Bak luke nummer ni fann eg:
Jens Bjørneboe
Engelen Egil
Ein skrivekonkurranse
Eg har problem med å leggja frå meg boka om Bjørneboe. Eg blir dregen inn i livet hans i ein så sterk grad at eg kjenner meg fortumla når eg kjem ut att. For ein type. Han er må dekka det meste av skalaen for kva eit menneske kan vera. Det er trist å lesa om dei store alkoholproblema han utvikla. I tilleg til brennevin så gjekk det med ganske store mengdar hårvatn og om nøden var ekstra stor så gjekk det på skokrem. I fylla gjorde han dei merkelegste ting og rota seg oppi utrulege situasjonar medan den økonomiske tilstanden vart meir og meir håplaus. Dessutan var han ein notorisk fyllekjørar, og etterkvart innleia han seksuelle forhold til fleire unge gutar. At kona haldt ut med han sånn omtrent til siste slutt er meg ei gåte. Ho var barnevakt for ha så godt ho evna, og hadde rutine på å henta han heim om nettene. Midt i det heile skreiv han geniale romanar og skodespel, ein av dei siste romanane han skreiv var «Haiene». Eg hugsar at eg omtrent var i trance då eg las boka, at eg sat utanfor klasseromet på den vidaregåande skulen eg gjekk på og las mellom jakkane under knaggrekka og bare håpa at friminuttet måtte vara lenge. Eg hugsar at ein av gutane i klassen kom bort og spurde kva i all vera eg las sidan eg var så totalt usosial denne dagen. Eg viste han boka og han nikka betydningsfullt og sa at den hadde han og lese. Det rare er at når eg nå les om denne boka viser det seg at innhaldet hugsar eg viss ikkje lenger, det eg hugsar er kjensla av å vera omtrent hypnotisert av ei bok i så stor grad at eg står svimmel og fortumla etter at eg har lagt frå meg boka og kjenner meg som ein gjest i mitt eige normale liv. To andre gonger i ungdomen kan eg hugsa å ha hatt tilsvarande sterke leseopplevingar. Det var så eg las «Isslottet» av Tarjei Vesaas, og då eg las «Broene brenner» av Kaj Skagen.
Då er det heldigvis ein mindre tragisk historie den om «Engelen Egil». Det er ei biletbok eg har laga saman med elevane mine på skapande skriving. Me har skrive teksten saman og kvar for oss, og lørdag for eit par veker sidan laga me bileta i form av applikasjonar. Etter at teksten er handskriven og bileta laga gjenstår det framleis eit ganske stort arbeid for å få boka ferdig. Eg kom ganske langt i går, men må tilbake ein dag i neste veke for å bli ferdig.
Og skrivekonkurransen hadde me ganske fredeleg og internt i skrivegruppa. Alle fekk fem stikkord, dei skulle skriva kvar sin tekst, alle tekstane vert lesne opp med eit anonymt nummer. Etterpå fekk alle stemma på to tekstar kvar. Det virka ganske motiverande. Og elles så drakk me varm kakao, for ute var det kaldt.
Heidi
Bak luke seks skjulte det seg:
Ein nydeleg snøkvit desembermorgon med sol
Ein syngande skuleklasse
Ein bokkasse
Eit stort fat med pannekaker
Mange fine dikt
Agnus Dei
Ein kunne laga filmen til «Walking in a winterwonderland» frå gatene utanfor huset vårt. Me var på befaring på den nye skulen i nabolaget, eg og dei andre kulturskulelærarane. Utanfor vindauget akte glade barn i morgonsol ned ein liten bakke, nokre av dei med nisseluer over det flagrande håret. Medan me studerte aulaen og tilstøytande rom, kom ein klasse for å ha musikk eller kanskje for å øva til ein førjulsfest. Me var der akkurat lenge nok til å få med Eyvind Skeie sin fantastisk fine adventsong: «Tenn lys, et lys skal brenne, for denne lille jord, den blanke himmelstjerne, der vi og alle bor. Må alle dele håpet at gode ting skal skje, må jord og himmel møtes, et lys er tent for det.» Sidan eg er i skrivepermisjon dette året, så går eg glipp av morgonsamlingane i skulen i adventtida. Det er ein av dei tinga eg lengtar litt etter, og eg er takknemlig for å ha fått ein liten smak i dag.
Er det noko eg ikkje kan motstå, så er det kassar med billige bøker. Ein slik fann eg i dag og fekk med meg fem bøker for hundre kroner. Eg trur nokre av dei havnar under juletreet. Skulle eg koma på andre tankar, så er det bøker eg kjem til å ha glede av sjølv og. Med eldsteguten på plass i heimen, så skunda eg meg heim for å laga ein stabel pannekaker med bacon. Det er nemleg noko han alltid ynskjer seg, og det er jo eit ønskje som nokså lett kan oppfyllast.
Etter pannekakemiddagen enda eg opp med dikta mine. Eg har samla dikt i heile haust,eg har leita meg gjennom diktbøkene i hylla mi, men har framleis ikkje kome lenger ut i alfabetet enn til bokstaven F. Nå bruker eg nokre av dikta i julegavekalendarar som eg lagar til utvalde venner og familiemedlemmar. Eg kostar på meg litt lyrikk her og, slik at du som les dette kan finna noko vakkert i adventkalenderen min i dag. Sidan eg er oppteken av Jens Bjørneboe akkurat nå, får det bli eit dikt av han. Snart skal eg møta nokre flotte damer heime hos Dagny.
Skriften.
Det er som å høre et eventyr
å ligge så stille om natten.
Utenfor snakker de kloke dyr,
hunden og hesten og katten.
Så kommer den tidlige demring grå
da fuglene våkner og flyr,
de stiger opp til den himmel blå.
Og skriver sin veldige skrift derpå,
som ingen mennesker kan forstå
og ingen vet hva betyr.
Jens Bjørneboe
Og der hadde eg slutta, men måtte ta med eit litet tillegg om nokre fantastiske kveldstimar eg har ein måndag var månad. Då set eg meg ned i lag med fem andre for å snakka, tenkja og be. I dag hadde Elise med seg ei plate. Ho spelte Agnus Dei (Guds lam) for oss og bad oss lytta i ettertanke for å opna oss for Gud. Det var fint. Eg ville unna alle å ha ein guddommeleg himmel over det heilage allminnelege livet me lever med heile oss.
Heidi
Bak luke fire fann eg:
Ein grytidleg morgon
Ein togtur inn i soloppgangen
Eit besøk hos svigerforeldra mine
Ein sekstiårsdag
Rapping for ein gjeng advokatar
Peparkaker med blåskimmelost
Bak luke fire skjulte seg som forventa ein grytidleg morgom med ei vekkerklokke som ringte halv seks. Ei snill og trøytt Ingrid kjørte oss til det tidlege morgontoget. Har innteke kaffi frå termos og brød med gulost. Akkurat nå testar eg ut kjærasten min sin ipad, eller kva det nå er det heiter. Eit strikketøy og 1400 sider Jens Bjørneboebiografi ventar. Om ein time går sola opp.
*
Og det gjorde ho, og toget tok oss heilt til Lysaker. På austlandet låg snøen kvit og rein.
Svigerfar feira ankomsten vår med å fyra i edomnan for første gong i vinter. Han gjorde det sitjande på ein stol for ikkje å missa balansen medan han siterte dikt på norsk og russisk og så skulle eg gissa kven som hadde skrive det. Eg klarte ikkje å gissa Per Sivle medan han telde seg ned frå ti til null sjølv om han peikte mot pannen med peikefingeren og sa pang pang medan han telde. Svigermor varma pizza og varmde te og så sat me og såg på at mørket la seg rundt huset sjølv om det framleis var tideleg ettermiddag.
*
Hos Astrid og Einar var det dekka fine bor til nokonog tretti personar. Me fekk nydeleg skalldyrrett til forrett, andebryst til hovudrett og heimelaga marengs til dessert. På skjenken var det pynta med dorullnissar Joffe hadde laga med hovud som var foto av brørne Harboe. Eg fekk sagt at eg ønska meg sånne til jul . Eg og Eva Mari hadde tenkt ut at me måtte finne på noko heilt spesielt for å hylla skatterettsadvokatsvogeren vår på 60-års-dagen. Den sjølvsagte løysinga vart «ein svigerinnerapp! Ein svigerinnerapp? Ein sigervigervigervigerinnerapp.» Dei andre gjestene var humrekor etter intrikate klappesignal frå oss. Me snubla litt i teksten og performancen vår vart ikkje akkurat glattpolert, men på ein måte var det vel litt av greia at det ikkje skulle vera det heller… Det vart ein på alle måtar hyggeleg 60-årsdag.
*
Då me kom heim til Eva Mari og Henrik sånn litt utpå natta, var nokre av oss klare for litt nattmat. Eva Mari introduserte meg for den pikante og livsfarlege retten peparkaker med blåskimmelost med mandarinbåtar til. Livsfarleg fordi denne litt spesielle samansetjinga smakte heilt himmelsk og samstundes har eit innhald av kalorier og karbohydrat eg ikkje vil snakka høgt om… Men alle hobbygourmetjegarar: Prøv det!
Heidi
sporisand 