-0FD1-4705-9906-05A55D3A04C3

Heidi

Advent 2018 – Luke 16

C01EB681-D181-46E3-88B7-84B233EA8C77

I dag har me pakka julepost og ordna julebrev. Framleis er eg ikkje i mål med breva, men i bete fall får dei fleste brevet sitt før jul. Romjulsbrev er forresten koselege å få dei og.

Nå drikk eg gløgg og landar dagen, forøvrig ein blåsande desemberdag av det slaget me på Jæren vil karakterisera som «bidande å vasskalle».I dag kom eg meg rett og slett aldri ut på tur…

Derimot har me vore på mange koselege førjulsbesøk og ete risbollar hos Gunnar og Hanne Lise, julebrød med brunost hos mor og far og vegansk kake hos Arne og Hilde. Me får håpa den siste runden veg litt opp reint kosthaldsmessig… Til alt dette har me drukke store mengder svart kaffi og eg har hekla på dokka eg vil ha ferdig til jul.

I dag har eg brukt litt av dagen til å leita etter fine dikt til eit juleprosjekt eg har gåande. Eg har sitte lenge med diktsamlinga «Vinterhuset» av Åse Marie Nesse, ei av favorittsamlingane mine gjennom tidene. I boka beskriv ho ein fase i livet der mora vart dement og faren alvorleg sjuk og at ho mistar dei begge to. Ho har skrive eit minnedikt til far sin som eg synest er så utruleg vakkert. Ho held fram at milde menn er ei undervurdert menneskegruppe. Det er eg heilt einig i. Eg har møtt ein del av dei gjennom livet, og i dag vil eg rett og slett hylla milde menn med dette diktet. Verda har meir enn nok av krigshissarar og maktmenneske…

Ettermæle

«Vi levde nesten femti år i lag.
og aldri sa han eit vondt ord.»

I avisene
står det om styre og tillitsverv
råd og komitear.

Kven spør om ein mann var mild?
Berre kvinner
og umyndige barnebarn.

I bøkene
står det om felttog og erobringar
bragder og livsfarlege heltar.

Ein mann lever åtti år på jord
stillferdig og fredsæl
ei uspennande historie.

På tavlene
står det om rekordar og rundetider
omkamp og istider, istider…

Ein mann tar seg tid til å tenke
på andre, og hente, vente
han får ingen medalje.

I stjernene
står det om å sigre over seg sjølv
og ta alt opp i beste meining.

Di livssoge far,
står skriven i ei stjernebok
med gullsnitt.

Åse Marie Nesse

852205D6-2E69-459C-A99E-D3F368725128

Heidi