Gå til innhald

Det var ein gong ein påskeferie…

april 4, 2010

Eller for å vera positiv, det er framleis påskeferie. – Sjølv om eg altså må bruka mesteparten av dagen til å jobba, så skal eg kosta på meg å sova lenge. – Og eg skal nyta det…

Så forferdeleg fort denne ferien har gått, men når eg tenkjer bakover, så har eg då nådd ganske mykje. Det har vore fint å ha fri.

I palmehelga kjende eg at eg hadde ei tavel teaterveke bak meg. Eg hadde tenkt å få unna ein heil del på fredagen og lørdagen, det gjorde eg vel forsåvidt og dersom ein lar vera å sjå sånn veldig husmoderleg på det.  Eg lar ferien passera revy med små, korte lausrivne fragment av påskeferie. Det blir ei rad med perler på ei snor og kanskje let sjølve snora seg skimta bak perlene.

***

Eg sviv gatelangs med Jan Ivar. Det er lørdag og ein lang ferie ligg framfor oss. Me leitar etter gjennomsiktlege scenegardin for å skapa miljø både i Bagdad og i ein engelsk overklassefamilie. Me finn noko mørkt og glinsande som me truleg kan bruka. Teaterdolkar med knivblad som går inn i skaftet ved stikking finn me ikkje. Det er påskeferie og folk er glade. I blomsterbutikkane sel dei påskeliljer og tulipanar i store mengdar. Bare fordi me har tid til kva som helst set me oss ned på den nye kinarestauranten med utsikt mot Storgata. Eg et vårrullar og innebakt scampi. På nabobordet er det eit barn som kastar opp, mora prøver å tørka av golvet med tørkepapir.

***

Eg sit på toget og ser naturen med tidleg vår flyta forbi utanfor vinduet. For ein gongs skuld har eg smurt med meg ein tradisjonell matpakke. Eg et rugbrødskiver med smør og brunost, eg drikk farris med eplesmak og kjøper kaffi på toget. Eg har fått henta fjerde bind av Knausgård sin kamp og let meg trekkja inn i året hans som lærarvikar langt nord i Norge. Det er lesestoff som smyg seg under huda, og eg klarer ikkje leggja boka vekk. Eg tenkjer at om denne vesle staden finst og lar seg snusa opp, så er ganske mange menneske ubeskytta utleverte for heile det norske folket. Mest av alt utleverer han seg sjølv, men det er jo noko han er i stand til å vurdera å ta ansvar for. I det eg lukkar boka etter siste side på Kongsberg stasjon, lengtar eg til bind fem, som framleis ikkje er ferdig utgitt. Etter ein halvtime utan lesestoff, får eg abstinens og må rota i den sjokkrosa trillekofferten eg har lånt av Sunniva. Der finn eg ein Jon Fosse-biografi, som eg grådig høgg tennene i…

***

Sofaen til Henrik og Eva Mari er den einaste staden eg regelmessig deler soveplass med ein hund. Merkeleg nok er det faktisk ganske koseleg, men etterkvart legg eg hodet i motsatt ende av sofaen fordi det er lettare å sovna utan hundepust i nakken.

***

Sunniva og kjærasten min kom til Oslo dagen før meg. Denne første felles feriedagen tek me bussen inn til byen, der me skil lag. Sunniva kan prøva kva som helst av klesplagg og dei passar perfekt. Det er verre for meg. Derfor er det lettast å handla til henne. Bare fordi me så sjeldan er ute bare eg og ho, legg me inn eit kafebesøk. Me set oss i det som tidlegare var eit utstillingsvindauge i første etasje på Steen og Strøm. I det me sit der med Cappuccino og Caffemocca kjem eg til å tenkja på at dei kanskje helst vil ha vakre trendy menneske sitjande i dette vinsdauget. Eg trøyster meg med at Sunniva må vera den perfekte utstillingspynten. I mora sine høgst subjektive auge, er ho eit vidunderleg menneske på alle måtar. Ho et eplekake og drikk kaffien sin i små slurkar medan me pratar og kikkar ut på gata.

***

Dei knallgule og prikkete regnkåpene på Gudrun Sjödén er for tronge. I staden kjøpar eg ein kvit kunstnarkittel med svarte teikningar. Skorne der viser seg å passa perfekt. Dei er mjuke og deilige. I beste fall, og med forsiktig bruk, kan eg gå dei til utan å få gnagsår. Men skal eg velja svarte mjuke snøresko eller brunraude dansesko med reim over vrista? Det får bli begge deler. Og kanskje det må bli havregryn og tomatsuppe fram til neste lønningsdag?

***

Store fat med rosa ferske reker hos svigermor og svigerfar. Store deler av familien er samla. Reker og majones er sånn omtrent det beste i verda. Etterpå er det heimebakt krydderkake med melisglasur. Snøhaugane utanfor stovevindauget er i ferd med å smelta.

***

Sunniva er blitt smal og lang. Ho kviler på sofaen med hovudet i fanget mitt. Etterpå får ho sjå bilete. Det er føremiddag og me har ete frokost med farmor og farfar hennar. Ho ser interessert på bilete frå farmor var heilt ung og frå far hennar var nyfødd. Me snakkar om kor lik Sunniva er farmor. Dei har akkurat det same smilet. Farmor ler og seier til Sunniva at for veldig lenge sidan var ho veldig lik henne slik som Sunniva er nå. Men at nå nå ho er blitt gammal så liknar dei ikkje lenger.

***

Mobilen ringer i veska mi. Der er Eva Mari. Ho fortel at ho har fått sitja på med nokon frå jobb, og ber meg venta der eg er. Eg seier at eg nettopp har vore på butikken og kjøpt påskeliljer til henne og Henrik. Eg har kjøpt fem buntar med påskelinker som har ligge tørt og ikkje sprunge ut ennå. Me finn eit lite ledig bord på Baker Hansen der me deler ein müslibolle med brunost og drikk kaffi. Etterpå går me heim og set påskeliljene i vase.

***

Eg er ein lyttar. Ein ganske fredeleg lyttar som aldri vil drøyma om å bruka noko mot nokon. På kafear og på tog høyrer eg andre sine samtalar. Eg går ikkje inn for å høyra andre sine samtalar, men eg høyrer dei likevel. Eg har den merkelege lasta at eg finn alle samtalar interessante. Eg kunne sitja fem timar i døgnet og bare lytta til samtalar. Eg tenkjer at eg ein gong kan koma til å trenga dei, kanskje som råmateriale i ein film eller ein roman.

***

Det er så mange eg skulle ha truffe medan eg er austpå. Det er fleire menneske eg veldig gjerne ville fått nokre timar i lag med. Men det begrensar seg. Det viktigste blir familien. Likevel, eit lite treff med ei venninne eg ikkje har sett på veldig lenge blir det tid til på ein kafé. Me har så mykje å fortelja einannan fordi åra har rent i veg utan at me har funne tid til einannan. Men framande for kvarandre er me på ingen måte. Ho har eit rom i huset mitt. Det indre huset altså. Av og til går eg inn dit og tenkjer på henne. Det er mange som har eit rom der inne, men det er framleis plass til fleire.

***

På skjærtorsdag går toget mitt tilbake, men føremiddagen skal eg ha i lag med Eva Mari ,som har fri. Me hadde tenkt oss på tur eller utstilling, men det regnar så fælt. Paraplyen hennar gløymde eg att på bussen, men eg har kjøpt ny. Likevel går me ikkje ut. Me har leigd oss filmar. Me ser film og et appelsin. Me drikk varm lakriste og sitronte med ingefær. Me ser på spansk film;»Brutte omfavnelser» av Almodovare. Det er ein fin film. Etterpå ser me den amerikanske filmen om jenta som forelskar seg i Adam som har Aspergers syndrom. Me ser film til tida spring i frå oss og eg må pakka kofferten i rekordtid. Før eg veit ordet av det sit eg på ein benk på perrongen og ventar på toget mitt.

***

Eg les og les om Jon Fosse, og gleder meg til å ha skrivepermisjon om litt over tre månadar. Eg lurer på korleis det ville kjennast å skriva store teaterstykke for ekte profesjonelt teater slik som Jon Fosse. Eller romanar. Barnebøker, dikt og salmer veit eg at eg har lyst til å skriva. Folk spør meg kva eg skal skriva når eg får permisjon. Eg seier at det veit eg ikkje. Kanskje det er slikt folk veit? Så les eg dem siste romanen til Linda Olsson, «Taushetens konsekvenser», fin den og.

***

Langfredag med påskefrokost hos Torhild og Per Magne. Ingrid og Sunniva dreg dit i lag med kjærasten min og meg. På eit bord dekka i sterke fine fargar, finst det påskeegg, heimebakte rundstykke, heimebakt rugbrød, heimebakt knekkebrød, laks i forskjellige variantar ost og mykje anna pålegg. Kirsti og Jenny Marie er der i tillegg til dei som høyrer huset til. Me har god tid og let tida og orda leva. Sunniva er veldig forkjøla og slakk, så til sist må  me heim og få henne i seng.

***

Ingrid øvingskjører opp til foreldra mine. Oddvar sit i baksetet og gir gode råd. Eg konsentrerer meg om å vera roleg og fornuftig, og la vera å bremsa med imaginære bremsepedalar. «Legg han i femte gir, og konsentrer deg om å halda fart og flyt i trafikken,» seier Oddvar. Eg lar vera å seia at eg utan tvil ville hatt bilen i tredje gir, og bremsa skikkeleg ned i svingane. Reint trafikkmessig er eg eit elendig førebilete. Eg er så pysete og redd ute på vegane at eg utan tvil er direkte trafikkfarleg… Så har eg endå ein ting å engsta meg for når eg er ute og kjører…

***

Me et kveldsmat hos foreldra mine. Oddvar, Ingrid og eg. Me snakkar om kjøkkenet, som alle synest det er på høg tid å renovera. «Du hadde fortent eit nytt og fint, kjøkken, det har du aldri hatt,» seier far. «Om de gjer det skikkeleg nå, kan du få eit kjøkken som held tida di ut.» Eg grøssar litt over den eventuelle sanninga som ligg i uttrykket «tida di ut». Eg tenkjer at det kan jo vera femti år, sånn i beste fall liksom… Om det varer i 30 år, så nærmar eg meg åtti neste gong me fiksar kjøkkenet…. «Sakte dansen trå, danse ikke gråte nå, denne jorda skal bli di grav.» I heile mitt liv har eg funne tanken på eigen dødeligheit skremmande, men samtidig mørkt fascinerande. Det at tida ikkje kjem tilbake er ei sorg og ei undring. Det har liksom ikkje gått opp for meg at eg er ferdig med å vera i tjue-åra.

***

Kjøkkenpatruljen er i funksjon og neste morgon dreg me ein heil delegasjon til Ikea for å sjå på kjøkkeninnreiingar. Kjærasten min har lagt inn mål og fakta på internett, og Oddvar har tommestokk på baklomma. Eg seier at eg ikkje vil ha stål og glatte flater. Eg finn eit kjøkken med profilerte skapdører, og vitrineskap med smårutete glasdører. Ingrid ser strengt på meg og seier at eg sjølv har sagt at eg treng noko som er mest mogleg lettstelt. Ein konsulent blir sett på saka, og det blir printa ut prospekt av vårt eventuelt nye kjøkken frå alle vinklar. Eg inviterer dei andre med meg til «kjøpskål» i kafeteriaen. Me et risgraut og kjøttbollar.

***

Kjærasten min er ein hund etter katteutstillingar. Me kjem «tilfeldigvis» over ein på veg heim. Ingen av oss andre er vanskelege å overtala. Me ler høgt av fryd over persarkattar med flate nasar og elegante siamesarkattar. Ingrid og eg fell heilt i stavar over ein mannleg dommar som dømmer kattane kyndig og kjærleg. Han avsluttar kvar saumfaring med å kyssa kvar einaste katt på hovudet etter å ha gitt grundige uttalingar av typen «Dype klare øyne, og velsoignert pels, dog litt spinkel panne, og litt liten avstand mellom øynene.»

***

Eg når å lesa litt avis før det er øvetid for påskestykket. Ungdomane er fokuserte og flinke når dei først har kome seg til øvinga. Dei fleste av dei har ikkje hatt tid til å øva inn replikkane skikkeleg, men det kjem etterkvart. Me leiter fram rekvisittar og kostyme, og Alf Einar har lagt inn eit digitalt hanegal på PC-en sin. Leif Oskar si biletramme frå heimen blir hengt opp i snorer på taket, og skal illudera speil. Sidan øvinga varer i time etter time og få har ete middag, kjører Leif Oskar ut og kjøper pizza. Eg liker å jobba med ungdomar. Kanskje eg burde prøva meg i ungdomsskulen?

***

Midnattsgudsteneste. Lysa blir slokka. Me tenner kvarandre sine stearinlys med eld frå det store Kristuslyset.  I kyrkja lyd først ein veldig gammal påskesalme, så syng me «Let my people go,»som vekselssong. Ungdomane «mine» viser dei to  delene av påskespelet som er frå bibelsk tid. PC-en til Alf Einar har me ikkje med, så Leif Oskar må gala frå galleriet. To av jentene eg har med syng under nattverden: «Og eg har tenkt det sko`kje eg ha gjort. Eg sko ha kjempa saman med deg, hokdt rundt deg og tørka svetten bort, gjort ka eg kunne for å gle deg…» Til slutt i gudstenesta blir lyset slokka att. Me tenner stearinlyset våre med eld frå Kristuslyset og går ut i prosesjon. Ansikta er vakre i det mjuke skjæret frå levande lys. Ute på kyrkjegarden syng me «Deg være ære», tonesett av ein melankolsk saksofon. Folk skjermar om lyset sitt og deler eld med kvarandre, men vinden kjem frå fleire kantar, og når tonane døyr ut er det få som framleis har eld. Me ynskjer einannan god påske, og eg får fleire varme klemmar.

***

Eg fyller fire pappegg med godteri. Påskeegg av sjokolade og påskeegg av marsipan. Miniegg med peanøter i og svenske skumkykkingar frå Ikea. Etterpå skal dei gøymast bak gardiner og sofaputer. At dei blir gøymde på omtrent same plassen er ein del av tradisjonen. Ingen av ungdomane i huset kjenner seg for  vaksne til å leita etter påskeegg i papp. Kjærasten min lurte på korfor ikkje han skulle få.

***

I fylgje klokka, rekk eg å sova nokre timar før det er vekkerklokke klokka halv åtte, og frammøte i kyrkja klokka halv ni for øving med orkestar. Neste morgon kjem eg meg i veg i siste liten etter å ha hatt rekorddårleg tid til å finna fram til eit antrekk som kunne fungera til kyrkjebruk første påskedag. I bilradioen spelar dei klassisk påskemusikk, og i døra møter eg Leif Andenes, den fantastiske klokkaren vår som står klar med varm kaffi same kor tidleg folk måtte dukka opp i kyrkja ein sundagmorgon. Han seier at viss han hadde visst det var eg som skulle dukka opp, så kunne han stått klar med eit nykokt påskeegg. I våpenhuset er det pynta med påskeliljer, gåsungar, og ei blømande grein frå eit epletre.

***

Ei av jentene er sjuk. Etter samtale på telefon skal ho koma likevel, men ho har ikkje stemme til å synga seier ho. Solistane øver med orkester. Me øver inn ei reserveløysing på songen hennar. Nokre er litt for seine og blir ringde etter. Me treng tida sjølv om me starta to ein halv time før gudstenestestart. Klovnen blir sminka til det ugjenkjennelege, myggane blir festa og batteria skifta i den handhaldne mikrofonen. Før gudstenesta startar står ungdomane bak altertavla og eg sit på første benk med manus i handa. Det viser seg at jenta som vart sjuk syng likevel. Ho føler seg betre.

***

Ei jente på kvar side av spegelramma. Ho blir dømt av sitt eige spegelbilete. Ho gjenopplever situasjonar der ho har svike. Ho mistar motet. Hanen gjel, og Peter spring gråtande ut. Jenta får besøk av ein klovn. Klovnen minnar om at det er påske og at livet handlar om meir enn å søkja bekrefting i ein spegel. Klovnen viser jenta ein ny spegel, det ho ser der får henne til å smila. Klovnen spring rundt i kyrkja og speglar folk. Samtidig får dei fylgjande beskjed: «Du er tilgitt og du skal tilgi.» Klovnen gjer den raude nasen sin til eit lite barn, og presten velsignar dei.

***

Stemmen min sviktar og. Eg kjøper halstablettar på veg heim, og somnar. Etter ein time er eg klar att. Eg set meg ned for å skriva skulerevy. Nede i stova høyrer eg sønene mine le i lag med kjærasten min og svigeronen min. Dei spelar kort og et påskesnop.

***

Kjøkkenet lukter vaflar. Eg ser i gamle fotoalbum i lag med Ingrid. Ho spør om det ikkje er rart å sjå forandringa gjennom biletsidene og fram til nå. Eg svarar at det er det. Eg får ei nostalgisk kjensle av at det å vera ung på slutten av 70-talet og tidleg på 80-talet var ei velsigning. Eg ser på oss og tenkjer at det var ei tid med færre krav om å vera vellukka, vakker og feminin. I alle fall opplevde eg det slik. Eg ser på meg og venninnene mine, usminka med ubarberte legger, kledde i loppemarknadsskjorter og håret i fletter. Så vidt eg hugsar reflekterte eg relativt lite over korleis eg såg ut, men det seier kanskje meir om meg enn tidsånda? På spørsmål frå Ingrid om eg kjende meg fin i dei kleda og med håret slik, så svarer eg at eg ikkje trur eg brukte særleg mykje tid til å tenkja på det i det heile tatt. Det kjendest ikkje så viktig. Kanskje eg har gløymt, men i ettertid er det slik eg hugsar det. Så heldig eg var…

***

Så skulle eg bare veldig raskt oppdatera bloggen med nokre små  sekvensar, sidan eg ikkje har skrive heile påskeferien. Og her blir eg sitjande å skriva i to og ein halv time… Og eg som skulle legga meg tidleg… Skriving er for meg noko eg ikkje klarer å halda fingrane mine borte frå. Og resultatet blir det lengste bloggeinnlegget nokon sinne, med tretusen ord i fylgje teljeapparatet. Men delt opp i små sekvensar så blir det kanskje leseleg likevel?

Heidi

4 kommentarar
  1. May Brit permalink

    nyyyyyyyyyyydeleg – takk for reisa ❤ eg måtte le fleire gonger undervegs ❤ du skriv slik eg opplever og tenkjer ❤

  2. heidi permalink

    Kanskje me rett og slett er i slekt?

  3. emma permalink

    Syns eg høyre faren din om kjøkkenet. Tida di ut….Det er ikkje slik vi i førti åra seier. Det er slik gamle folk seier når dei vurdere om dei skal investera i nye tenner…som skal vare tida ut…Sprøtt!
    Du får fram så mykje bra i det kvardagslege. Det er jo mest kvardager.
    Tips om lettstelt kjøkken: Sluk i gølvet, med blanke glatte flater som kan høytrykksspylast…kanskje med eit vitrineskap med små ruter. Vårt kjøkken er fra 1969 og ikkje noko fint, men det funkar…

  4. heidi permalink

    Eg ler av høgtrykksspylinga. Kan tru eg skulle «slopsa» med vatnet…

Legg att eit svar

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com logo

Du kommenterer no med WordPress.com-kontoen din. Logg ut /  Endre )

Google photo

Du kommenterer no med Google-kontoen din. Logg ut /  Endre )

Twitter-bilde

Du kommenterer no med Twitter-kontoen din. Logg ut /  Endre )

Facebook-foto

Du kommenterer no med Facebook-kontoen din. Logg ut /  Endre )

Koplar til %s

%d bloggarar likar dette: