Gå til innhald

Bryllaup på afrikansk vis.

oktober 10, 2004

Etter send-away-partyet skal Martha etter skikk og bruk ikkje visa seg ute før bryllaupet, men i eit hus der om lag tretti personar deler ein utedo let dette seg ikkje heilt gjera i praksis. Om morgonen tek brura med seg eit par bøtter varmt vatn for å ta ein dusj ute i bølgeblikkskuret. På vegen smiler ho blygt til dei ho ser, og bekreftar at jodå, ho er litt nervøs nå på den store dagen.

Føtene hennar blir stelt utanfor huset på afrikansk vis: Kvinnene i huset sliper hælane sine kvar dag mot ein stor stein på gardsplassen slik at dei til ei kvar tid er reine og mjuke og rosa i fargen. I tillegg brukar dei børste og sterk såpe på føter og skor.

Me har lenge lagt merke til at dei sender misbilligande blikk mot våre ustelte, sprukne norske hælar. I desse bryllaupstider held dei ikkje ut å sjå på det lenger. Dei hentar fotfilar og såpe til oss og gjer oss venlege råd om korleis ein skal få føtene til å halda seg fine og reine. Dei fortel oss at dette let seg gjera sjølv om ein heile dagen går barbeint i sandalar på raud leirejord. Som to små jenter som er tekne på fersken i å gå med skitne hender og lange svarte negler tek me i mot rettleiing og gjer så godt me kan.

Kjolen Martha skal gifta seg i blir gjort klar til festen. Me trudde det me såg på festen den første kvelden var brudekjolen hennar, men der tok me feil. Brudekjolen er endå meir pynta enn den første kjolen. Han har perlebroderier og tilhøyrande slør.Til vår overrasking viser det seg at kjolen ikkje er kvit, men lys, lys blå. Linda forklarer oss tålmodig at afrikanske kvinner vaskar brudekjolen sin i lys blå farge fordi han då vil sjå blendande kvit ut mot den mørke huda. Dette viser seg å halda stikk. Når me ser kjolen på brura eit par timar seinare ser han så kvit ut at det skjer oss i augene.

På ny kjem frisør- Flora på besøk med kam og saks og ein plastpose full av langt kunstig hår. Dei fleste kvinnene har framleis festfrisyren på plass etter sist runde, men brura må vera ny og endå finare enn sist. I romet der ho blir pynta er det eigentleg bare kvinnene i familien som slepp inn, men sidan Tove og eg etterkvart er nærmast som familie å rekna, får me lov å avlegga ein rask visitt medan ho blir pynta. Når me kjem inn sit ho lettkledd i ein stol i bare kangaen framfor ein stor spegel medan to kvinner ordnar håret og fiksar sløret samtidig som ho blir vakkert sminka.

Me spør når vigsla skal ta til og får vita at det startar i kyrkja klokka to. Me blir difor litt forvirra når klokka rundar halv to utan at noko skjer. Først klokka halv tre svingar ein bil opp framfor trappa. Tatt i betrakting at ingen me har møtt her har hatt eigen bil, og at dei fleste taxiane har teipa frontruter eller dører som knapt lar seg lukka, så er det ein bemerkelsesverdig fin bil som svingar opp framfor huset. Bilen er pynta på amerikansk vis med ballongar, band og krepp-papir.

Døra til romet der brura sit går omsider opp. Brura kjem ut, nydeleg pynta med høge kvite skor, kjole slør og hanskar. Sløret heng framfor ansiktet. Ho kjem ut med to brurejenter og ein liten bruregut. Hovudet er bøygd blygt ned mot bakken, og ho går forsiktig mot bilen med små elegante steg. Ikkje ein einaste gong ser ho opp. På trappa står kvinnene i familien hennar oppstilde. Mor og tanter, systrer og nieser. Dei syng minst trestemt ein song om at nå kjem ho ut og skal gifta seg. Dei syng henne ut i bilen og songen deira legg ei heilt spesiell,
nærmast magisk stemning kring det heile. Det kjennest heilt uverkeleg å stå midt i denne flokken av syngande kvinner og vera norsk og uvitande.

Når brura er vinka vel av garde, kjem det ein liten buss for å henta gjestene. Eg ser straks at alle me som skal i veg umogleg kan få plass i den bussen. – Og ganske rett: Ein heil del av oss blir ståande att med løfte om at bussen skal koma tilbake for å henta oss.

Sjølvsagt finn eg det rett og rimeleg at me som ikkje eingong er i slekt med brureparet kjem med i andre runde. Likevel synest eg det er litt trist at me går glipp av vigsla. Det varer og det rekk før me blir henta, og eg
reknar med at nå blir me alt for seine til å få med oss noko som helst.

Overraska blir eg difor når me når fram til kyrkja og oppdagar at sjølv om klokka nå nærmar seg halv fire så er ikkje brureparet komne ennå. I staden dansar bryllaupsgjestene i ring framme i koret til høg gospelmusikk og ler og ropar halleluja. Frisyrene til kvinnene er i seg sjølv eit syn å falla i stavar over, her er alt frå dei mest sirlige flettefrisyrer til desimeter høge tuppar på toppen a la Lille My.

I tillegg til gjestene så er kyrkja fylt av halvskitne glade ungar frå nabolaget som har dukka opp for å få med seg eit bryllaup. Ein mann i grøn dress spring opp og ned i midtgangen medan han bles i speidarfløyta si og skjenner på ungane dersom dei lagar bråk.

Brudgomen kjem først i lag med forlovaren. Så, mellom to og tre timar etter den tida bryllaupet skulle ha begynt, dukkar brura opp i lag med brurebarna og ei gift venninne som er forlovar denne kvelden. Så snart brura viser seg i døropninga spring gjestene jublande ut i midgangen og dansar av glede… Brur og brudgom går nå mot einannan med små dansesteg medan ein stor flokk
blåkledde barn dansar mellom dei. Truleg er desse barna eit symbol på eit ynskje om at brur og brudgom må bli fruktbare og få mange barn.

Sidan faren hennar er død er det ein av onklane som på vegne av familien må gå ut i midtgangen for å svara bekreftande på presten sine spørsmål om familen godkjenner at jenta skal giftast til denne mannen. Framleis må ein mann i Tanzania betala brurepris for å få brura si, og dersom han ikkje har klart å skaffa til vege pengane, kan familien til brura der og då stansa vigsla ved å svara nei.

Klokka seks må me forlata kyrkja for å dra til Dar Es Salaam. Framleis er dei ikkje gifte. Resten av festen var me så heldige at me fekk sjå på video. Me såg gjestene dansa fram med presangar som plastboller og tresleiver over hovuda sine, og me såg mykje dans og mykje Cola- drikking…

Då me kjem tilbake to døgn seinare, trur me at alle gjestene for lengst er reiste. Til vår overrasking er dei framleis der alle saman. Me får vita at dei må venta for å ynskja brura velkomen ut att…

Det viser seg nemleg å vera slik at den første veka som gift kvinne skal ikkje ein ikkje gå ut blant folk. I staden er ein inne i eit hus for å nyta ekteskapet sine gleder. I denne veka blir ein varta opp av andre kvinner som lagar maten til brureparet og diskret steller godt med dei. Først etter denne veka kan brura forlata huset og gå ut og leva eit vanleg sosialt liv. Som Linda sa: “How could they not see their dear daughter when she is coming out of that house…”

Og me som trur at dette med bryllaupsfeiring tek heilt av her i Norden…

Heidi

From → Uncategorized

4 kommentarar
  1. TirNa permalink

    endelig fant jeg deg igjen :o) så godt at du la igjen en kommentar hos meg. Dette var fin lesing, og nå skal jeg lese mer. Klam

  2. Heidi permalink

    Klem tilbake Tir Nanoir

  3. TirNaNoir permalink

    Kan du sende meg en mail, for din mailadresse er borte
    :o(

  4. Tintomara permalink

    Här i västvärlden verkar det nästan lite fånigt att göra för stor affär av bröllop. De flesta äktenskap går ju i kras ändå. Man borde ha den stora festen när man varit gift trettio år eller så – men då är bruden inte lika vacker längre och klär inte lika bra i brudstassen…
    Men att läsa om det afrikanska bröllopet var väldigt intressant.

Legg att eit svar

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com logo

Du kommenterer no med WordPress.com-kontoen din. Logg ut /  Endre )

Google photo

Du kommenterer no med Google-kontoen din. Logg ut /  Endre )

Twitter-bilde

Du kommenterer no med Twitter-kontoen din. Logg ut /  Endre )

Facebook-foto

Du kommenterer no med Facebook-kontoen din. Logg ut /  Endre )

Koplar til %s

%d bloggarar likar dette: