Dagen starta med tidleg frokost med Sunniva før me kjørde Halvard sin Pelle-bil til skulen. Sunniva har fått eit vikariat som lærar på språkstasjonen. I dag var me einige om at me hadde tid til å vera på jobb til klokka elleve, før me skunda oss heim for å gjera oss klare for gravferda, og så dra til kyrkja for å prøva mikrofonane og øva litt i lag med Torhild. For mitt vedkomande betydde det at eg fekk med meg dei tre trivelegaste timane i heile veka, kunst og handverk med andre klasse. I dag teikna me fantasidyr med grøne caran d`ache fargar på store ark som me dekorerte etterpå og malte med vannfargar. Det vart så fine bilete.
Eitt minutt før elleve, kom eg meg ned til bilen der Sunniva var på plass allereie. Me stoppa på butikken for å kjøpa oss svarte strømpebukser til dei svarte kjolane me skulle ha på. Då me kom ut i bilen att, fekk me ikkje til å starta før på tiande forsøket. Torhild hadde akkurat ringt til oss for å tilby seg å henta, så eg ringde henne opp og sa ja takk, sjølv om me nettopp hadde sagt nei takk… Det var ikkje tid og stad for å bli ståande verken i gardsromet heime eller på vegen ein plass med motorstopp. Me ankom kyrkja i god tid, det er alltid litt merkeleg å koma inn i ei tom kyrkje og sjå den pynta kista med fine blomar og tende lys framfor. Me hadde vald kvite og blå blomar i krans og kistedekorasjon og eit raudt blomsterhjarte frå «barna.» Pianoet stod heldigvis klar i koret, og etterkvart fekk me ein songmikrofon med god lyd i. Torhild spelar på ein måte som får fram Sunniva sin stemme veldig godt. Ho hadde lurt på om ho verkeleg klarte å gjennomføra det å synga solo i kyrkja med utsikt til kista og ein gråtande familie, men ho kjende at dette kunne ho greia. Eg tenkte at eg ikkje måtte la meg røra så mykje av songen at eg begynte å gråta sidan eg skulle ha tale etterpå. Det var ein vakker, nesten heilag stemning i kyrkja nesten ein time før dei andre skulle koma. Det kjendest fredeleg og fint å vera bare oss tre ei stund, og eg kjende meg takknemleg for at Torhild hadde klart å få til å vera saman med oss denne dagen.
Etterkvart kom resten av familien, og kyrkja vart fyld av liv og av gråt. Sunniva sat i armkroken min, og eg tenkte at jammen tek ein seg ganske god tid når kyrkjeklokkene kimer eit menneske farvel. Så snart kiminga slutta, gjekk Sunniva fram og song «Blå salme,» alt kjendest fint og rett, og eg tenkte; Dette blir som me har tenkt, dette blir ein fin og verdig sermoni. Me song kjærlighet frå Gud før presten tok i mot oss i Jesu namn. Så gjekk eg fram og haldt talen min, som eg hadde klart å forkorta frå femten til åtte minutt, sjølv om eg må innrømma at eg likevel tok med litt av det eg hadde stroke sidan eg nå eingong stod der. Det var lettare enn eg hadde tenkt å fokusera på oppgåva og ikkje la meg overvelda av kjensler. Det kjendest viktig for meg å få framføra tankane mine på ein roleg måte og avslutta med å lesa frå Gabriel Scott sin tekst om når fiskaren Marcus ligg for døden og kjenner at han er i stand til å tilgi alt og alle han skal tilgi, og så fara vekk i fred.
Etter talen min song Torhild «Dit där rosor aldrig dör», og det harmonerte så fint med det presten sa om den gode gartnaren som steller hagen og beskjer rosene sine, slik at det gode blir ståande att og nytt liv kan koma til. Det passa og fint å synga «No livnar det i lundar». Onkel Odd hadde gleda seg veldig til våren skulle koma for fullt, og blomar og blad skulle bryta fram av den kalde grå vinterjorda, som me hadde så sjeldan lenge nå i vår. Han nådde det nesten. Han sovna inn til snøklokker og krokus, og vart lagt til kvile i jorda under utsprungne bjørker og blømande frukttre.
Etterpå samla familien seg til kaffi og samver heime hos bror min. Ingen av ungdomane våre hadde eksamen akkurat denne dagen, så huset vart fullt av ungdomar i mørke dressar og svarte kjolar. Borda var dekka med kvite dukar og eit vell av blomar frå onkel sin hage. Blomsterbeda hans har eksplodert den siste veka, og greiner av brudespirea og fruktblomar frå plommehagen stod saman med rhododendron, kvitveis og påskeliljer. Me hadde bestilt smørbrød og marsipankake, og i onkel si ånd, store mengdar napoleonskake. Onkel som var veldig glad i kaker hadde eit spesielt forhold til napoleonskaker. Når han var så dårleg at han ikkje fekk i seg ein bit med mat, hende det at det likevel sklei ned eit stykke napoleonskake om han nå fekk sjansen… Så i dag hadde arrangementskomiteen, i dette tilfellet meg og syster, bestemt at det var rituell avspisning av napoleonskaker, så fekk det heller bli nokre ekstra steg på tredemøller og golfbanar etterpå.
Det vart eit vakkert farvel, som vart avslutta ved at eg og syster tok ein tur nedom hagen til onkel for å plukka blomar me kunne fylla stovene våre med. Etterpå kjende eg at eg var skikkeleg trøytt, på same måten som når ein står på ein fjelltopp og ser utover landskapet. Når nokon døyr frå oss, tenkjer eg at dei legg frå seg kroppen sin som dei ikkje har bruk for lenger. Dei tek han av seg som ei gammal velbrukt skjorte, takkar for fylgjet og går gjennom den siste grinda. Så gir me den utslitne kroppen tilbake til jorda, pyntar med blomar, syng vakre songar og takkar for den tida me fekk gå i fylgje med dei. Det er trist, men etter loven i naturen, i himmelen og på jorda.
Her er ein usedvanleg vakker sang som ender ved den siste grinda:
Heidi
Eg veit at blomen i overskrifta eigentleg heiter noko anna på nynorsk, men nå brukte eg talespråket mitt. Eg liker vannliljer. Det er noko trolsk med dei, og noko veldig sommeraktig. Eg innrømmar at dette forografiet er frå i fjor, men nå er i det minste isen borte frå vatnet, så då kjem nok vannliljene etterkvart. Eg kjem plutseleg til å tenkja på at bestemor i si tid hadde ein rund vase som var berekna på å ha ei vannlilje i. Eg såg aldri vannliljer i den vasen. Kor skulle ho få dei frå? Onkelen min hadde ein draum om eit basseng i hagen, der han kunne ha vannliljer. På sida av skulle han ha eit solur med inskripsjonen «Räkna de lyckliga stunderna blott». Han fekk både bassenget og soluret, men eg trur det siste er utan inskripsjon. Bassenget har som oftast vore tomt, fordi han kom til å tenkja på kor forferdeleg det ville ha vore dersom eit barn forvilla seg inn i hagen hans og drukna der. Vannliljer kom det aldri i bassenget. Men eg hugsar at då eg framleis var eit barn og han fortalde meg om bassenget og vannliljene så høyrdest det ut som eit eventyr. Ikkje alle eventyr blir verkelege, og kanskje det er vel og bra. Mykje i livet gir oss kanskje mest glede i drøymeformat. Det har vore ein lang og møblert dag. Talen til i morgon er korta ned til det akseptable, og forestillingane med Astrid Lindgren- historier er gjennomførte og lagt i livsloggen. I natt sov eg dårleg fordi mor til ein av dei små skodespelarane sende sms om at ho ikkje hadde klart for seg når forestillingane skulle vera. Eg fekk det for meg at me kanskje ikkje hadde gitt god nok beskjed, og at ein god del av barna ikkje ville dukka opp. Eg såg for meg at medan publikum strøymde til i hundretal så måtte eg senda Jan Ivar rundt i bil i kommunen for å plukka med seg barn som hadde gløymt at dei skulle på scenen. Tankespinnet var heilt ubegrunna. Dei kom… Og for første gong har eg fått lyst til å finna ut kor strofa med de lyckliga stunderna kjem i frå. Kanskje det hjelper å googla?
Stilig! Sjå kva eg fann!
Her syng ho faktisk om eit solur.
og denne:
Räkna de lyckliga stunderna blott, är en svensk film från 1944 i regi av Rune Carlsten. Filmen är baserad på Guy de Maupassants novell Une veuve.
Heidi
Eg har akkurat skrive tale til gravferda til onkelen min, og har vikla meg inn i eit velkjend problem. Eg er redd det er blitt alt for langt. Eg må nok korta ned med hard hand… Det er synd, for det som står der er i grunnen det eg hadde hatt lyst til å seia. Eg får prøva å taima det med stoppeklokke i morgon… Eg ser at dei er blitt ganske nøye nå med både heimeeksamenar og universitetsoppgåver på at det ikkje får bli for langt. Kanskje eg burde lært meg for lenge sidan korleis ein fattar seg kortare… På eksamenar brukte eg å skriva så fort eg kunne for å få ned alt eg ville seia før tida var ute. Eg forstod aldri at nokon følte seg ferdige etter halve tida… Eg hugsar at eg skreiv forteljing i andre klasse, og at eg hadde for få ark i skriveboka, slik at eg teipa inn åtte brevark for å få skrive mest mogleg. Det verste var at eg var godt fornøgd og tenkte at det var bra å skriva langt. Stakkars norsklærarane mine opp gjennom tidene. Dei har fått lesa… Kanskje det er like godt at eg aldri vart prest, slik eg i grunnen hadde ganske lyst til ei stund. Eg har faktisk litt problem med å forstå det når eg høyrer at i nokre kyrkjer er politikken at ein gudsteneste ikkje skal vara lenger enn ein time…
Nå trur eg forresten at eg har nokonlunde kontrollen på gravferda. Eg trur det kan bli ei fin stund for å heidra ein person som avsolutt fortener det. Eg er jo litt redd for å bli overmanna av alt for mykje kjensler når eg står ved kista og skal halda tale, men slikt kan ein jo ikkje planleggja.
Ein annan ting er om me har kontrollen på forestillingane våre i morgon. Det blir tre i talet. Denne gongen ville det seg slik at me plutseleg måtte setja inn to reservar på veldig kort varsel. Dei har rett og slett fått bare ei veke på seg til å øva inn rollane, men dei er veldig flinke jenter som eg har henta inn frå den eldste dramagruppa. I dag har me hatt ei ekstraøving med dei, og eg trur det skal gå bra. Heia Kristin og Anna! Eg er kjempestolt av dokke. Om me ikkje hadde drive med barneteater og forestillingar så lenge, hadde me sikkert fått totalt panikk. Nå veit me at det aller meste let seg ordna om ein bare klarer å halda hovudet sånn nokonlunde kaldt.
Og akkurat nå i år så fortonar forestillingane seg litt meir bagatellmessige i den store samanhangen… Men eg veit jo likevel at heilt bagatellmessige er dei ikkje likevel. Her er det ungar som har øvd lenge og intenst for at dette skal gå bra. Dei fortener at me gjer alt me kan for at det skal bli bra. Og som det står i Pål sine høner: Kjeften og motet har hjulpe så mange…
Og at det er sant… Ja det er eg faktisk heilt overbevist om…
Heidi
I dag var Sunniva ferdig med å vera tenåring. At ho nå er tjue år og må vera å betrakta som vaksen, er ganske rart. Sidan det var sundag, inviterte me dei i familien som kunne få det til, å koma til ei lita feiring i ettermiddag. Me laga tacos og tortillas med stånde buffet på kjøkkenbenken, slik at det var lov å setja seg der ein hadde lyst med maten sin. Nokre av oss sette oss ute i den strålande sola, andre fann det rett og slett for varmt, og ville heller setja seg rundt bordet inne. Sidan min golfspelande livspartnar hadde vore på golfbanen heilt til gjestene kom, overlot eg til han å ordna til kaker og dessert. Her er godsakene på kjøkkenbordet. Det litt tilfeldige kan vera heilt ok 😉 Smuldrepaien er med epler, blåbær og nyplukka rabarbra frå onkel Odd sin hage. Bløtkaka er frå 17.mai og tulipanane er plukka i den allereie nemnde hagen. I vente på norske bær er utanlandske jordbær og blåbær eit godt alternativ.
Den største overraskinga i dag for Sunniva, var at folkehøgskulevenninna, Eline, frå Kongsberg dukka opp på overraskingsbesøk. Eg har visst om det i over ei veke, men klart å halda det heilt hemmeleg for Sunniva. Me henta Eline i Stavanger i føremiddag, under påskot av at Halvard skulle ut og øvekjøra. Det var jo den absolutt rette dagen å få besøk av folk som ikkje bur her til vanleg. Sunniva kunne visa fram strendene og resten av landskapet her i tjuefem varmegrader og strålande sol. Det blir aldri feil. I kveld har ho og venninnene hennar feira dagen på Peppes pizza med ein herleg blanding av jenter frå ulike livsfasar. Etterpå kom dei hit med eit fat cupcakes som ei av jentene hadde bakt. Nå har jubilanten lånt bilen og kjører gjestene sine heim til Stavangerområdet og Figgen. Eg skreiv på kortet at eg håpa ho ville få ein dag som var endå finare enn ho trudde han kom til å bli… Det trur eg nesten ho har fått. Nå har eg lese meg opp på twittertekstane hennar og lurer på om eg skal gi meg sjølv ein twitterkonto til min eigen gebursdag. Det kan jo innvendast at eg har meir enn nok å skriva på i frå før. Motargumentet blir at det er bra for meg å bli tvungen til å spara på orda og skjera bodskapen ned til beinet… – Trur eg… Me får sjå.
Her er Sunniva og Eline som står klar til å opna avslutningsfesten på folkehøgskulen med ein song.
Heidi
Pinsegudsteneste i kyrkja. Pinsedagssola skin gjennom det fargesterke glasmaleriet. Altarbordet og golvet i koret er vakkert pynta med nydelege blomar. Stein er prest i dag, og står framfor altaret med den raude pinsemessehaglen med kvit due på. Preikestolen er og pynta med raudt. Me opnar oss for pinseunderet. Før syntest eg at Den Heilage Ande var den litt ubegripelege og ein smule skremande delen av treinigheita. Kva kunne ikkje skje dersom ein opna for mykje opp på den fronten? Kanskje ein ville detta baklengs av trykket og bli liggjande på kyrkjegolvet? Eller å bli driven til å stilla seg opp på torget og ropa ut profetiar som kjendest både farlege og meiningslause? Nei då var det tryggare med Faderen og Sonen.
Det var ganske befriande for nokre år sidan at ei venninne av meg, som ikkje er knytta tett opp til noko kyrkje, sa at Den Heilage Ande var då det minste problemet. Den kunne ho forstå seg på. Då var det verre med alle desse dogmene om Gud og Jesus. I dag sa ein annan persom omtrent det same til meg. Anden er det råd å forstå seg på… Sjølv har eg i dei siste åra kjend på ein aukande fascinasjon ved tanken på Den Heilage Ande. Kan me la oss opna, leia og føra av impulsar som kjem frå Gud? Kan eg plutseleg få det for meg at eg må ta sykkelen nå med det same og sykla ned i sentrum? Kan det då vera at eg går rett på ein person som eigentleg er veldig viktig for meg, men som eg ikkje har sett på fleire år? Kan det tenkjast at denne personen ser meg å seier; Du er akkurat den personen eg har håpa på å treffa i dag, fordi eg har noko eg har lyst til å snakka med deg om? Eg trur det går an. Det er rett og slett slik at eg opplever slike ting rett som det er. Nokon vil kalla det intuisjon, nokon vil kalla det ledelse, og nokon vil kalla det tilfeldigheitar. Eg er ikkje framand for nokon av tankane. Og kanskje er det ikkje så nøye kva som er kva heller…
Stein snakka om akkurat det. Korleis kan me vite kva som er intuisjon, kva som er tilfeldig og kva som er Den Heilage Ande? Kanskje finn me det aldri ut, og kanskje er det heller ikkje så viktig. Han sa noko om at det kan merkast på fruktene om noko kjem frå Gud, det kan godt henda. Sjølv fortalde han at han ei natt for ikkje så lenge sidan ikkje fekk sova fordi han ikkje klarte å slutta å tenkja på ein melodi og ikkje klarte å slutta å tenkja på nokre bilete han måtte setja ord på. Han stod opp for å skriva, og neste dag vart det til ein salme. Den salmen song me i dag etter preika. Det var fint.
I diktboka eg gav ut før jul, har eg eit dikt som handlar om akkurat dette. Stein spurde om eg hadde lyst til å lesa det som ein del av forbønna på gudstenesta. Det hadde eg. Her kjem diktet som ei lita pinsemarkering her på bloggen…
Blås på meg Heilage Ande.
Blås på meg Heilage Ande.
Blås meg nedover gata
så eg kjem på rett plass.
*
Ver den kvite dua
eg kan fylgja etter på tå
utn å forstyrra eller skremma.
*
Vis veg.
Gløym ikkje å bruka meg.
Varm hjartet mitt
nok til å tola ruskever.
*
Gjer hovudet mitt
kaldt nok
til klare tankar
om det eg ikkje veit
at eg veit.
*
Ver krafta
eg ikkje står i mot,
og vakt mine innfall.
*
Ver kjærleiken
eg ikkje har ord for,
og den som styrer lengten min.
*
Ver flammane
over håret mitt
og elden lengst inne i magen.
*
Blås på meg, Heilage Ande.
Fyll meg med din fred
og med din uro.
*
Eg sa det til Stein etterpå. Det er så fint å kunna tru at det ein har fått eller laga kan ein bare leggja roleg ned på bakken og seia: Dette vil eg dela med meg, dersom nokon har bruk for det, så kan dei ta det. Det er fint å ikkje tenkja at alt skal vera så stort eller så voldsomt, og at det skal vera så mykje prestisje i alt mogleg… Så enkelt kan det heile vera.
Eg gløymte viss å fortelja at organisten vår, Per Olav, spelte eit fantastisk postludium.
Så kjære lesarar, dette var eit lite innblikk i ei pinsedagsgudsteneste. Nå legg eg det heile ned på bakken i fall nokon har bruk for det, eller glede av å plukka det opp…
Heidi
Sidan det teknisk sett er blitt 19.mai, og sidan 19.mai er gebursdagen til Sunniva, så er det frå og med nå bare ein tenåring att i familien. Sidan dei yngste kom tett, så er det bare litt over eit år til eg kan seia at femten år som tenåringsmor er gjennomført. Likevel slår det meg at når ein først er mammaen til nokon, så blir ein det nok heile livet, og fint er det. Sjølv tjuefemåringar kan stilla spørsmål av typen: Kva skal me/ dokke ha til middag i dag, og dei som fyller tjue eller tjuefire er framleis glade i å bli strokne gjennom håret ellet klødde på ryggen når dei foreksempel ser på fjernsyn.
Det mest fantastiske i dag var at sommaren plutseleg var der. Plutseleg var det slik at sommaren av alle ting bare var her heilt utan førevarsel. Folk gjekk rett frå vintersko og varmedressar til å blotta store mengdar vinterbleik hud, og dei som har handla krem med solfaltor dei siste vekene må vera på eit heilt anna plan enn meg reint planleggingsevnemessig. Det var nesten som om me såg graset veksa og såg dei intenst grøne, klissete bjørkeblada spretta eit for eit.
Eg hugsa å sykla ut og kjøpa kjøttbollar til Karlson på taket. Det er ikkje lite bare det. Det var kjempedeilig å sykla i sommartemperatur med flagrande hår med varm vind i. Etterpå vart det lang øvingskjøringstur med Halvard, han fekk kjøra til Egersund der han skal ta oppkjøringa, og me kjørte litt rundt i sentrumsgatene og opp dei bratte bakkane rundt byen. Han kjører faktisk veldig bra nå, så viss han stryk trur eg faktisk det må skuldast nerver eller uflaks. Ein pause på ein bybenk i den fine sommarsola vart det og plass til
Det er kanskje å ta i litt hardt å seia at deler av huset vårt kunne fungera som ei dødsfelle for støvallergikarar, for me har faktisk nokon av dei i huset som har klart seg ganske greitt til nå. Men i dag drog eg forsiktig fram nattbord og dobbeltseng for å kunna vaska litt skikkeleg under senga. Det var då felletanken streifa hovudet mitt… Eg har brukt større deler av dagen, enn det eg eigentleg har lyst til å prioritera, til skaprydding og soveromsrydding. Det måtte bare skje, og ein del fekk eg gjort. Men alle dei fine magasina eg gjerne vil ta vare på, er nå flytta frå ein stol på soveromet til ein stol på arneidsromet. Det kunne jo virka som om eg bare flytta rotet, men det er ikkje kvar dag rotet mitt tek så mange steg, kan eg betru lesarane mine. For første gongen på veldig mange år, har eg sett heile «Melodi grand prix», eller «European songcontest» ,som programleiarane tydelegvis var pålagde å kalla showet. Det er visstnok bare her i Norge det heiter Grand Prix, og ingenting anna. Sunniva var halvsjuk, så ein kveld i sofaen med mamma passa henne bra. Odd Christian kom syklande frå grill- og badetur med gjengen sin, og då passa det godt med eit varmt karbad og litt fjernsyn og smågodt i barndomsheimen.
Nå er det for seint å ta tidleg kveld, så det får bli ein litt sein kveld i dag og. I morgon føremiddag skal eg lesa dikt i kyrkja, og etterpå blir det feiring av tjueåringen vår. Nå blir det spennande å sjå om me får behalda sommaren ein dag til.
Heidi
Desse to små fredelege vesena får representera min lågmælte form for nasjonalisme og lokalpatriotisme for i år. For visst kjem eg frå den kommunen i landet med mest sau. I føremiddag då me reiste opp til mor og far for å sjekka korleis det gjekk med pasienten etter hofteoperasjonen, såg me mange nydelege lam, og på biletet syner det tydeleg at det grøne omsider er i ferd med å overta for det fjorgamle halmgule. Eg tek meg sjølv i å håpa at det ikkje gjorde alt for vondt å bli øyremerka. Det er sikkert ikkje meir vondt å få ein gul lapp i øyra enn å bli klypt med farfar si bumerketong slik dei gjorde i barndomen min. Men det ser litt tungt og upraktisk ut, og lamma ville vel strengt tatt vore endå finare utan…
Det har vore nokre særs travle veker nå før 17.mai, og for første gongen i livet mitt tenkte eg at om det regna, eller om eg var ekstra trøytt, fekk 17.mai vera 17.mai og barnetog vera barnetog utan mi hjelp. Halvard hadde alle russevennene sine i kjellarstova i går kveld, så det var ikkje så lett å gå veldig tidleg til ro. Likevel stilde eg vekkjarklokka så tidleg at viss eg ville i veg, så kom eg til å rekkja ein kopp kaffi og ein dusj og likevel nå barnetoget. Då eg vakna, kjende eg at eg måtte ned og kikka litt, så etter kaffien la eg i veg saman med mannen i mitt liv som let seg lokka med med kamera rundt halsen.
Frokosten tok me då me kom heim att to timar seinare, det smakte nydeleg med rugbrød med sennepssild og kokte egg til. Så gjorde eg ein avtale med syster, pynta bløtkaka med jordbær og blåbær som me tok med oss i bilen opp til mor og far. Det var godt å sjå at mor bokstaveleg talt var på beina att, sjølv om det framleis gjer vondt å gå. Det er bra at hofteoperasjonen er vel overstått, sjølv om det viste seg at ho måtte gå bort i frå planen om å operera begge hoftene samstundes. Nå skal ho ta den andre sida ein gong før jul. Dei vart glade for både besøk og bløtkake, og me hadde nokre trivelege timar i lag saman med syster og svoger.
Så var det å gjera avtalane med generasjonen under oss. Ingrid og Oddvar hadde andre planar, men Sunniva, Halvard og Odd Christian åt middag her heime. For første gongen i år, fyrde me opp utegrillen og grillde krydra pølser av eit slag som var hakket meir avanserte og pikante en norske grillpølser. Det var nesten vemodig, å dekkja bord med 17. maiserviettane med flagg og blomar som eg fann i skuffa til svigermor då me rydda ut av kjøkkenet hennar i februar. Sidan har dei ligge hos meg og venta på 17.mai. Det rare er at det er dei små tinga som skapar dei sterkaste minnene. Tidlegare i veka fann eg eit kjøkkenhandkle i skuffa mi, som og heilt tydeleg kom frå svigermor. Det var eit rutete linhandkle av den typen som alle tørka glas og tallerknar med då eg var lita. Det spesielle var at det var så sirleg stroke og bretta at det ikkje var antydning til ei einaste lita rynke i stoffet. Mi salige svigermor var den grundigaste strykaren eg har møtt i mitt liv. Alt i skapa hennar var så nøyaktig stroke og bretta at eg aldri har sett liknande. Sjølv har eg vel snautt nok stroke eit koppehandkle i vaksen alder, så det er rart å innrømma at dette bretta rutete tøystykket fylde meg med ein slik lægmælt ærefrykt at det nesten var vanskeleg å ta det i bruk. Så i dag har eg med andakt teke i mot desse små lågmælte helsingane frå alt som ein gong var, og så får eg vel heller innsjå at eg er meir sentimental enn eg likar å tru.
I går kom snille Ellen med stemorsblomar, raude smånellikar og ein stor ampelplante som takk for at eg skreiv ein konfirmasjonssong til henne for nokre veker sidan. Så nå blømar det så smått i dei blå keramikkrukkene ute i gardsromet, og i kirsebærtreet blømer det i det minste små raudlilla blomar frå ein ampel. Og me har faktisk fått eit ganske stort bjørketre i hagen som akkurat nå står utanfor vindauget mitt med kvitt slør over stammaen og viftar med limegrøne nyfødde bjørkeblad. I fylgje vermeldingane er det nå det skal koma sol og varme, det gler me oss veldig til.
Sunniva er angripen av ein god gammaldags forkjølelse, så ho har hatt ein roleg dag. Me får prøva å passa på stemmen spesielt sidan det er meininga ho skal synga solo i gravferda på onsdag. I tillegg har ho fått seg vikarlærarjobb på språkstasjonen, og bør helst vera frisk til ho startar opp på tysdag. Sidan fleire av oss trong ein roleg 17.mai så har me brukt deler av kvelden til å sitja tett saman i sofaen med kaffi og bær med is og krem, det er trass alt nasjonaldagen, og då er det obligatorisk med is. Me har sett filmen «Blue jazz», eller noko slikt, ein rar, men ganske fin film, trur eg me konkluderte med. Nå er flagget henta inn i stova, og kvelden er snart klar for å plukkast ned for landing. Framleis er det lyst ute. Eg er svak for det fine sommarnattlyset me skal ha frå nå av og eit par månadar framover.
Heidi
Korfor ikkje visa glasmaleriet til Per Odd Arrestad i den nyoppussa kyrkja vår? Det er aldri feil med litt lys og himmel over dagen. Overskrifta spelar forresten på at eg to dagar på rad har sett kråke i konflikt med måke i lufta. Eg har tenkt kvar gong at det kunne blitt eit fint fotografi med kvit måke nebb mot nebb med svart kråke mot den blå himmelen. Begge gongene har eg blitt ståande for å sjå kven som jagar kven, og det virkar som om måken er den fornærma parten som nesten bokstaveleg talt prøver å kjeppjaga kråka. Dette skjedde to forskjellige stadar, så eg trur ikkje det er dei same fuglane. Kanskje kråka prøver å meska seg med måkeegg? Ikkje veit eg. Eg veit bare at eg finn fuglar fascinerande og gjerne skulle brukt meir tid på å læra meir om dei.
I dag kom ei jente i andre klasse med eit tomt syltetøyglas med eit eggeskal liggjande på mjukt papir. Egget var nyleg klekka eller røva. Det var krittkvitt og veldig tynt i skalet. Storleiken var omtrent som ein cherrytomat. Ho hadde funne det i ein hekk på veg heim frå skulen, og ville gjerne visa det til dei andre barna. Ho lurte på om eg kunne visa dei bilete av fuglen som hadde lagt egget, men eg måtte melda pass, så noko særleg til hobbyornitolog er eg nok ikkje. Dei fleste fugleegga eg har sett har vore lysebrune, blå eller spettete. Dette var kvitare enn eit hønseegg, tynnare og mjukare i skalet og mykje mindre. Kanskje nokon kan hjelpa meg? På tross av at nokon i beste fall har kome kvitrande og levande ut av eggeskalet, så er våren framleis rekordsein, bjørka har sprunge så vidt det er, og løvetennene er i ferd med å opna seg. Krisebærtreet som vanlegvis blømer siste veka i april, viser ingen teikn til å bera blomar den første veka. Det er når våren er sein og kald at pessimistane sånn ca i slutten av neste veke plar oppmuntra oss andre med eit » Ja, ja, nå er det under ein månad til sola snur…»
Klokka ti gjekk me ut for å plukka søppel rundt skulen for at det skulle bli fint til 17.mai. Det var ganske kaldt og hustre, sjølv med ulljakke under vinterjakka, men til mi store overrasking var det som om lufta var heilt ny då eg skulle ut for å handla tre billige genserar som Lotta kan klippa i stykker på forestillinga på tysdag. Det kjendest som om det var nesten ti grader varmare enn det hadde vore tidlegare på dagen. Akkurat nå regnar det, men dei har ombestemt seg til at det skal bli opphaldsver i morgon og at det skal bli temperaturar som nærmar seg 20 grader. Det høyrest ikkje dumt ut. I morgon er russen i huset ferdig med å vera russ, og det sørger eg i grunnen ikkje så veldig over… Og det er litt deilig at tidene med å stå opp grytidleg på 17.mai for å kle fire ungar i bunad til 17.maitoget også er over. Det var fine år, men eg gler meg over tanken at i morgon kan eg sova litt lenger. Ha ein fin 17.mai, alle saman.
Heidi
Dagen starta med at eg vakna på sofaen og hadde forsove meg litt. Det var vanskeleg å sovna i går kveld, og sånn mellom to og halv tre sovna eg på sofaen i stova. Der var ikkje vekkjarklokka, så då ho ringte ti over seks, så nådde ikkje lyden meg… Men eg bur i eit hus der fleire enn meg må tidleg opp, så forsovinga varde ikkje i meir enn ein halvtime, litt seinare enn eg hadde tenkt ankom eg jobben på sykkel, og fekk ordna det meste som ordnast skulle før elevane kom. Dei får eit kvarters tid på seg kvar morgon frå me låser opp dørene til undervisninga begynnar, og framleis er dei ikkje eldre enn at det er stas å koma først til klasseromet og få litt morgonmerksemd frå dei vaksne. Sidan 17.mai nærmar seg kom dei inn til lyden av Norge i rødt, hvitt og blått. Dei koselegaste føremiddagane i veka er onsdagar, då underviser eg andreklassane i kunst og handverk. I dag var oppgåva enkel og koseleg, nemleg å dekorera papirblomar som me heng opp i vindauga til 17. mai. På ettermiddagen hadde eg med meg to elevar for å flikka på klassefana frå 1.klasse, som me hadde bestemt oss for å behalda sånn omtrent som i fjor. Dessverre hadde eg ikkje vore lur nok til å gå for eit eitt-tal som lett kunne endrast til eit to-tal. Det får eg heller vera klok nok til å gjera neste år, for nå er det bestemt at eg skal ned i første klasse att. Det er med stor sorg eg forlet dei flotte andreklassingane våre, men det blir heilt sikkert fint det andre og.
Ei av dei søtaste vårhistoriene eg har opplevd som lærar er då me eit år øvde på tekstane til nasjonalsongane før 17.mai gjennom å ha dei i leselekse. Elevane skulle lesa eit vers kvar. Då turen kom til ein svært kreativ, men ikkje alltid like bokinteressert elev vart verset hans lydande som fylgjande:
No livnar det i lundar,
no lauvast det i li,
den heile skapning stundar
no fram til klokka ti!
*
Kva som skjedde klokka ti? Det var friminutt sjølvsagt! Alltid noko å sjå fram til!
*
I går på spespedmøte stilde eg med telefonen på. Som eg sa til nokon. «Eg har ein onkel som eg skal ordna gravferd til, ei farmor som ligg alvorleg sjuk, og ei mor som ligg på operasjonsbordet, så eg er nøydt til å få vera tilgjengeleg. Telefonen ringde, og det var begravelsesbyrået som trong ei godkjenning til noko. I dag var det sørgesamtale med presten som stod for tur. Me hadde avtalt å ta samtalen på telefon slik at arbeidsdagen kunne gå som vanleg. Ein lang samtale i arbeidstida kosta eg riktig nok på meg, og eg trur det skal bli ei fin gravferd. Eg vil gjerne at sermonien skal bli ein vakker avslutning på eit liv og for eit menneske som me er glade for å ha fått ha i blant oss så lenge. Presten sa det eg tenkte: Det er nesten synd det er ein lukka begravelse. Det er eg heilt samd i. Onkel var ein mann som ikkje ønska stor merksemd rundt seg sjølv, og han har bestemt på førehand at det ikkje skal vera ei vanleg open gravferd, men ei samling for den næraste familien. Sjølv set eg stor pris på det vanlege norske systemet med opne gravferder der alle som vil kan få vera med på avskjeden. Men det får bli som han har uttrykt det og ønska det.
*
Eg er ein forsiktig, for ikkje å seia overforsiktig sjåfør, så sporstgreina øvekjøring har eg overlate til barna sin far, heilt til dei kan kjøra godt. Halvard har lenge ønska kjøreturar med mor si, men eg har vegra meg heilt til nå. I dag gjekk eg med på å ta ein tur, men trua på førehand med at viss han kjørde uforsiktig eller ikkje forhaldt seg til instruksjonane mine, så var det siste gongen han fekk øvekjøra med meg. Spesielt la eg vekt på at forbikjøringar bare var tillete i ytterste nødsfall, som viss me vart liggjande bak ein traktor, og at viss det var uoversiktlig, så tok me oss heller ein pause på eit busstopp enn å kjøra forbi. Det viste seg at bekymringane var ubegrunna. Han kjører rett og slett så bra at eg nesten gløymde at eg hadde ansvaret for det heile. Han hadde til og med med seg foreldrevennleg musikk og til tonar av Beatles, Fifty ways to leave your lover og Tears in heaven, vart det ein riktig koseleg kjøretur på halvannan time. Eg har lova at det skal bli fleire i vekene fram til oppkjøring.
*
Etter å ha vore relativt flink til å ta turar innom helsestudioet i mars og april for å ta turar på tredemølla, har livet føltest litt for overmøblert dei siste vekene. I dag vart eg likevel lokka med, eigentleg litt mot min vilje, men det gjorde heilt sikkert godt. For første gongen har eg prøvd meg forsiktig på å løfta vekter. Starta med ti kilo i kvar hand, og slo fast at det ikkje var spesielt tungt. Har ein liten teori om at viss eg nokon gong i løpet av livet kunne ha hevda meg i noko som liknar idrett, så måtte det ha vore i styrkeløft… Alt som treng hurtigheit, koordinasjon, balanse eller ballteft har vore heilt uaktuelt, og kjem nok dessverre til å vera det i framtida og. Eg kan faktisk ikkje hugsa at det var spesielt sårande å bli vald sist på laget i handball og kanonball, det var bare slik det var. Med eit heiderleg unntak av då eg var på klasselaget i fotball første året på ungdomsskulen og vart sett i forsvar med det absolutte mandatet å bomma på ballen og sparka toppscoraren i niandeklasse hardt i leggen… Those were the days, oh yes, those where the days… Men nå er det ein god idé å la dagen gå inn for landing.
Heidi
Sjølv om ein ser vekk frå alt det spesielle rundt oss akkurat nå, så er mai ein ganske intens månad i seg sjølv. I dag kostar eg likevel på meg å starta med eit bilete av jenta me henta heim frå folkehøgskulen, og av eit av kunstverka hennar frå fotoart, rett til venstre for henne. Eg var verkeleg imponert over utstillingane dei hadde laga. Biletet, der Irene er fotomodell, heiter «For det er en ond tid», eller noko i den retninga. Eg valde å ikkje bruka tittelen som overskrifta på bloggen i dag, for trass alt me står oppi, så er ikkje dette ei vond tid. Det er ei god tid. Og det gjer godt å kjenna etter at det faktisk er det det er…
Det aller beste som har skjedd i dag, er at mor har operert den eine av to vonde hofter, og at alt ser ut til å vera vellukka og bra. Elles så er livet inne i rom fylde av sju-åtteåringar godt og vårleg sjølv om det er kaldt ute. Kvar og ein kunne bli nasjonal i sinnet av å høyra dei synga «Ja vi elsker» og «Norge i rødt hvitt og blått» , og av å sjå dei sitja ivrig konsentrerte og farga papirflagg i nasjonalfargane slik at me kan laga eit skikkeleg 17.mai- vindu i klasseromet. I morgon skal me laga fine blomar som me kan henga opp i vindauget mot skulegarden for å skapa litt sol og bløming i det som i følge rykta skal bli ein 17.mai med mykje regn.
I dag var det faktisk siste dagen med noko som likna vanleg dramaundervisning etter 12 år som dramalærar i kulturskulen. Nå gjenstår bare forestillingane og det som høyrer dei til. Eg skal ikkje påstå at øvingane var udramatiske, men etter så mange år med forestillingar i skule og kulturskule er Jan Ivar og eg vane med det meste, så eg vågar å påstå at det skal litt til for å vippa oss skikkeleg av pinnen. Som regel endar det bra til slutt… Heldigvis har me framleis nokre dagar på oss før me skal i scenelyset, som me forresten ikkje har lenger, fordi nokon braut seg inn i aulaen og stal det gamle lysbordet vårt. Mikrofonane er heller ikkje det dei eingong var etter nokre frekvensendringar og litt forskjellig… Men for å støtta oss til det me verkeleg har… Danske blodkapslar, direkte heimborne frå København som me kan bruka når Madicken slåst med Mia og når Thea slår naseblod på Anthony. I verste fall har me sikkert ein pappnase eller to nede på kostymelageret. Og på ein måte kjennest ikkje forestillingane i år så nervepirrande som dei vanlegvis gjer. Det har dukka opp så mykje som heilt klart er mykje viktigare i den store samanhangen. Akkurat det er dei jo faktisk greitt å bli minna om av og til når stressnivået stig over ting som ikkje går på livet laus.
Den gongen eg var på Ipna, kjøpte eg ei lita bok med irske velsigningar. Eg trur det er dagen for ei av dei:
Deep peace of the running wave to you.
Deep peace of the flowing air to you.
Deep peace of the quiet earth to you.
Deep peace of the shining stars to you.
Deep peace of the som of peace to you.
Heidi
sporisand 