sporisand

Noko av det finaste med å sykla er å vera midt i naturen, kjenna lukta av nyperoser, gras og høy, få vind i håret og i ansiktet og å høyra fuglane synga. Naturen her på Jylland er fantastisk vakker. Eg får nesten lyst til å seia det same som ein norsk syklist me snakka med i dag: “Eg trur eg har lyst til å bli dansk…»

Me hadde ein veldig fin sykkeltur i dag og, me sykla rundt fire mil. Nå er ikkje det noko bragd i seg sjølv så lenge me har batteri på syklane, men litt trim blir det då likevel. For å sitera ei jærsk dame som hadde fått el-sykkel:» Æg må nå plent trø“… Sjølv om det ikkje blir like mange timar på sykkelsetet, så blir det litt ubehageleg å sitja der etterkvart, og ryggen blir litt trøytt og anspent.

Det viste seg at sykkelruta me hadde plukka oss ut i dag, delar av sykkelrute 5 og delat av Marguerittervegen ikkje gjekk på eigen sykkelsti slik at me hadde gått ut frå at sykkelrutene gjorde. Mesteparten av turen sykla me på bilveg, og den første delen av strekningen var på ein smal veg utan vegskulder det det tidvis var for smalt til at to bilar kunne passera kvarandre. Dersom me møtte joggande eller gåande måtte me langt inn på vegen for å koma forbi dei. Til å begynna med kjende eg meg litt redd og anspent og såg for meg at eg kom til å velta dersom eg sykla ut i grusen fordi din bil kom veldig tett på meg. Eg prøvde å programmera refleksane mine til å lena meg innover viss det skulle skje slik at eg havna i kornåkeren og ikkje i vegbanen framfor bilen. Eg prøvde og å overbevisa meg sjølv om at slikt var nevrotisk tulletenking.

Etter kvart følte eg meg heldigvis veldig mykje tryggare. Det kan skuldast at vegen vart breiare, at me kom til ein strekning med mindre traffikk eller at eg rett og slett vende meg til det. Sannsynlegvis var det ei blanding av alt saman. Det eg har lært og som eg nå kan vidareformidla er at det som kallast ei sykkelrute på danske kart ikkje utan vidare inneber at det er sykkelsti der.

Veret var nydeleg. Sommarsol og korterma sommarkjole,jakken kom aldri på. Så vidt eg kan observera er det framleis bra med sommarfuglar og insekt i Danmark. Kornåkrar der kornblomar, valmuer og markblomar blandar seg med kornet ytst ved åkerkanten er noko av det vakraste eg veit.

Heidi

I dag var me på gudsteneste i vakre gamle Sæby kirke. Det er spennande å få med seg ein dansk gudsteneste av og til. På ein måte er det så kjend at ein kjenner seg heime, og på ein måte er det så annleis at ein kjenner seg kyrkjeframand.

Det at danske prester framleis har svart prestekjole med pipekrage er nesten litt nostalgisk, det hadde jo norske prestar og då eg var barn. Eg hugsar kragane som endå større og med fleire piperekkjer, men dannsynlegvis var dei akkurat slik dei danske endå er. Liturgien likna så mykje på den gamle bokmålsliturgien at ein nesten kunne klara å henga med. Dersom ein salme har åtte vers, så syng ein sjølvsagt åtte vers. Slik kunne det virka som det er i Danmark

Salmane i dag var veldig fine. Den første salmen var ein sommarsalme med nydelege skildringar av korleis naturen om sommaren speglar Guds kjærleik. Heime har me og nokre vakre natursalmar. Eg sat og tenkte på at fine sommarsalmar er noko me kan trenga. Kanskje eg får til å laga ein?

To barn vart borne til dåp. I Danmark er det faktisk slik at barnet får direkte spørsmål om det vil døypast og om det vil tru, og dei vaksne svarer ja på vegner av barnet. Trusvedkjenninga var i vi-form. «Vi tror på Gud Fader den almæktige…» Eg kom til å tenkja på at det kanskje er lettare å delta i ei slik trusvedkjenning, då talar ein for kyrkja som fellesskap like mykje som for seg sjølv. Dåpssalmen var nydeleg. Eg lurer på om eg har høyrt ein norsk versjon.

Her er det første og siste av fem vers.

I gudstenesta var det både dåp og nattverd og i begge ledda vart Fadervår brukt. Etter dåpen vart dåpsfamiliane ståande framme i koret og presten haldt ein liten tale retta mot dei der han mellom anna bad dei vera tålmodige og «altid tenke gode tanker om jeres barn.»

Det var ein litt gammaldags høgtideleg atmosfære over gudstenesta. Det hadde liksom vore litt utenkjeleg at løva frå Brynekyrkja skulle koma inn for å snakka med presten, eller at den svartkledde presten med pipekragen ikkje skulle stå på den gamle preikestolen under preika. Frå preikestolen talte han med oppriktigheit og alvor til sine soknebarn: «Krestendommen er ikke en feel-good-religion. De som sier det taler ikke sant om krestendommen.» (Han sa verkeleg krestendommen og ikke kristendommen, kaskje det er jysk dialekt.)

«Krestendommen er ikke til for at du skal have det godt med dig selv… Krestendommen siger ikke kun at du skal elske din næste, den siger at du skal elske din fiende. Selv om du er dybt uenig med din fiende og hater det han står for er du skyldig at se at han er et menneske lige som dig selv. Du skal legge dit hat bort og be for dine fiender lige som Jesus gjorde det. «

Nå sat eg ikkje i kyrkja med diktafon, alt er sitert etter minnet, så eg kan godt tenkjast å gjera Peter urett…. Eg meiner at eg såg i annonsa for gudstenesta som eg såg på nettet at presten heitte Peter, etternamnet er eg ikkje sikker på om eg hugsar…

Det er mogleg at dette innlegget var mest interessant for gudstenestenerdar, men det kan jo tenkjast at ein og annan frå den kategorien og les bloggen min…

Heidi

Eg hadde planar om at me skulle ut igjen og nyta lørdagskvelden i Sæby, men ingen av oss orka tanken på å sykla meir. Reisekameraten orka ikkje å kjøra bil, og eg kjører ikkje bil viss eg kan sleppa. Det ende med at me blei på ungdomsherberget for å sjå kva det kunne ha å by på av liv.

Me hadde vore nesten aleine der, men plutseleg strøymde det på av ungdomar som snakka mange forskjellige språk. Det viste seg at dei var deltakarar på eit slags ungdoms OL i fysikk…

Me oppdaga at det var ein slags kjosk her beståande av eit bord med snop som ein betalte med ein slags variant av eit vippsliknande system eller kontant. Me klarte å skrapa saman 35 danske kroner i myntar og fekk litt lørdagsgodt. Så vart det strikking oc ein halv episode av ein TV-serie i TV romet med gratis kaffi frå automaten. Det funka det og….

Heidi

I fint solskin, men med iskald vind pakka me oss ut av det fantastiske sommarhuset vårt tidleg i føremiddag. Standarden på vår nye tilhaldsstad er veldig forskjellig frå det me kom frå. Me bur på eit slags ungdomsherberge litt utanfor byen, som på ein måte er ein del av eit treningssenter. Det virkar ikkje som om det er mange gjester utanom oss, me har fått eit seksmannsrom med køysenger, og på gangen er det felles do og felles dusj.

Me har begge erfaringar med at det er fint å sykla i Danmark, og i år har me juksa litt og teke med oss elsyklar heimefrå. Først sykla me ned til sentrum av Sæby som var ein veldig koseleg by med konsert på torget og levande jazzmusikk i ei bakgate. Me sykla ned til havna der me såg på båtar og folk, drakk kaffi og åt is. Det var uvant å ikkje ha ansvar for småbarn, og då eg opna handveska såg eg at ho framleis innehaldt ei ekstra bleie og litt anna barneutstyr.

Så fann me ein sykkelsti og la i veg utan å vita heilt kor me skulle eller kva for ein retning det bar. Det ende med ein sykkeltur til Frederikshavn som ligg ca 12 kilometer unna. Vegen gjekk delvis på sykkelstier langs vegen og delvis gjennom skogholt og langs kornåkrar. Det aller finaste med danske sykkelstier er at dei tek deg gjennom skjerma landskap litt utanfor allfarvegen.

I Frederikshavn gjekk me på fiskerestaurant og åt den beste maten eg har fått i Danmark denne gongen. (Kanskje med unntak av Sunniva sin heimelaga lasagne). Eg åt luksusvarianten av den danske klassikaren stjerneskud, rødspettefiletar med reker på eit stykke brød. Denne var nydeleg tilberedt med friske urter, noko eg kanskje trur var lodderogn og gode heimelaga dressingar.

Heimturen vart like fin som turen bort. Eg er litt trøytt i korsryggen etter å ha sykla såpass langt, og litt spent på korleis det blir å setja seg på sykkelsetet i morgon. Nå er både me og sykkelbatteria lagt til lading. Me får sjå om me orkar meir program i dag… Eg er supertakknemleg for ei veldig fin veke i storfamilien. Nå er det litt uvant å vera bare to, men det skal nok bli veldig fint det og.

Vinden ggjorde at dei i reisefølgjet som reiste frå Hirtshals til Kristiansand i dag med to forskjellige avgangar hadde ein tøff overfart. Heldigvis er alle trygt i land nå.

Heidi

For første gong i sommar har eg plassert meg på ei solseng innsmurt med solkrem. Eg har badehandkle og pute og to fine bøker eg kjøpte på salg i går. Den eine er ein antologi om dansk kunst og litteratur om danske landskap. Den andre ei bok om å veksa opp på Grønland på 70-talet. Eg har rukke å begynna på dei begge og begge to er fine.

Det er varmt og nydeleg ute når ein har sjansen til å finna seg ein lun plass slik eg har gjort i dag. Elles så bles det ein del slik eg reknar med at det nesten alltid gjer i dette låge marehalmdekte landskapet ytterst ved havet. Sånn sett er det ikkje så ulikt det me kjem i frå. På klessnora blafrar det klesvask, og me har det som husmødrene i barndomen kalte «goe tork».

Det er alldeles nydeleg her med marehalm og markblomar på alle kantar. Me har sett rådyr nesten kvar kveld, og dei heldigste av oss har sett hare. Det er så masse fuglar og fuglelydar at me av og til har lurt på om det er ein alarm frå ein av mobilane me høyrer. Fleire gonger har me sett store rovfuglar, den eine rett her ute, dei andre litt lenger unna.

To gonger har det banka på døra vår og det har vore to menn frå litt eksotiske yrke: Den eine var bassengreingjerar og ville inn og sjekka bassenget. Den andre hadde svarte hanskar og ein dress som det stod «skadedyrutryddar» på. Me har observert T det er utplassert din boks med eit spesielt lys som i følge påskrifta skulle skremma vekk rotter og mus. Eg trur boksen har hatt ønska effekt. Han spurde diskret om me hadde hatt uøska aktivitet på taket. Då me svara nei takka han like diskret for seg med eit stort smil mens han mumla «Så er alt bra.» Heilt i tråd med Novasol sin ønska opptreden for besøkjande skadedyrutryddarar, vil eg tru.

I går var heile fylgjet her i frå bortsett frå den yngste og dei to eldste i Fårup sommer land. Antakelsen frå foreldra var at dei som ikkje er to år endå med fordel kan venta litt med sånne parkar. I staden fekk ho ein roleg heimedag med mormor og morfar og ein liten tur til Hjørring med innlagt kafétur, bolle jus og leikeplass. Det er positivt å kunna melda at me i rollen som mormor og morfar framleis har eit visst takk på småbarnfamilielivet med tidlege morgonar og sprell levande dagar.

Ei veke går veldig fort, og etter ein lang frokost måtte me i dag vinka farvel til gjengen frå Oslo som hadde returbillett i dag. Me andre nyt ein siste feriedag før huset skal leverast tilbake i morgon føremiddag.

Eg og Leif blir igjen i Danmark når dei andre reiser heim. Planen var å sykla i Danmark saman med gode venner i nokre dagar. Dessverre fekk me beskjed i dag tidleg om at dei må melda pass på grunn av sjukdom. Me kjem til å sakna dei, men er klare til å bruka syklane aleine. Etterpå går turen vår vidare til Oslo, for me skal vera på streif lenge endå. Det er eg glad for. Sommarferiar har ein tendens til å gå alt for fort.

Så langt har første kapittel vore over all forventning. Det er noko av det gildaste eg veit å ha alle «ungane» rundt meg, og viss eg skal bedømma veka så har ho vore veldig fin. Eg er takknemleg for at me alle kom oss i veg og for at me har hatt det fint i lag.

Heidi

Mellom dei litt særare tinga familien har for seg er tradisjonen med ein idrettskonkurranse i Danmark. Årets øvingar bestod mellom anna av sprint på stranda, frisbeekasting, kulestøyt med bocciakule, limbo, pistolskyting og lengst uthaldenheit i 90-graders posisjonen.

