Gå til innhald

Send-away-party:

oktober 9, 2004

Festen er i gang. Det er sett fram eit bord til brura sin familie til høgre for platformen og eit bord for brudgommen sin familie til venstre for platformen. Dei andre sit på stolar som er sette fram over heile gardsplassen.

Musikken frå musikkanlegget er på full guffe og konferansieren ynskjer velkomen til festen. Martha ser me framleis ingenting til. Linda forklarar at ho kjem når tida er inne. Folk tek til å dansa til musikken. Nokre av dei svinger med store lommetørklær over hovudet medan dei dansar, og kvinnene ropar ut gledeshyl, gele-gele, i det dei lar tungene gå frå den eine munnvika til den andre. Sjølv om me ikkje skjønar kva dei syng over musikkanlegget, så skjønar me at det er ein slags gospel- musikk. Orda Jesus, halleluja og Mungu (Gud) går ofte igjen. Av og til ropar pastoren eller konferansieren noko
i mikrofonen og avsluttar med “Halleluja”. Forsamlinga svarer samstemt “Amen” på hallelujaropa.

Etterkvart stiller eit ungdomskor seg opp og syng medan dei gjer dansebevegelsar. Etter ei stund får alle gjestene utdelt kvar si flaske Coca-Cola. Det er tydeleg at Cola-imperiet gjer seg gode pengar i dette landet, for me ser reklame for denne drikken overalt, sjølv om det er relativt få andre vestlege merkevarer å få kjøpt.

Etter ein times tid skjer det noko. Venninnene til brura kjem dansande opp midtgangen. Dei har sydd seg kjolar av det same stoffet, men med forskjellig snitt. Frisyrane deira er fantastiske, eit resultat av mange timars arbeide dei siste dagane.

I kontrast til dei glade menneska er brura sjølv. Ho skal frå gamalt av sjå sjenert og litt engsteleg ut. Dessutan skal ho vera trist fordi dette er siste dagen i lag med familien før ho frå gammalt av skal flytta inn til sin nye familie. Ho kjem i lag med ei ugift venninne. Begge to har oppsett hår og mest heilt like fotside kjolar. Dei går hand i hand opp til plattformen og ser heile tida blygt ned i bakken. Dei går opp til den silkedekka sofaen under baldakinen og set seg ned ved bordet som er dekka til dei med fire cola-flasker til kvar.

Nå når brura er komen blir me vitne til fleire sermoniar.
Ei toetasjes bryllaupskake blir boren inn. Først matar dei to kvinnene einannan med kake. Så går dei bort til brura sin familie. Ein og ein reiser dei seg opp og blir presenterte for gjestene til stor jubel. Etter kvart som dei blir presenterte matar brura dei med kake rett i munnen.
Etter dette matar ho brudgommen sin familie på same måte. Ei symbolsk handling som viser at ho nå har to familiar og at dei skal dela med einannan. Det av kaka som blir att får brudgommen sin familie ta med heim.

Brudgommen sin einaste rolle i denne festen er at han reiser seg sjenert og tek i mot ein stor blomebukett som brura gjer han for å visa kven som er den utvalde.

Enorme gryter med mat blir borne inn. Folk stiller seg i kø for å få. Ei lang rekkje unge jenter står bak grytene og ausar opp gigantiske porsjonar på dei store tallerknane. Heile nabolaget kjem til for å få mat og store flokker framande ungar stiller seg i køen. Saman med maten er det ei ny flaske cola til kvar. Folk set seg ned i små og store klynger og et etter skikken maten med høgre handa utan skei eller gaffel.

Før brura kan sendast vekk må ho få presangar. Folk dansar fram med presangane. Me to norske damene prøver å hiva oss på, men kjenner nok sterkt på den manglande kompetansen i “dansa- fram- med- presangar- dansen”. Eg slutta aldri å forundra meg over dei rytmiske dansebevegelsane ein kvar tanzanianer med eller utan psykisk utviklingshemning til ei kvar tid var i stand til å henta fram.

Dei unge frå Mehayo der Martha har jobba dei siste ti åra, gjev henne seng og skap som dei har fått laga i heiltre. Alle dei funksjonshemma barna og ungdomane som bur der er sjølvsagte gjester på festen, dei er skikkeleg stolte over å få dansa fram med presangane.

Pastoren held ein lang tale for brura og framtida, onklane ynskjer henne lukka til og niesene les dikt og syng for henne. Pasoren ber for framtida til Martha og alle svarar amen og halleluja. Så får ho ein bibel som ho skal ta med seg inn i det nye livet sitt.

Nysgjerrig som eg er får eg Linda til å fortelja meir om
tradisjonane bak denne festen. Eg får vita at i gamle dagar ville mennene og dei unge kvinnene trekkja seg vekk frå festen etter måltidet. Dei eldre kvinnene ville starta tromminga på spesielle trommer. Alle som høyrde denne tromminga ville straks skjøna kva som gjekk føre seg og eldre kvinner kunne koma for å ta del i sermonien om dei høyrde trommene. Kvinnene ville då undervisa den unge brura om ekteskapet og om seksualiteten. Før natta var omme ville dei barbera alt håret av brura, og gni henne inn med aske for å gjera henne klar til ein heilt ny epoke i livet. Neste morgon ville familien til brudgomen ta henne med til sin landsby for å halda bryllaupsfesten der.

Mange av dei gamle tradisjonane eksisterer nå bare som eit minne. Eit moderne musikkanlegg har erstatta trommene. Likevel vart ho dansa inn mot ekteskapet til høglydte hallelujarop medan festen vart festa til videotape for at dagen verkeleg skulle fungera som eit minne for livet.

Heidi

From → Uncategorized

4 kommentarar
  1. Tintomara permalink

    Å! Vilken fantastisk tur att du fick uppleva en sådan fest medan du var där! väldigt intressant att få läsa om det, duskriver så levande att jag tycker jag är med!

  2. Heidi permalink

    Tusen takk, Tintomara. Eg har endå meir eg har lyst til å fortelja.

  3. morsan permalink

    Oh…gör det snälla… 🙂

  4. Heidi permalink

    OK, morsan og Tintomara. Tar dere på ordet sjølv om eg tek mykje plass her då…

Legg att eit svar

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com logo

Du kommenterer no med WordPress.com-kontoen din. Logg ut /  Endre )

Google photo

Du kommenterer no med Google-kontoen din. Logg ut /  Endre )

Twitter-bilde

Du kommenterer no med Twitter-kontoen din. Logg ut /  Endre )

Facebook-foto

Du kommenterer no med Facebook-kontoen din. Logg ut /  Endre )

Koplar til %s

%d bloggarar likar dette: