Vev meg ei hette av mot
Vev meg ei hette av mot
til å dekkja min nakne nakke,
til å verna det solfarga håret
som kruser seg mot ryggen.
Vev meg ei hette av brustne draumar,
vev meg ein kappe av skjelvande håp.
Ta meg med til den staden
der svarttrasten syng
i timane før dagen gryr.
Ta meg med til sekunda
mellom draum og vaken dag,
og våg å møta blikket mitt.
***
Diktet over er henta frå diktsamlinga «Eg høyrer heime i livet» som kom ut i 2017. I dag tenkte eg på at nå kan me trenga ei hette av mot. Eg trur verdiane våre kan fungera som ei slik hette. Verdiane og haldningane og alt me har av solidaritet og nestekjærleik. Så får me bare finna ut korleis me best forvaltar desse verdiane akkurat nå. Me står i rare vurderingar me aldri før har møtt, kven skal me våga å treffa ansikt til ansikt? Korleis skal me klara å ta vare på kvarandre når me ikkje får lov til å treffast? Eg tenkjer igjen på songen til Sigvart Dagsland: «Kan me elska uden nagen hud» og på Leonard Cohen: «Touch me with your naked hand, or touch me with your glove, dance me to the end of love».
Eg meiner eg las i ei eller anna etikkbok ein gong at haldningane våre skal vera som eit automatisert verdisett me kan lena oss mot i situasjonar der me av ulike grunnar ikkje er i stand til å tenkja klart. Klar tanke kan fort bli stoppa både av angst, panikk, impulsivitet og stress. Måtte Gud og livet gje oss god vurderingsevne så me kan bruka haldningar og verdiar til å handla rett og klokt nå når me beveger oss i eit landskap ingen av oss kjenner frå før.
Det skjer noko interessant med oss i desse dagane. Me kjenner på ein ny måte kva som er viktig. Eg trur det er litt som å vera alvorleg sjuk, me ser betre kva som har verkeleg verdi og kva som er bare tomt fjas. I glimt ser me kor bortskjemde me er og kor mykje tid og krefter me ofte bruker på noko som kanskje ikkje har så høg verdi når alt kjem til alt.
I går var eg rett og slett glad for at regjeringa valde å forlenge tiltaka. Eg forstår betre enn for to veker sidan kor mykje som står på spel. Eg har erfart kor vanskeleg det er å la mange hundre ungar vera i rom der ein skal halda avstand, ikkje hosta eller nysa og alltid vera rein på hendene. Den siste veka med skule brukte me eit kvarter av kvar skuletime på at alle elevane skulle få vaska hendene etter friminuttet. Dei kom og med problemstillingar som denne: «Han tok jo på dørhandtaket då han henta melk, då må me vel vaska melkekartongane».
Eg er oppriktig takknemleg når eg ser Erna Solberg, Bent Høye og Camilla Stoltenberg roleg leggja ut om tilstandane i landet vårt. Eg grøssar til langt inn i sjela når eg ser andre, ikkje her namngitte statsleiarar handtera større kriser enn den me står i. Eg vågar å tru på dei når dei seier at dette skal me klara.
Det er blitt så inn i tida, den som bare har vart i to veker å klappa for nokon. I dag vil eg rett og slett få klappa litt for skuleelevane våre. Dei har teke det å plutseleg vera på heimeskule på strak arm. Kvar dag i åttetida loggar dei på platformane våre og jobbar som heltar. Det er utruleg lite syting og klaging å høyra, og når me ringer dei opp til samtaler med blikkontakt smiler dei og seier at dette går bra. Det er litt kjedeleg, men det går heilt fint, og dei gleder seg til å møta medelevar og lærarar igjen, helst rett over påske.
La oss ta på oss hetter av mot og gå rakrygga ut i livet med varme hjarte.
Heidi
Innspelingane til Hilde Svela kjem som om dei skulle vore spesialdesigna og planlagde inn i denne situasjonen. I kveld tikka det ei ny melding inn på mobilen med ei heilt ny innspeling av ein velsigningssong eg og Hilde laga i saman for ganske lenge sidan.
Eg må innrømma at eg nesten hadde gløymt denne teksten heilt av. Det gjer at det var endå kjekkare å få han i retur med melodi, arrangement og innspeling. Kjekt er det og at songen passar perfekt inn i håpsbloggprosjektet mitt.
Lytt til songen og fall på plass med heile deg i fred og uro.
Heidi
Orda gøymer seg og lengtar
Distansen
mellom hjarta våre
og alt det som vart,
vart leiken i denne slekta.
Me er barn som leiken
har gått i stå for
her me gøymer oss i kleda våre
og mellom alle tinga.
Orda gøymer seg for oss
og lengtar etter
alt hendene våre skulle ha bygd
saman med hjarta våre
alt me skulle elska oss inn i
og ut av.
***
På torsdag for halvanna veke sidan hadde eg vore barnevakt for barnebarnet om kvelden. For ein gongs skuld brukte eg bil og ikkje sykkel
og under jernbaneundergangen kunne eg lett ha krasja, eg vart nemleg heilt opphengt i at eg såg ein mann med munnbind stå og mala med sprayboksar. Motivet var allereie så godt som ferdig, og eg vart heilt fascinert over kor fint det blei. Resultatet ser du på biletet øverst på sida: Kjærleik i Koronaen si tid. Eg har etterpå forstått at mannen eg såg var street-art-kunstnaren Pøbel. Det er nesten så eg angrar på at eg ikkje sette frå meg bilen og gjekk for å ta eit bilete av mannen i arbeid. Dette motivet har den siste veka vore eit av dei mest brukte på lokale instagramkontoar.
I ettermiddag måtte eg ut i vinden og veret for å få litt trim og frisk luft. Eg hadde og nokre små ærend, eit av dei var å få fiksa ei «nasepute» som har falt av på brillene mine. Det eg ikkje hadde forutsett var at både optikaren og det meste av butikkane i sentrum var nedstengde. Det var nesten som å gå omkring i ein spøkelsesby. Heldigvis har eg eit reservepar med briller viss gnaginga blir for påtrengande. Eg fekk nå kjøpt meg eit par nøster strikkegarn og to Ludde-bøker som eg skal lesa for veslejenta. Eg hugsar at mine barn i ein viss alder elska den underfundige humoren i Ludde-bøkene, og nå har veslegullet nådd det stadiet. I eit relativt øde sentrum møtte eg to tidlegare kolleger etter tur og me vart ståande på nokre meters avstand og prata litt medan me gjorde eit lite nummer av at det ikkje var lov å koma nærare kvarandre enn to meter. På nettet har eg allereie begynt å leggja planar med folk om kva me kan gjera når Koronaen løyser jerngrepet. Det er nesten slik eg har innbilt meg at folk gjorde det i krigstid.
Det var litt trist å gå forbi kulturhuset og sjå den store lysplakaten for forestillinga Marionett, som skulle vore vist to heile dagar og ein kveld denne veka. Det er ei forestilling 10.-klasse-elevane i kulturskulen og lærarane deira har brukt hausten og vinteren på å laga og øva inn. Sjølv leia eg ei manusgruppe som laga manus, og det er blitt laga kulisser, korreografert dansar, arrangert og øvd inn musikk. Dette året skulle me til og med byggja opp eit slags stillas som gjorde at forestillinga foregjekk i to plan. Alle skulane i kommunen var inviterte til å koma for å sjå på. For ca to veker sidan innsåg me at forestillinga nok kom til å ryka og vart litt leie oss. På dei to vekene som har gått har det skjedd så mykje at verdsbiletet omtrent har blitt snudd opp ned. Det skal bli spennande å sjå om dei to neste vekene vil gjera like mykje med oss og tenkjemåten vår. Me veit ikkje heilt kor me skal hen og kor det heile ender.
Heimeskulen går sin gang og me gjer oss stadig erfaringar. Læringskurvene er bratte, spesielt bratte er dei for nokon av oss. I dag laga eg eit opplegg der eg filma meg sjølv medan eg viste ein powerpointpresentasjon knytta opp til biletkunst med motiv frå palmesundag og påskedag. Etter ca tre forsøk tenkte eg at det fekk vera greitt nok, så viste det seg at plattformen me bruker ikkje kunne lasta opp så store filmar… Det ende med at eg måtte gjera det på ein heilt annan måte, leggja ut bileta og laga ein liten film der eg sat i sofaen og fortalde om kva som skjedde palmesundag og skjertorsdag. Det er uvant og ikkje spesielt kjekt å sjå seg sjølv på film. Kor tid fekk eg masse rynker på halsen? Det blir vel ein vane. Opptaket vart nokså amatørmessig, så kanskje det elevane legg merke til er den grå katten som klatrar rundt på skuldrene mine medan eg fortel. Dei er jo forresten vane med å sjå meg. Det er jo faktisk bare meg sjølv akkurat det er nytt for. Og visst er det interessant å få prøvd seg på nye ting.
I dag vil eg slutta med ein salmetekst eg er glad i. Eg er ein stor fan av Lina Sandell. Eg liker best tekstane hennar på svensk originalspråk så slik får det bli. Eg synest teksten passar i ein kvar livssituasjon, men eg vil påstå at han passar heilt usedvanleg godt til den me er oppi akkurat nå:
Blott en dag, ett ögonblick i sänder,
Vilken trost vad an som kommer på!
Allt ju vilar i min Faders händer,
Skulle jag, som barn, val ängslas då?
Han som bar for mig en Faders hjarta,
Giver ju at varje nyfödd dag
Dess beskärda del av fröjd och smarta,
Moda, vila och behag.
Själv han ar mig alla dagar nära,
For var särskild tid med sarskild nåd.
Varje dags bekymmer vill han bära,
Han som heter bade Kraft och Råd.
Att sin dyra egendom bevara,
Denna omsorg har han lagt på sig.
«Som din dag, sa skall din kraft ock vara, «
Detta löfte gav han mig.
Hjälp mig då att vila tryggt och stilla
Blott vid dina löften, Herre kär,
Ej min tro och ej den tröst forspilla,
Som i ordet mig förvarad ar.
Hjälp mig, Herre, att vad helst mig händer,
Taga ur din trogna fadershand
Blott en dag, ett ögonblick i sander,
Tills jag nått det goda land.
Heidi
Ikkje lite bare det
Det er bare oss,
me som går her i mørket
med håpet og trua og kjærleiken.
Det finst dagar
då mørket vil ta
stemmen og motet frå oss
når skodda festar seg
i halsen og i nasebora.
Det finst dagar me snublar
i småstein i mørket
og dagar me ikkje trur
at det går an å finna fram.
Ikkje lite bare det
at me framleis går her.
***
Det er sundag kveld. Morgondagens skule ligg klar på ipaden. Det har nesten, men bare nesten, blitt ein vane at det er der i frå alt foregår og at det blir frå kjøkkenbordet av. Eg er spent på om denne perioden blir forlenga. Det skulle me visst nok få informasjon om ein av dei første dagane i veka som kjem. Eg har vel mest tru på at skular og barnehagar vil vera stengde fram til påske i alle fall, men nå får me sjå.
I dag har me vandra gatelangs i Stavanger med barnebarnet delvis i vogn og delvis på eigne føter. Ho betraktar livet med eit interessert blikk frå kulerunde intenst blå auge. Me kikka inn i eit butikkvindauge då ho uttalte: «Dørå æ stengde, og dæ æ barnehagen åg!» Det måtte eg jo seia meg einig i, men då eg spurde om ho visste korfor barnehagen var stengd, så hadde ho ikkje så mange teoriar rundt det. Me såg på skulpturane i byen og snakka om dei og me prøvesat diverse benker og mata duene nede ved Breiavatnet.
Det er så spennande å sjå på verda gjennom blikket til ein toåring. Nå når ho er blitt så flinkt til å snakka er det og utruleg spennande å få litt innsikt i kva tankar som sviv rundt i hovudet deira. Kanskje heile denne rare situasjonen gir oss alle litt meir barneblikk. Me kan ikkje lenger gå på rutine og autopilot, men er henviste til å la vegen bli til etterkvart. Me lar oss forbausa, sjokkera, overraska og skremma. Og liva våre er litt eller veldig annleis enn vanleg.
Her står me med begge beina planta i den norske etterlengta våren, og samtidig er situasjonen så spesiell at eg nesten klyp meg sjølv i armen og lurer på om eg vaknar snart. Det er godt me har våren på vår side. Kveldsbøna eg syng kvar gong eg legg vesle Iben akkurat som eg gjorde kvar gong eg la dei fire barna mine kjennest meir aktuell enn nokon gong før:
…
La ingen krig og sult og sott
få gjøre oss fortred.
La alle leve trygt og godt
i frihet og i fred.
***
Eg veit at eg av og til ser litt vel mykje situasjonshumoren i det meste, men galgenhumor har bore mange gjennom det meste. Derfor tek eg sjansen på å avslutta på fylgjande måte i dag:
Det tar på å vera på hels med nokon
På måndagen var oppskrifta albue mot albue
På tysdag joggesko mot joggesko,
På onsdag var den slags avlegs
Då hadde avstanden blitt to meter,
og plagsomt langbeint har eg aldri vore.
Nå gøymer eg meg bak munnbindet
og håpar naboen ikkje kjenner meg att
her me står i same gate
og fryktar hostepolitiet
medan me desinfiserer kvar vår postkasse.
Heidi
Om krig og fred og kvardagar
Om krig og fred
og kvardagar
er det mykje å seia,
og mykje meir å tenkja.
Alle historiene,
alle dei blinde vala våre,
dei modige og dei redde,
lagar linjer
til portretta i ansikta våre.
Medan verda tikkar vidare
med høglydte pistolskot
og hamrande hjarteslag
ser me på kvarandre
og seier på det ordlause språket
at nå er det på tide,
nå må me stoppa opp litt,
men når det kjem til orda,
kremtar me usikkert
og slit med å finna att stemmen
nå når me verkeleg kunne ha trengt han.
***
Himmelen er høg og vårblå over Jæren i dag og. Det er laurdag og me lever i dette spennet at alt er normalt og alt er unormalt på same tida. Laurdagar er kanskje den dagen me er mest heime hos oss sjølve, så då gløymer me nesten litt at me lever i unntakstilstand. I alle fall når radioen ikkje står på. I dag gjekk dagen i eit lågare tempo enn eg eigentleg hadde tenkt meg. Det har vore ei veke med mykje nytt, så kanskje det er ein sunn reaksjon at eg liksom ikkje kom i gang med alt eg hadde tenkt å gjera i dag. Fleire utanlandske politikarar har brukt krigsmetaforar: «Landet er i krig! I krig mot Korona!» Eg er sjeleglad for at fienden er eit virus og at me ikkje har vore med på at stormaktene har barka saman med alle skumle våpen klare til angrep. Det at me har ein felles fiende som ikkje snakkar vårt våpenspråk, kan kanskje virka positivt på samarbeidet. I psykologien heiter det jo at lite er så samlande som ein felles fiende. Det virkar som om politikarane her i landet samarbeider godt om den nasjonale krigføringa og at nordmenn flest er klare for dugnad. Me får vera glade for at me bur i eit land som snakkar meir om dugnad enn om krig.
Sjølv har eg ligge lågt i terrenget med krigføring i dag. Eg har snakka mykje i telefonen og markert dagen for markering av Downs syndrom med ulik farge på sokkane, sjølv om det ikkje var mange som var i posisjon til å sjå sokkane mine i dag. Nå markerer eg verdens poesidag med å leggja ut eit sjølvskrive dikt…
I dag morges oppdaga eg at reportasjen i Stavanger Aftenblad der dei brukte tekstar elevane hadde skrive var på trykk i dag.
Elevane har skrive tekstar om korleis dei opplever den situasjonen dei er i nå, og litt av bakgrunnen for å senda dei til avisa var at me meiner det er viktig å få autentiske rapportar frå barn om korleis dette blir opplevd frå perspektivet til ein 12-13 åring. Det er sjølvsagt og veldig kjekt for elevane å oppleva at det dei skriv kan brukast til noko «ekte». Takk til Stavanger Aftenblad for godt samarbeid. 🙂
Etter å ha godt ein god tur i det fine veret var me innom butikken for å handla litt til helga. Me kom på at me mangla sukker. Det viste seg at dei ikkje hadde igjen sukker i butikken. Er det ei hamstre-vare? Det var då ein merkeleg ting å hamstra. Butikker med tome hyller fortel oss og noko om ein sårbar situasjon. Kor sjølvberga er me eigentleg her i landet? Heldigvis er me blitt forsikra om at varer har me meir enn nok av. Sjølv har eg lite anlegg for hamstring, så eg trur ikkje eg skal hiva meg på den bølgja. Nå skal eg gå og laga meg fiskesuppe til middag, og så blir det frikveld med fjernsyn og strikking. Eg rekk nok i morgon det eg ikkje rakk i dag. God laurdagskveld og god sundag, alle gilde folk der ute.
Heidi
Så vandrar me
Så vandrar me gjennom årstider og gudstider
Rolleinnehavarane i ei større forteljing.
Eg strekkjer hendene ut
Etter noko å halda fast i.
Heldige meg,
eg finn fram i dag og.
***
Dette har vore ein dag med store kontrastar. Ute er det den første varme fine vårdagen. I føremiddag sat eg i ei kyrkje og høyrde vakker solosong av Hilde Selvikvåg. Kyrkja var pynta med nydelege blomar og levande lys, og på annankvar benkerad stor det at her var det ikkje lov til å setja seg.
På fanget hadde eg ei lita jente som ikkje har blitt stor nok til å oppdaga før akkurat nå at døden eksisterer. Ho såg på biletet på det fine songarket me hadde fått og spurde om farmor kom snart. Ei sprudlande, varmhjarta flott dame hadde blitt henta ut av livet før ho fylde seksti. Det er eit år sidan ho fekk kreftiagnosen. I kyrkja var det ei vakker og høgtideleg stemning av sorg og takk og kjærleik. Ute skein vårsola for ei dame som elska sol meir enn dei fleste. Toåringen fekk leggja ei mørkerød rose på den kvite kista. Fred over minnet om eit flott menneske som skulle ha vore her mykje lenger.
I ettermiddag hadde me ein nydeleg tur langs stranda på Vik mot Orrestranda. Sola varma skikkeleg, lerka song over åkrane og vipene flaug lågt. Det var ein slik ettermiddag ein kan gå og drøyma om når vinteren er på det mørkaste og det suraste. I bilen heim høyrde me på radio, på den typen program som går heile dagen nå for tida og som me med eit samlande ord kunne kalla Koronanytt. I løpet av ei veke er verda snudd på hodet. Kven kunne trudd at det verkeleg er blitt slik i landet vårt at det blir opna for å få sona i fengsel dersom ein dreg til hytta i påsken? Og kven kunne trudd at mange av oss ville tenkja at det var ein god idé?
Eg er imponert over dei som styrer Norge i ei tid der kvar einaste dag forandrar litt på det biletet me har av kva slags verd me lever i. Eg lar meg imponera over dugnadsånda i folket og at me faktisk har klart å tilpassa oss på ein uverkeleg måte. Det vil visa seg korleis ting blir frå nå av, men det er masse hjartevarme og masse omsorg mellom oss. Me er heldige som bur i eit land med eit oljefond på sparebøssa, nok reint vatn og husrom til alle. Me må likevel hugsa at me er ein del av eit mykje større samfunn enn det norske, og at utfordringane langt i frå bare gjeld å få vårt eige land på føtene igjen etter dette.
Noko gjer meg likevel optimistisk: At me er så omstillingsdyktige, at dei aller fleste er villige til å ofra mykje for å ha eit samfunn der alle er trygge, og at når alt kjem til alt så innser me at mykje er viktigare enn den dyre ferieturen me kanskje aldri får reist på. I ei verd der klimakrisa truer er dette ei viktig erfaring. Så mange har sagt at det ikkje nytter å tru at det går an å forandra folk. Det me opplever nå beviser at mykje er mogleg.
I dag har eg lyst til å avslutta med nokre linjer som eg har lånt av Halvdan Sivertsen:
«Vi e sterk og kan ta ka som helst når det kreves,
Vi har sola, og snart e det sommar…»
Heidi
Dit skal du gå
Det finst alltid stadar
som pustar roleg
slik at fuglane kan høyrast,
stadar der sola teiknar skuggar som hemmelege teikn over bakken.
Det finst stadar som er stille nok til at du kan høyra tankane dine, hjarteslaga,
og alle dei store spørsmåla.
Det finst stadar som ikkje går vekk,
men som utolmodig strekkjer greiner
og sirlige nervetrådar mot jord og himmel.
Det finst tre med røter lange nok til å halda jorda fast, og med lange nok greiner til å løfta himmelen.
Det finst stadar du gløymer å hugsa at du veit om.
Dit skal du gå.
***
Me har alle stadar som det gjer oss ekstra godt å finna. For meg er det å koma ned til havet ei heilt spesiell oppleving. Der skjønar eg at eg sjølv er liten og der er ikkje den tanken skremmande eller svimlande slik eg kan oppleva det når eg står og ser på den uendelege stjernehimmelen. Nede ved havet, spesielt her på jærstrendene, ser eg på livspulsen i bølgjene som slår og slår. Eg kviler blikket mot horisonten uendeleg langt der ute ein stad og trekkjer inn lufta av saltvatn, tang og tare. Fuglane kviler på vinden, i flokkar og aleine, og ute i horisonten ser eg store skip. Eg liker å tenkja at dei går der fulle av håp sjølv om eg veit at dei er fulle av varer og cruiseturistar.
Det har alltid forundra meg at ikkje alle har den same dragninga mot strendene som meg, at nokon med langt større glede kavar seg opp på ein fjelltopp før dei går ned igjen, eller at dei kviler sjela på heilt andre måtar.
Det er lett å tru at alle liknar ein sjølv. Når eg har høyrt på programmet «Sånn er du» med Harald Eia og ein annan programleiar eg ikkje hugsar namnet på akkurat nå, så slår det meg kor utruleg mange variantar det finst av oss menneske. Me er på mange vis heilt ulikt skrudde saman sjølv om me er så like. Det betyr vel at me er laga for å få til ting i saman.
Eg har hatt ei høgst uvanleg arbeidsveke. Eg har hatt min debut som lærar i fjernundervisningsbransjen. Trass alle triste omstende har det vore veldig interessant og veldig kjekt. Då eg gjekk på skulen for ei relativt lang stund sidan ville det ikkje vore mogleg å organisera noko slikt. Nå kan me samarbeida og kommunisera heilt utan smittefare. Eg snakka inn ein liten fimsnutt til elevane mine i dag og sa at det me lever nå er historie og noko ingen norske skulebarn nokon sinne har opplevd før. Derfor måtte me prøva å dokumentera dette med skule heime og med denne situasjonen der dei ikkje fekk treffa kvarandre. Dei kunne skriva på kva måte dei ville, noveller, refleksjonar, dagboksnotat eller dikt og så prøvde eg å gi dei rettleiing undervegs. Det som gjekk igjen i nesten alle tekstane var at heimeskule i og for seg var greitt nok, men at dei lengta etter kvarandre, etter det å sitja i eit klasserom, ja dei lengta til og med etter å få vera i same rom som lærarane sine. Kort oppsummert, Dei lengta tilbake til kvardagen og «normaliteten».
Det er rart, men ganske beteiknande at når kvardagane blir tekne frå oss så saknar me dei. Så heldige me er som etter alt å dømma får kvardagane våre tilbake att. Me veit bare ikkje heilt kor lang tid det kjem til å ta.
I mellomtida så er me så heldige at me framleis kan bruka all den tida me treng til å vera ute i naturen og kjenna på at våren nærmar seg. Det gjeld å finna desse plassane som me ofte gløymer å hugsa at me veit om
Heidi
Eg hadde meir eg hadde lyst til å dela i kveld, men eg ville la innlegget med songen til Hilde Svela få stå for seg sjølv utan så mykje utanomprat. Eg likte ha så godt, så han måtte få lov å få luft. I tilfelle nokon hadde lyst til å dela songen, så var det ikkje strengt nødvendig at det var hekta på masse prat om meg. Her kan eg og dela eit dikt som ikkje treng å konkurrera med songteksten. Eit lite og lågmælt dikt om håp:
***
Å lena seg mot den andre sin skugge
Å lena seg mot den andre sin skugge
for å ta av for fallet som kanskje kjem.
Eta suppe saman på små kafear
og ikkje frykta.
Medan livet langsamt opnar seg
mot alt me ikkje veit.
***
I meir enn to år har eg skrive dikt om håp. Eg tenkte ofte at eg skreiv dei for ein ukjend situasjon som me plutseleg ville vera midt oppe i. Kanskje eg skreiv dei for denne tida? Eg veit ikkje heilt, men eg kjenner det er fint å få lov til å dela.
Denne veka har vore så heilt utanom alt anna. Onsdag for ei veke sidan kjennest som uendeleg lang tid tilbake. I alle fall hadde ikkje eg fantasi til å sjå for meg stengde skular, tome bygater, avlyste arrangement, stengde grenser, forbod mot å reisa på hytteturar og lappar utanpå butikkar om at folk i karantene ikkje var ønska der inne. Eg visste ikkje at alt me hadde planlagd og skrive inn i avtalebøker eller på kalendaren på mobilen snart bare kunne strykast ut og gløymast. Det utenkjelege skjedde, og me begynner alt å bli vane med det.
Me menneske har som vane å krypa tett saman når det vonde skjer. Det paradoksale med denne situasjonen er at av alt me måtte føla for å gjera, så må me i alle fall ikkje finna på å krypa tett saman. Me er henviste til å vinka til kvarandre frå verandaen eller på internett. Eg høyrde dagens ansikt for dei Korona-smitta, Torbjørn Røe Isaksen fortelja at dersom han ikkje var blitt testa fordi han hadde venn som kunne ha smitta han, så hadde han på ingen måte forstått at han var sjuk. Han trudde bare at han hadde ein veldig mild forkjølelse.
Kven har ikkje ein veldig mild forkjølelse om me kjenner etter i halsen, og renn ikkje nasen litt når me er ute og går tur? Kanskje er me rett og slett ei tikkande korona-bombe som kan senda eldre slektingar direkte i respiratoren dersom me dristar oss til å møta dei? Eg vaskar c-vitaminboksen og peanøttposen mannen kjøpte på butikken med sterkt såpevatn, for ein med smitte på fingrane kan jo ha halde han i hendene, ombestemt seg, og sett han tilbake på plass. Eg tek meg sjølv i å vaska hendene etter å ha teke på rekkverket i min eigen heim eller opna mitt eige kjøleskap. Det liknar ikkje på meg i det heile tatt for å seia det slik…
Etter å ha sett på debatten i går har det teke meg sånn ca eit døgn å finna sinnsroa heilt tilbake. Dette er ikkje ei norsk krise, men ein global pandemi. Me er så heldige at me bur i eit land med sikkerheitsnett og pengar på bok. Me bur i eit land der alle får legehjelp, og der varmt vatn og såpe er eit sjølvsagt hjelpemiddel. I slummen i India og i flyktningeleirar rundt i verda er det slett ikkje sikkert at det i det heile tatt finst vatn nok til å få vaska hendene.
Me søkjer flokken vår når det vonde skjer. Eg ser kvar dag tåredryppande vakre ting folk gjer, eller tilbyr seg å gjera for å hjelpa andre. Det er sjelevarmande og gir meg håp. Eg vil helst krypa inn i ei boble av tryggleiksbehov og bli der. Me må likevel vera klare over at denne krisa rammar folk i enkelte andre land hardare enn ho rammar oss fordi me bur i eit land som langt på veg har råd til å byggja vernande murar kring oss alle.
Me har mange utfordringar. Det er lov å lena seg mot tilliten og håpet og tenkja at dette skal me koma oss heilskinna gjennom. Om ein skulle tenkja tanken at dette vanskelege kanskje ber med seg ei skuggeside av noko positivt og? Kanskje me blir minna om gammaldagse ord som solidaritet og nestekjærleik?
Måtte Gud gi oss varme hjarte så me vågar opna oss for medkjensla og modige auge så me vågar å sjå.
Og eg har sett noko fint i dag. Eit teikn på at våren er her nå, eller i alle fall er rett rundt svingen.
Heidi
I dag har eg den store gleda av nesten å kunna vera ein sånn balkongmusikar som eg har skrive om før denne veka. Akkurat då eg stod på kjøkkenet og tenkte på kva eg skulle leggja ut på bloggen i dag, så tikka det inn ei melding frå Hilde Svela. Ho kunne fortelja meg at ho akkurat var ferdig med ein tur i studio der ho hadde spelt inn denne songen som ho og eg laga saman for nokre år sidan. Kva kunne vel passa betre akkurat nå?
Eg synest at Hilde gjer dette så nydeleg, og eg er så glad for at eg fekk lov til å dela dette med dokker akkurat i dag. Som dei bibelkyndige vil skjøna ganske raskt, så er teksten sterkt inspirert av ord frå skrifta.
La dette vera ei helsing frå meg i dag.
Heidi
Men bønene våre får dei ikkje
Alle krava til kven me burde vera, forventningane om det flinke og perfekte, alle dei usagde reglane
som dansar rundt oss i lufta,
klare til å klippa vengene av oss
og gjera oss ufrie.
Men bønene våre får dei ikkje tak i, bønene og håpet.
***
Diktet over er dagens håpsdikt frå meg. Dagen har i grunnen vore full av håp trass i den utruleg spesielle situasjonen me er i. Tida er alltid den blyantspissen som gjer at me kan røra verkelegheita for å gjera noko med ho. Akkurat nå lever me dagar som kjem til å koma i historiebøkene, og som dei fleste av oss nok aldri vil gløyma. Det at nåtida rører ved æva i eit lite berøringspunkt gjer og at me må leva utan fasit. Det gjer me alltid, men ofte gløymer me at det er slik.
Eg har brukt nesten heile dagen med elevar. Første del av dagen hadde me fjernundervisning med 7. klassingane våre. Aldri hadde eg trudd at heimeundervisning var så travelt. Eg sette meg klar på stolen klokka fem på åtte og hadde ikkje reist meg ein einaste gong då klokka var eitt. Kaffikoppen hadde eg nådd å drikka sånn ca fire slurkar av. Elevane jobba som heltar, og samtidig som me rettleia dei, forklarte oppgåver og snakka med dei på chatten for å høyra at alle hadde det bra, gav me beskjedar til kvarandre over mobilane. Elevane jobba som heltar, ein del av dei fekk gjort mykje meir enn på ein normal dag på skulen, og lydnivået var sympatisk sidan me ikkje høyrde lyd i det heile tatt.
Likevel kjende me at me sakna dei levande høglytte 7.klassingane våre, me sakna å sjå dei og høyra dei. Elevane gav og uttrykk for at det å måtta halda seg inne utan annan sosial kontakt enn familien allereie var ganske kjedeleg. Dei sakna rett og slett det normale livet sitt. Lett sentimental og prega av situasjonen tenkte eg: For nokre fantastiske elevar me har og for nokre utruleg dyktige og sympatiske kolleger eg har på trinnet.
Eg gjekk ein tur for å strekkja ryggen ut at og få skuldrene på plass. Det var ei eiga stemning ute og, få bilar og ein god del turgjengarar. Nokre av dei slo eg av ein prat med på to meters avstand. Alle var opptekne av det same, kor tid går me tilbake til det vanlege livet. Eg møtte ei som skulle ha reist på ein lengre tur utanlands i påsken. Ho sa at det at turen gjekk i vasken var ein bagatell samanlikna med alt anna nå. Me var einige om at det som var viktig nå var at Coronaen gjorde seg ferdig her hos oss, at liv og helse vart verna og at me fekk kvardagane tilbake. Eg legg merke til at både meg sjølv og andre etter mindre enn ei veke har fått eit nytt syn på kva me trygt kan føra på bagatellkontoen. Kanskje me lærer noko viktig av dette?
Eg kom til å tenkja på eit eventyr eg lytta til med skrekkblanda fascinasjon då eg var lita og dei vaksne las for meg frå det eine bindet av Mitt skattkammer hos farmor og farfar. Det handla om den vesle prinsen som hadde lakksko og fløyelskappe og budde på eit slott. Då døden kom på besøk ville han pynta seg med det finaste han åtte slik at døden skulle sjå at han var ein prins. Den gamle ministeren måtte fortelja han det prinsen ikkje visste. Det betydde ingenting at han var prins. Når alt kjem til alt er me alle like.
Det var ikkje meint å vera ei dyster avslutning på eit håpsinnlegg, bare ei påminning av at me av og til oppdagar kor sårbare me er når alt kjem til alt.
Hald håpet høgt, det skal eg gjera.
Heidi