I år klarte eg å forhandla meg til fritak i leikane. Barna måtte jo ha barnevakt medan alle dei vaksne via seg til idretten.

Sidan det var ganske blåsande på stranda og ungane fort vart kalde og leie av at ingen andre enn mormor hadde tid til å sjå på dei, begynte me ganske raskt på heimvegen. På grunn av barnevogna måtte me ta bilvegen frå stranda i staden for gangvegen gjennom sanddynene. Eg skuldar på at det var det som gjorde at eg klarte å ta feil av vegen.

Eg var heilt sikker på at det var bare å gå rett fram heilt til eg såg namnet på vår gate. Eg liker slike enkle reglar når det gjeld å finna fram, og stussa ikkje på at vegen virka lenger enn eg trudde. Etterkvart meinte eldstejenta at det var noko som ikkje stemde. «Mommor, æ me ikkje framme snart?» . Eg prøvde meg med at me var nok veldig nærme, og at me hrilt sikkert fann fram til slutt. Det siste er ein av mine meistringsmetodar når eg går meg vill, går ein lenge nok så kjem ein som regel til noko som ser kjend ut som ein kan orientera seg vidare frå. Fireåringen hadde ikkje tru på meg lenger. «Nei, mommor, dæ æ heilt feil, me komme alre heim igjen.» Eg fann ut at eg kanskje fekk prøva meg med meir teknologiske metodar. Med to ulukkelege gråtande barn stod eg i veggrøfta og prøvde å orientera meg via google maps. Då eg blei fortald at eg var 35 minutt frå ønska mål gjorde eg kort prosess og ringde til jentene sin far. Han hadde sjølvsagt oversikten og visste nøyaktig kor eg var når eg sa at me passerte ein campingplass for fem minutt sidan. Han kunne og opplysa om at kursen var veldig feil sett.

Me gjekk tilbake til campingplassen og venta på at pappa skulle henta ho som var trøytt i føtene og frykta at ho aldri meir kom heim. Etter ei grundig forklaring klarte eg å finna tilbake slik at den nå sovande minstejenta i vogna fekk gjort unna kvilen sin.

Og kkorleis det gjekk med Harboelympics? Eg kan avsløra såpass at dei «inngifta» toppa både dame- og herreklassen. Det vart delt ut medaljar kjøpte på bruktbutikkar i nærområdet, og alle var nokonlunde fornøgde.

Heidi

I går kveld tok eg og Leif ein kjøretur til Skagen, ein av mine favorittbyar. Det er så fint med alle dei gule husa, med Grenen, havna og dei små koselege kafeane. Best av alt liker eg museuma, husa til Skagensmalerane og kunstmusea, men dit skulle me ikkje i går. Me ville bare nyta den fine kjøreturen dit og spasera litt i gatene i kveldssola.

Då me kjørde heimover, såg eg at tidspunktet passa perfekt til at me kunne svinga nedom Højen, Gamle Skagen for å sjå på solnedgangen. Eg visste frå før av at det var det ei strand med benker der folk samlar seg om sonmarkveldane for å sjå på solnedgangen.

Dessverre var det mange fleire enn oss som hadde same ideen, så langs solnedgangsstranda, utanfor solnedgangskjosken og i gatene rundt var det heilt umogleg å finna parkeringsplass.

Det ende med at eg hoppa ut av bilen og sende Leif på ein liten kjørerunde for at eg skulle få med meg ein liten smak av herlegdomen.

Ved stranda hadde det samla seg masse folk. Det bles kaldt frå havet, så mange hadde med seg ulltepper dei pakka seg inn i. Andre hadde kledd seg godt for å halda ut stillesitjing på ein benk. Eg tenkte at det kanskje var ein pensjonistaktivitet, men eg såg fleire småbarnsfamiliar med minsten i barnevogn. I solnedgangskjosken stod folk i kø for å kjøpa softis og varm drikke.

For meg vart det ei åtte- minuttsoppleving, og det passa ganske greitt sjølv om eg ikkje fekk sjå solskiva synka heilt ned bak horisonten. Eg hadde litt for lite klær i den kalde vinden og hadde ikkje med meg ullteppe.

Det er ein skikk eg har sans for å ta farvel med ein fin sommardag på denne måten. Eg har nostalgiske minne frå barndomens sommarbesøk hos besteforeldra mine på Bryne at bestemor, morfar, to onklar og eg pakka oss inn i bilen seine sommarkveldar for å reisa ned til sjøen og sjå på solnedgangen. I minnet kjennest det som noko me gjorde ofte, men i det verkelege livet kan det godt henda at det skjedde bare to eller tre gonger.

Då eg kom inn i bilen att var det godt å få på varmen i setet. Me fann ei speleliste med dansk musikk på spotify og høyrde på Kim Larsen og danske viser medan me kjørde tilbake gjennom det skumrande nordjyllandske landskapet. Det var så fint.

Heidi

Ferie med ni vaksne og to relativt små barn er koseleg, kaotisk og intenst. I dag har nokon brukt føremiddagen på minigolf, og andre på bruktbutikkar medan ein liten gjeng av oss vart igjen heime for å bada og ta det litt meir med ro. Iben kosar seg veldig i bassenget og blir flinkare og flinkare til å våga å stola på at vatnet kan løfta henne når ho klarer å slappa av og leggja seg ned. Framleis er det best å ha armringar og badering rundt livet, men ho blir modigare og modigare. I tillegg nyt ho verkeleg å ha så mange vaksne å spela på. Veslesyster hennar er stort sett glad og energisk og talegåvene utviklar seg frå dag til dag.

I ettermiddag har me vore på Nordsjømuseet. Me var imponerte over kor fint det var der. Det var spennande for alle som var med. Nå lagar Sunniva lasagne til alle saman og snart er maten klar.

Heidi

Natta pakkar seg rundt huset, alle har gått og lagt seg. Eg sit her og kikkar ut på det marehalmdekte landskapet der dei siste restane av solnedgangen ligg rosagul og tung mot horisonten.

Det har vore ein dejlig dag som dei ville ha sagt det på dansk. Dagen starta kvart over fem med to morgonfriske jenter som ikkje såg nokon grunn til å drøya oppstandelsen. Etter kvart som folk begynte å stå opp fekk eg lagt meg og sove eit par timar til før felles frokost med kaffi, ferskt brød, egg, bacon og gebursdagssong for dagens jubilant. Dagen vart markert med markblomar plukka av meg og Iben og danske bordflagg frå Brugsen.

Veret vart mykje finare enn yr hadde spådd. Eg kan nesten ikkje hugsa at me har hatt så varmt vêr i Danmark før, dersom me ser vekk frå campingturane med familien min då eg var tenåring. Då hugsar eg det som om me alltid hadde som og gode badetemperaturar. Det kan då vel ikkje ha vore slik det eigentleg var?

Eg nyt å ha alle barna og barnebarna eundt meg. Me har vore på tur til Hjørring, og har vore på stranda det dei modigaste bada. Så har me hatt bursdagsselskap i hagen med danske kaker frå bakeri, jordbær, bringebær og moreller.

Sommarhusa her er lagde slik at ein føler at ein nesten bur aleine langt bortanfor sivilisasjonen. Utanfor er det masse tre, buskar, blomar, insekt og fuglar. I går såg me rådyr koma og forsyna seg av vegetasjonen rett ved huset, og i dag såg me fleire av dei i nærområdet.

Eg har klart å mista kanna til kaffitraktaren i det harde flisegolvet slik at ho knuste. I morgon hon må me ut og sjå om me får tak i ei ny… Det fine var at Halvard og Ingrid påtok seg jobben med å kosta, vaska og støvsuga for å få vekk alt glaset, og at Oddvar brukte ingeniørkreativiteten sin til å finna ein patent til brygging av kaffi via ein kaffitraktar utan kolbe…

Nå er det nok lurast å koma seg i seng. Eg kjenner høg grad av gjenkjenning når det eldste barnebarnet på 4 1/2 år spør: «Korfor må menneskene sova, korfor kunne me ikkje bare vore vakne alltid?» Akkurat det spørsmålet har eg og stilt sidan eg var på hennar alder. Eg synest framleis det er eit godt og viktig spørsmål…

Heidi

Dette er utsikta frå det veldig fine huset me bur i utanfor Hirtshals. I dag feirar me gebursdagen til Ingrid. Det er koseleg å vera mange saman. Ni vaksne og to barn. Føremiddag med lang frokost og leik i bassenget. Nå skal me ut på tur. Det har vore nydeleg ver, nå hadde me nettopp litt lyn og torden.

Heidi