Gå til innhald

… a good life…

august 5, 2004

Charlie dansar. Dei litt skråstilde augo hans lyser, og han beveger seg i rytmen som om han er løyst frå all jordisk bekymring. Charlie har romslege dongeribukser og eit breitt belte med nagler og dekor. Han gløymer at den kroniske augebetennelsen gjer han ubehag, smilet hans lyser opp i den mørke varme natta som pakkar seg rundt han. Charlie er ikkje ein mann som har ordet i si makt, han utrykkjer seg betre gjennom rytmer.

Charlie liknar til forveksling gutar og menn eg har vore glad i langt nord, på den andre sida av ekvator. Samstundes er han annleis. Fellesnemnaren for desse mannspersonane, som alle har fått eit par kvadratmeter plass i hjartet mitt, er at dei har Downs syndrom.

Jabil kan litt italiensk, og ein heil del engelsk. Han snakkar flytande swahili og har språkkunskap som sitt favorittsamtaleemne når han møter nye menneske:
“-Good morning? – How are you? How is home? How are your children? You know what is mother in English? Mama!
Also mama in swahili!” Talegavene hans er hans største fortrinn i dette vesle samfunnet, for det er mykje anna han må streva med. Ein cp-skade har gjort føtene hans ubrukelege til å gå med. Jabil forflyttar seg med å krabba på alle fire. Han brukar krypeputer på knea og plastsandalar på hendene. Ingen har sett seg råd til å gje han ein rullestol.

Biki feiar gardsplassen. Ho feiar vekk dødt lauv og papirsøl frå den hardtrampa raude jorda. Biki har på seg ein dongerikjole i storleik fem år. Ho er fødd med ein form for dvergvekst som gjer at kroppen hennar for alltid vil sjå ut som om ho er fem år. Mentalt kan ho kanskje vera eit par år eldre. Biki har levd i førti år. Ho er flink til å arbeida, og sjølv om ho er så lita av vekst kan ho klara å bera ein eitt-åring i knyte på ryggen medan ho feier og ryddar.

Linda har tjue barn og ungdomar med psykisk utviklingshemning buande. Dei kallar henne mama, og ho prøver å gje dei eit liv der dei kan leva som respekterte og glade menneske. Først var det ungdomar ho ville hjelpa, men ryktet om henne gjekk, og enkemenn kom med små funksjonshemma barn og fortalde at utan ei mor hadde dei ikkje sjanse til å ta seg av dei på ein skikkeleg måte. I Tanzania er det ikkje nokre velferdsordningar som tek vare på menneske som ikkje klarer å ta vare på seg sjølv. Dersom storfamilien ikkje makter oppgåva, finst det ikkje noko sikkerheitsnett som fangar opp dei svakaste.

På Mehayo der Linda har skapt ein heim for dei, har dei ein lite snikkarverkastad. Dei lagar batikkarbeide og keramikk- krukker. Det viktigste grunnlaget for å klara seg er at dei dyrkar mais og grønsaker. Dei minste barna får tre timars undervisning kvar dag i små klasserom. “Hugsar nokon korleis eit to-tal ser ut?”.
Med jamne mellomrom reiser dei som kan vera på maisåkaren opp dit med lastebil for å arbeida. Etterpå sit dei i dagevis og reinskar mais. Nokre gonger henter gutane trommer og trommar til arbeidet medan Charlie dansar. Linda får ingen stats-støtte til arbeidet sitt. Ho arbeider som lærar for å tena pengar til å kjøpa mat.

Linda trur på under. I vår hadde ho problem med å brødfø barna sine. Brød er forresten upresist å seia. Ho mangla ugali- mjøl nok til å laga nok ugali, maisgrøten som er fundamentet for næringa. Ho bad til Gud om å få nok ugalimjøl til å kunna gje dei mat tre gonger til dagen som var det normale. Ho presenterte samstundes Gud for ei reserveløysing: Viss ho ikkje fekk nok mat til å la dei eta tre gonger dagleg, kunne Gud då gjera eit under slik at ungane kjende seg mette likevel? Gledesstrålande fortalde ho at ho var blitt bønhøyrd. Ungane hadde vore glade og fornøgde og ikkje gjort det til eit problem at dei ikkje fekk kveldsmat.

Om kveldane sit dei rundt bålet og snakkar, eller dei dansar ute på den store gardsplassen til gospelmusikk. Dei søv to eller tre i kvar seng og vaskar sine eigne klær i ei bøtte kaldt vatn når kleda er blitt skitne nok.

Sahri, ei finsk jente som jobba der som frivillig i ein periode kjem på besøk medan me er der. Ho fortel at ho alltid lengtar litt tilbake til Afrika etter dette opphaldet, som ho beskriv som noko av det sterkaste ho har opplevd i livet.

Ho seier: “People think it must be a miserable life, but anyone who stayes here can see that it is a good life! “
Eg trur eg skjønar akkurat kva ho meinar.

Heidi

From → Uncategorized

4 kommentarar
  1. Tintomara permalink

    Å!

  2. Andemor permalink

    Vanskeleg å skjøna, men eg anar : In a way, it must be an incredible interesting life!

  3. Heidi permalink

    Andemor: Ja, og eg såg så godt noko eg i grunnen visste frå før: Livskvalitet og livsglede blir ikkje målt i materiell velstand. Det har noko med menneskelege relasjonar å gjera.

Legg att svar til Heidi Avbryt svar

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com logo

Du kommenterer no med WordPress.com-kontoen din. Logg ut /  Endre )

Google photo

Du kommenterer no med Google-kontoen din. Logg ut /  Endre )

Twitter-bilde

Du kommenterer no med Twitter-kontoen din. Logg ut /  Endre )

Facebook-foto

Du kommenterer no med Facebook-kontoen din. Logg ut /  Endre )

Koplar til %s

%d bloggarar likar dette: