sporisand

Sidan eg har fredagsfri og skulen min tek juleferie i morgon, så har eg nå juleferie. Det har vore eit intenst liv dei siste vekene, så det har ikkje gått heilt opp for meg endå. Biletet over er frå morgonsamling i klasseromet med tre tende adventlys og bilete frå boka «Snøsøsteren» på storskjermen. Det har vore ei travel og fin førjulstid i klasseroma.

I dag fekk me vera med på noko veldig fint. Vanlegvis har me samlingar for alle elevane før juleferien, men i år er ingenting seg sjølv likt på grunn av koronaepidimien. Sjette klasse tok ansvar og laga eit smittevernforsvarleg alternativ for dei oss der elevane vart henta i puljer til å få gå på ulike stasjonar og sjå på små skodespel, song, dans, musikk og Donaldfilm. Det var god avstand mellom publikum og skodespelarar og spriting mellom gruppene. Elevane vart henta av sjetteklassingar med brennande lys i lykter som førde dei gjennom løypa. Dette skjedde medan det framleis var mørkt og programmet foregjekk både ute og inne. All ros til dei som hadde laga i stand. Det var utruleg kjekt å få vera med, spesielt kjekt er det sjølvsagt nå når me nesten har vent oss av med at slike ting skjer. Det er og veldig kjekt å bruka mørket desse mørkaste dagane i året til det finaste mørke kan brukast til: Å tenna lys i og å la oss pakka forsiktig inn i. Eg har alltid likt desembermørket og synest nesten at dei mørkaste vekene går alt for fort forbi.

Ei alternativ markering av at me går til juleferie vart det for oss vaksne og. Kvart team samla seg i eit pynta klasserom der me fekk servert smørbrød og julegavar og fekk ei litt mjuk avslutning. Som det barnslege folkeferdet me lærarar er, så har me hatt stor og barnsleg glede på arbeidsromet av å vera hemmelege nissevenner for kvarandre. Eg har blitt forskåna for dei største rampestrekene, det einaste som skjedde på den fronten var at nokon hadde fått skjermbiletet på PC-en min feil veg, men med gode hjelparar så vart det ordna fort opp i. Min hemmelege nissevenn avslørte seg i dag gjennom å gje meg ein sjølvdreia keramikkopp med signatur under. Eg lar meg imponera. Godt jobba Tove! På avslutningsmåltidet vart alle nissevenner gjetta på og avslørte.

Det som er mindre kjekt er at smittenivået i kommunen plutseleg er heva til raudt. Det er ikkje så veldig mange personar som skal til for å koma dit. Det er heller ikkje kjekk informasjon frå helsedirektoratet at seksti prosent av dei smitta ikkje veit det sjølv… På eit slags plan er dette som henta frå ein skrekkfilm. Det positive er vel at dei fleste ser ut til å koma seg gjennom sjukdomen utan dei alvorlegaste komplikasjonane, men kjekt er det ikkje. Eg og dei fleste andre prøver vel å vera så kloke og forsiktige me kan, men dette har me lite trening i. Dette blir spesielt utfordrande for dei av oss som ikkje kan ha heimekontor eller beskytta oss med plexiglass. Me får prøva oss med ein variant av den bøna dei brukar i AA. Hjelp meg oss å gjera det me kan for å beskytta oss sjølv og andre, hjelp oss å akseptera på rett måte den risikoen me ikkje kan gjera noko med, og gjer oss kloke nok til å forstå forskjellen mellom desse to.

Eg har forresten hatt ein fin kveld ved kjøkkenbordet der eg har drive med årlege førjulssysler og høyrt på P2, min faste radiokanal. Mellom anna fekk eg eit fint møte med Oslobiskop Kari Veiteberg gjennom programmet Drivkraft. Det let seg sikkert finna i programarkivet for dei som ikkje fekk det med seg.

Heidi

Som de ser så har eg fått det med å stela slikt eg likar og skamlaust bruka det på bloggen min. Eg håpar det er sånn bortimot lovleg i alle fall. Filmen over såg eg på nettet i dag og fall pladask. Sidan det er tydeleg merka med «Den norske kirke» som eg faktisk er medlem i, så satsar eg på at det går bra.

Første gong eg møtte julesongen «Deilig er jorden,» må ha vore på ein juletrefest. Familien min gjekk ikkje så ofte i kyrkjer, men mor var med oss på juletrefest saman med venninner. Eg trur første gongen må ha vore på Frelsesarmeen på Bryne og så i baptistkyrkja på Ålgård. Juletrefestar var kjempekjekt, fine klede og lakksko, sløyfer i flettene, gang rundt juletreet og papirposar med kakemann, rosiner, mandarin og ein liten sjokolade.

I baptistkyrkja på Ålgård hugsar eg at det var tale, og det må ha vore omtrent første gongen eg opplevde retoriske spørsmål, spørsmål av typen «Kva trur du då dei fekk sjå?» og «Trur du dei blei glade då?» Eg svarte høgt og tydeleg som eg syntest ein burde gjera når ein var ute mellom folk og fekk spørsmål frå ein vaksen. Mor kviskra litt beskjemma at det ikkje var meininga at eg skulle svara. Kunne ho verkeleg ha rett i det? Stod det ein vaksen mann der framme og spurte oss om ting det ikkje var lov å svara på. Eg konkluderte vel med at vaksne verkeleg var ganske merkelege, og det synest eg av og til framleis.

Når det var juletregang fekk folk bittesmå tynne sangbøker der alle julesongane stod. «Et barn er født i Betlehem» kunne alle. Versa var korte og lette og halve songen var Halleeeeeejuja, halleeeeeluja,» «O jul med din glede var ein spennande song,» spesielt viss ein stod på sida av nokon ein ikkje kjende og skulle synga om
«så knytter vi kjærlighets hellige bånd, og lover å elske hverandre»: «Deilig er den himmel blå», var og kjekk å synga for det var så fin melodi og orda vart til ei fin forteljing». «Deilig er jorden» syntest eg kanskje var den kjedelegaste songen. Melodien gjekk veldig seint og det skjedde ikkje så mykje. Ein bare gjekk «til paradis med sang gjennom de fagre riker på jorden».

Eg veit ikkje kor tid eg verkeleg oppdaga songen og teksten. Eg trur nesten at eg må ha vore vaksen. Me gjekk rundt jultreet heime hos svigerforeldra mine, ein skikk eg aldri hadde vore van med i stova heime og nevø og niese Gunnar og Siri hadde lært julesongar i barnehagen og song høgt og tydeleg «går vi til parrrradis med sang», ikkje paaaraaadis som eg hadde vore van med å synga. Plutseleg opna teksten seg og eg innsåg for første gong at nå var eg midt inne i verset med livet mitt, «Tider skal komme, tider skal henrulle, slekt skal følge slekters gang». Seinare har eg meir eller mindre grått av denne songteksten i rein rørelse kvar julaften. Det at ein alltid, i alle fall som småbarnsmor var veldig trøytt denne dagen, kombinert med syngande barn i kyrkja og mange tende lys, aktiverte heile følelsesregisteret. Og litt meir år for år har slekt fulgt slekters gang. Mange me har vore glade i har gått ut av tida, og mange har kome til og teke sin plass i pilgrimstoget som beveger seg gjennom livet med song. Snart finn me kanskje oss sjølv i eit av versa i ein annan gammal julesong «selv skjelvende gamle de tar sin stokk til krybben hen, til krybben hen».

I dag brukte me KRLE-timane i tredje klasse til å fortelja historien om den første jula i Betlehem. Eg hadde samla mange forskjellige kunstbilete med motivkrets frå juleevangeliet. Det er spennande å sjå på mange ulike kunstuttrykk og snakka om kva kunstnaren kan ha tenkt då han laga biletet. Eg har ikkje sjanse til å vera den flinkaste jenta i den digitale lærarklassen. Det er mykje der som ligg utanfor mitt kompetansenivå, men ein ting er eg verkeleg glad for. Det er blitt så lett å visa elevane kunst på storskjerm, det er eg veldig glad i å gjera, det blir nesten ei vidareføring av kunsthistorielærar PIM sine lange lysbildeforedrag på formingslærarskulen på Notodden. Kunsthistoriefaget er noko av det beste eg fekk med meg der i frå.

Nå pratar eg meg som vanleg ut på ville vidder. Det var jo i grunnen «Deilig er jorden» det skulle handla om. Det mange ikkje veit er at dette ikkje er ein «julesong» i Sverige. Då me var på lærarutveksling i Nordsverige på 90-talet fekk me sjå elevar øva til sommaravslutninga i kyrkja. Då var «Härleg er jorden» og «Den blomstertid nu kommer» «självklara songar» som alltid vart brukte når skuleåret skulle avsluttast.

Det er då ein god idé? Å synga deilig er jorden gjennom alle årstider. På eit plan er jorden og vandringa gjennom livet «deilig», sjølv om det samtidig er mange krefter og faktorar ein ville bruka andre ord om.

Nå skal eg ikkje masa meir. Sjå heller filmen over ein gong til.

Heidi

«Just like a bridge over troubled water, I will lay me down…» Leif spelar piano i stova, han tek eit nettkurs for å trena opp ferdigheiten å spela friare med besifringsspel. Han spelte piano i oppveksten og vart ganske flink, men då var det klassisk piano etter noter. Eg liker at nokon spelar piano i stova. Snart kjem Halvard heim, han pleier å spela mykje og ofte. Sjølv har eg dessverre ikkje, sjølv etter eit par iherdige forsøk lært meg å spela noko instrument på eit bort i mot brukbart, i ordets heilt bokstavelege forstand, nivå. Eg ville likt veldig godt å kunna det, og eg ville likt veldig godt å vera flink til å synge. Nå er det slik at me sit med kvar våre kort og puslespelbitar på handa, og så får me spela så godt me kan med dei korta me får.

«Like a bridge over troubled water,» eg liker biletet. Det er ein av dei tinga eg verkeleg har lyst til å vera. Det er så mykje splittelse og konfliktar her i verda. Eg innser at ein del av dei er nødvendige, men eg seier som Martin Lönnebo då eg var på ein gruppesamtale med han under det store treet i den stille hagen på ein Korsveifestival «Jag er så fryktansvärd dålig på det med konflikter». I alle fall hugsar eg det som om det var slik han ordla seg, og eg var glad for å finna ein forbundsfelle. Eg hadde og sansen for det Thorvald Stoltenberg sa ein gong, som var omtrent slik som dette: «Alle er for tida så redde for å være konfliktsky. Det er blitt som det verste skjellsordet. Kom til meg med de konfliktsky, det er ofte dem det er bruk for. Det er nok av de som oppsøker konflikter.» Litt konfliktsky som eg er, så må eg skunda meg å seia at Stoltenberg er sitert heilt etter mitt eige feilbarlege minne, og er heilt ute av stand til å forsvara seg viss det ikkje var det han sa eller meinte…

Dagane er fine og dei er rare. Me står i valgsituasjonar me ikkje er vane med å måtta forhalda seg til. Skal me invitera gjester denne veka, eller er det det me absolutt ikkje skal? Kven kan me vera i lag med i jula? Kva slags sosiale ting er det ok å gjera, og kva er heilt forkastelig. Skal me la vera å stikka innom folk som kanskje kan bli smitta fordi me kan vera smitteberarar utan å vita det sjølv?

Det snører seg litt til med smitte, og snart kjem dei vaksne barna heim på juleferie. Eg gleder meg villt, men kor stor avstand bør me eigentleg halda? Kor mykje må ein kribla i halsen før ein avlyser selskapet på julaften? Me prøver å navigere så klokt me kan i relativt ukjend farvatn og gler oss til juleferie. I går var eg og eldstesonen på vår tradisjonelle førjulshandletur til Kvadrat, eit kjøpesenter eg besøker sånn omtrent ein gong i året. Ein måndagskveld mellom halv åtte og ti viste seg å vera eit vellukka tidspunkt. Det var nesten ikkje folk der, så det kjendest ganske så trygt. Det er ein fin tradisjon som heng saman med at mine kjøreferdigheiter tilseier at eg helst lar bilen stå viss eg skal lenger enn til Klepp. Eg er litt merkeleg skrudd saman slik.

Det er mange fine julesongar. Kvar morgon spelar me musikk når elevane kjem inn. «Mary did you know?» «O holy night» og «Nordnorsk julesalme». Det er finfine songar alle saman, men i kveld vart det den med brua som verkeleg nådde meg inn i hjartet. «Like a bridge over troubled water, I will lay me down».

Heidi

For tida er me i ein prosess på skulen der trinna dei siste vekene har blitt utfordra til saman å laga eit opplegg knytta til eit fag der me bruker eit av måla i den nye læreplanen. Me har prøvd det i norsk og matematikk, og denne veka var det kunst og handverk som stod for tur. Kombinert med førjulsaktivitetane me alltid driv med på denne årstida, bestemte me oss for fylgjande kompetansemål etter 4. klasse:

«Gjennomføre kunst- og designprosesser ved å søke inspirasjon, utforske muligheter, gjøre valg og lage egne produkter».

Det var litt beslekta med eit godt gammaldags opplegg i fri forming, bare med litt andre inspirasjonsmetodar. Me hadde laga ein inspirasjonsbank på nettet og lagt ut på showbie med foto av formingsprodukt me hadde funne på nettet og ein og annan instruksjonsvideo, til foreksempel å laga gammaldagse korger i glanspapir.
Hovudmaterialet vårt i dag var papir, så me hadde lagt fram papp, silkepapir, glanspapir, kartong, trekuler, teiknepapir og farga papir. Me hadde og lagt fram andre rekvisittar som treperler, knappar, ståltråd, garn, gulltråd og lim. Elevane vart så utfordra til å gå inn i inspirasjonsbanken og få idear til noko dei hadde lyst til å laga. Me førebudde dei og på at me ikkje hadde alle materiala som var på bileta, og då måtte dei finna sin eigen måte å gjera det på.

Eg let meg imponera over kor greitt det gjekk. Nesten alle elevane bestemte seg for noko dei hadde lyst til å laga, og kom fort i gang. Nokre av dei prøvde å kopiere det dei såg på bileta så nøyaktig dei kunne. Andre løyste det heilt på sin eigen måte. Eg hadde i grunnen venta at det ville bli langt meir kaotisk enn det gjorde. Ei ulempe med denne måten å jobba på er at me ikkje veit heilt kva me kjem til å trenga, så det er vanskeleg å ha alt klart. Me var fleire vaksne i rommet, så me var frigjorde til å henta ting etterkvart, silkesløyfer, trelim, sytråd og så vidare. Nokre av elevane fekk vera med ned på formingsavdelinga for å sjå om dei såg noko dei trong, det var stor stas.

Denne måten å jobba på gjorde at kreative elevar fekk stå langt friare enn dei ofte gjer når me har juleverkstad. Nokre få av dei valde å sjå vekk frå inspirasjonsbileta og laga noko dei bare fekk lyst til å laga, men det er jo ein måte å bli inspirert på det og. Det eg kanskje kunne ønska meg var at elevane i endå større grad frigjorde seg frå det dei såg i staden for å kopiera, men det å kopiere design er jo og ein måte å læra på. Eg veit at eg personleg er ein slik kunst- og handverklærar som er meir glad i kunsten enn i handverket, men begge deler skal jo vera med. Elevane fekk jobba i to klokketimer med produkta sine. Då var nokre ferdige og godt fornøgde mens andre trygla om å baaaaare få gjera seg ferdige før dei rydda. Dersom me hadde hatt betre tid der og då kunne me godt ha sett meir på produkta deira i lag, laga utstilling og sett meir på om det var andre måtar me kunne bruka idéane på.

Alt i alt så var dette ei spennande erfaring og ein form for juleverkstad som eg fekk lyst til å bruka igjen. I ein av tre grupper vart dette opplegget gjennomført parallelt med at elevane gjorde ferdig ei skilpadde med skall vove på rundvev og kropp i filt. Eg såg at elevane som sydde trong så mykje vaksenassistanse at det gjekk litt utover dei som laga eigendesigna papirpynt. For å sei det med ein forslitt lærarklisje: Ein lærer så lenge ein har elevar.

Og ja, me lærarane er akkurat såpass slitne som det er tradisjon for å vera når det er fire dagar att til jul. Eg kunne ha skrive mykje om førjulsmagi i klasserommet. I tillegg til å vera heilt vidunderlig så dukkar det alltid opp ein del tankevekkjande problemstillingar i desse vekene. Det får eventuelt bli ei anna kalenderluke.

Heidi

Tre lys skal stå og skina
for alt me håpar på,
for alt som me skal møta,
for vegen me skal gå,
ei bøn om lys og varme
om å få vera nær,
om me må halda avstand,
og om alt er slik det er.

*

Om nokon legg merke til at det eine adventslyset på biletet over står frykteleg skakt i staken, så stemmer det på ein prikk. Eg hadde brend ned det eine lyset og var for rask til å setja i det nye slik at det smelta litt for mykje og stivna i feil vinkel. Då var det ikkje meir å gjera enn å la det brenna så mykje ned at feilvinkelen ikkje blir så påfallande. Ein kan kanskje seia at då kjem det ikkje til sin rett at eg faktisk har kjøpt ekstra fine og dyre lys i år, men sånn omtrent er livet, og på ein blogg er det kanskje like godt. Dei som skriv bloggar blir ofte framstild som slike som bare viser fram det mest perfekte. Det kan det jo kanskje vera noko i, så her hos meg hender det at eg lar det skakke vera akkurat så skakt som det er. Det perfekte ligg liksom ikkje heilt for meg dersom nokon skulle ha kome i skade for å tru det…

Sidan det er Luciadagen, kan eg jo visa fram noko av det mest glansbileteaktige eg har kjøpt i seinare tid. Eg fann denne på halv pris og tenkte at barnebarna vil elska figurane. Sanninga er sjølvsagt at ei lita jente inne i meg blir litt ekstra svak for glitter og stæsj når jula nærmar seg. Så liker eg å fortelja spennande historiar, for eksempel nokre av historiane om Lucia. Då eg skulle fortelja om det i klasseromet vart eg litt overivrig og ville visa at adventskransen likna ei Luciakrone. Eg skulle demonstrera Lucia med lys i håret i katakombane i Roma, og i iveren kom eg til å knusa to lilla adventslys som datt i golvet. Min kjære kollega, den alltid løysningsorienterte Kari retta dei opp med teip og påsto at det ikkje var eit problem fordi det eine lyset kom me aldri til å rekka å tenna, og det andre kom me sikkert aldri til å brenna ned til teipen… Eg tenkte eg skulle sjekka om eg ikkje tilfeldigvis hadde eit par lilla lys i lysskuffa mi heime, det må eg hugsa å gjera.

I dag har me hatt kjempekoseleg middagsbesøk av nevø Oscar med den vesle familien hans. Yngstemann i familien er sånn omtrent jamnaldrande med Karamella, og det var veldig kjekt å få sosialisera med endå ein pludrande baby som og hadde stor glede i å snu seg rundt frå rygg til mage. Babyar er sånn omtrent det finaste eg veit.

I kveld hadde eg ei hjartevarmande oppleving framfor fjernsynet. I serien «Fra meg til deg» fekk me møta Alexander Skadberg som etter ein vanskeleg oppvekst med overgrep og rusing kom på Ytrabakken ungdomshjem i Mo i Rana. Her hadde han budd i fleire år og hadde fått snudd livet sitt på rett kjøl. Nå ønska han å takka personalet på ungdomshjemmet, spesielt ei dame som hadde betydd ekstra mykje for han. Som takk hadde han med seg Maria Haukaas Mittet som song nordnorsk julesalme til dei som skulle takkast.

Det er så utruleg fint å sjå korleis heilt vanlege menneske i viktige jobbar kan hjelpa barn og ungdomar til å få livet sitt på plass slik at dei kan klara å bera seg sjølv vidare på ein oppreist og verdig måte. Slike menneske treng ikkje å vera sensasjonelt dyktige eller ekstraordinært velutdanna. Dei må bare ha hjartet på rett plass, ha trua på dei dei vil hjelpa og vera uthaldande og tålmodige. Det er veldig oppmuntrande å sjå at heilt vanlege menneske faktisk kan gjera ein stor forskjell i nokon sitt liv, og det gjer godt å sjå at sjølv dei som har kome ekstremt skeivt ut på meir enn ein måte kan reisa seg opp og gå stødig vidare.

Så til alle oss som jobbar med barn, ungdomar eller rett og slett vaksne som har det ekstremt vanskeleg: Me må rett og slett aldri gje opp å tru at dette skal gå bra. Det er slik me kan hjelpa dei som treng det mest. Dette får vera mi sundagspreik i dag på lysberardagen.

Heidi

I dag reiste me til Sandnes for å gå på utstilling og for å julehandla litt. I Langgata var det koseleg laga til for barn med nissar som gjekk i gata og moglegheit for å kjøra med hest og kjerre. Dombjellene ringla og kusken vinka og ropte «Hei, Heidi!» Eg måtte verkeleg tenkja etter kven det var, og neste gong dei passerte meg ropte han «Kjenne du mæg igjen?» Eg svarte som sant var at eg hadde måtta tenkja hardt, men eg trudde kanskje at eg gjorde det. Eg er framleis ikkje hundre prosent sikker, så viss nokon veit kven det er så vil eg gjerne vita om eg tenkte rett…

Utstillinga på Kino -kino var det Leif som hadde lese om. Den bergenske fotografen Helge Skodvin hadde samarbeida med forfattaren Frode Grytten om å laga utstillinga «Deilig er jorden». Det var eit humoristisk skråblikk på julefeiring med fotografi som viste korleis me ikkje alltid lukkast heilt når me prøver å laga litt julestemning, og tekstane fortalde den same historien på sin måte. Her er litt av utstillinga:

Foto: Helge Skodvin

• 

• 

• 

Foto: Helge Skodvin

Det er då gjenkjenneleg. Det trur eg dette diktet av Frode Grytten og kan vera:

Tekst Frode Grytten

Då eg gav ut mi første diktsamling hadde eg eit dikt som heitte adventbrev til Jesus. Eg trur det begynte slik omtrent: «Så fekk me deg på plass i plastkrubba i år og…» Den gongen var eg sånn litt sint ung dame som meinte at marknadskreftene og plasten øydela for det som var ekte og vakkert i jula. Eg er blitt mildare med åra. Nå tenkjer eg at dei aller fleste av oss gjer så godt me kan i våre litt hjelpelause forsøk på å finna at draumen om jula, og skapa noko fint og ekte ut av denne mørkaste årstida. Eg har og stige ned frå den høge hesten der eg kanskje meinte at mine intensjonar var meir ekte enn mange andre sine. Eg innser at me er i same båt, at inne i oss har me alle små barn som alltid leiter etter det som er fint og ekte og godt, ikkje minst i jula. Eg synest Frode Grytten fanga det ganske godt i teksten under:

Det er noko av dette eg har prøvd å formidla eg og då eg skreiv Jærsk julevise for nokre år sidan: Spesielt i desse linjene: «Me dekkjer lys og lykt og søkjer saman. Me dekkjer bord, og håpet tek me med, om styrken i å vera hos kvarandre, og om vår gøymde draum om julefred». Eg kan gjerne by på heile teksten når eg først er u gang:

Jærsk julevise:

Det er så mørkt på jorda i desember,
me drøymer om at lyset finn oss att,
når stormen piskar hav og draum og tanke,
og livet pakkar dagen inn i natt.

Ei stjerne lyser kvar gong himlen klarnar,
i trassig tru, så skin ho sterkt og klart,
ho seier lyset finst om natta tynger
og alt du ser er avmakt kledd i svart.

Me tenner lys og lykt og søkjer saman.
Me dekker bord, og håpet tek me med,
om styrken i å vera hos kvarandre,
og om vår gøymde draum om julefred

Der svarte skarvar står på kalde steinar,
og vintertrea bøyer seg i vind,
står husa her i rennedrev og reggen,
og lyser medan jula ringest inn.

Sjå ville stormkast ruskar hus og strender,
høyr nordavinden syng at Gud er stor,
nå møtest me med hjarte blikk og hender,
og trur på englesong om fred på jord.

Visa er tonesett av Bjarte Lending. Sjå gjerne https://www.youtube.com/watch?v=_fCysKqaKUY

Heidi

Denne fine påminninga frå Unni skal få fylla den visuelle delen av luke 10. Dette biletet stod på arbeidspulten min på jobb i dag, eg går ut frå at det er ei helsing frå min hemmelege nissevenn, så det kan jo tenkjast at det bare er til låns. Eg elskar bodskapet og den herleg rampete framtoninga på dama på biletet, og sjølv har eg alltid ønska meg lange augnevipper og rosa hår med naturlege blomar i. Biletet var midt i blinken, det gav ei ekstra vitamininnsprøyting før eg snofla inn i arbeidsdagen som var av det gode slaget.

Eg sykla ned på senteret for å ordna nokre småting, og då eg kom heim låg det ferdige bunker av julebrevet vårt med fine bilete i. Min ryddige venn hadde ordna opp. Me fekk koseleg ettermiddagsbesøk av snillaste Gerd som kom på besøk med nybakt ambrosiabrød, aniskringler og julegavar i ein pose. Baksten smakte heilt nydeleg, så dette var verkeleg dagen for å bli overaust med fine ting.

I kveld skulle eg og nokre venninner ha hatt juleforening med rømmegraut og spekemat heime hos ei av oss. På grunn av smittesituasjonen fann me ut at det var tryggare å møtast ute i byen, så me hadde bestilt bord på Møllehagen der det var både romsleg mellom borda og god plass mellom stolane. Me er ein gjeng som har møttest fast ca ein gong i månaden i omtrent 35 år, eg er så heldig at eg framleis har venninner både frå barneskulen, nabolaget der eg vaks opp, vidaregåande skule og lærarhøgskulen. Det er fint å kjenna så mange som ein har kjent lenge, då er det mykje ein slepp å forklara og mykje ein bare veit og forstår. Ein eller annan samfunnsmedisinar eller psykolog skal ha sagt at syklubben er ein av dei viktigste faktorane for kvinnehelse. Det trur eg på, og eg trur heldigvis at ein del menn har noko liknande.

På Møllehagen åt eg deilig gratinert fiskesuppe med blåskjell og rista kvitlaukssbrød. Det viste seg at alle som åt middag der på torsdagar fekk gratis sjokoladefondant med is på torsdagskveldane. Det kunne me jo ikkje seia nei takk til så nære jul. Eg gir meg sjølv amnesti frå min veldig sunne livsstil ut året… I alle fall sånn delvis. Ein får vel prøva å halda tunga nokonlunde rett i munnen medan ein balanserer på slakk line mellom kaloribomber av ulikt slag. Eg trur at det må vera sunt å kosa seg ekstra 2-3 veker i året, men det gjeld sjølvsagt å ikkje ta heilt av og å ha evnen til å seia at nok er nok når jula er over. Den aller beste fristelsen eg falt for i dag var Gerd sitt nybakte ambrosiabrød med brunost. – Det var godt det…

Etter end måltid med påfylgjande kaffi tok me opp kvart vårt nett og begynte omstendeleg og systematisk å dela ut julebrev og små innpakka presangar med dompappar på papiret til kvarandre. Viss me vakte oppsikt så la me ikkje merke til det sjølv. Nå er det helg dersom eg tenkjer på frilansardagen min som helg. Det er intenst å vera lærar i desember, så det skal smaka godt med litt fri. Kanskje eg til og med set inn litt forsiktig julepynting. Eg er eigentleg ein julepyntpuritanar som har pleidd å tenkja at det er advent fram til lille julaften, og at det er først då det skal pyntast skikkeleg til jul. I år har me nærmast fått beskjed frå høgaste hald på blå resept at me ikkje skal spara på lys og trivsel. Juletre er det ikkje snakk om på lenge endå, men kanskje me forsiktig skal sleppa til litt meir førjulspynting.

Heidi

Eg har brukt deler av kvelden til å skriva min del av julebrevet som i år. Dette er eit arbeid eg liker veldig godt når eg først er i gang. Problemet er alltid å skriva kort nok. Ikkje å fatta seg kort i tradisjonell forstand, men bare det å ikkje sprenga alle anstendige grenser for kor langt eit julebrev kan vera… Eg må nok ta ein streng runde med meg sjølv og teksten for å korta det ned litt…

I anledning julebrevet, kom eg på at det kanskje hadde vore fint å ta med det adventsdiktet eg har begynt å skriva, men då burde det vel kanskje helst ha fire vers?

Eg er nok eit deadlinemenneske som får gjort ein del under tidspress, og i kveld kom tidspresset frå meg sjølv. Eg skreiv dei to siste versa på ein times tid, kanskje, og det er ikkje sikkert eg kjem til å ta vare på det akkurat slik det er, men akkurat nå står det i denne varianten i det framleis usende julebrevet mitt. Då får eg by på det her og før eg legg årene inn for kvelden. På den måten har eg jo på ein måte klart å ordna meg med ei adventskalenderluke i same slengen…

Elles har me hatt ein fin ettermiddag med to tende adventslys (biletet av fire lys er frå i fjor), i lag med mormorgulla og foreldra deira. Livet er godt.

*

Me tenner første lyset
i adventskransen vår
for kjærleik håp og varme,
det treng me nå i år,
eit lys for alt som gløder,
i natta stor og svart,
eit lys for kloke tankar,
og for livet slik det vart.

Me tenner lys i mørket
for livet som me får,
to lys for tunge bakkar,
to lys for oss som går,
to lys for håp og styrke,
to lys for oss som skal
ta lys i redde hender
og gå ut i alle fall.

Tre lys skal stå og skina
for alt me håpar på,
for alt som me skal møta,
for vegen me skal gå,
ei bøn om lys og varme
om å få vera nær,
om me må halda avstand,
og om alt er slik det er.

Sjå fire lys skal brenna
for alt me har i lag,
for lyset som skal koma,
for natt som skal bli dag,
velsigne oss som leitar,
som lengtar og som trur,
velsigne oss og håpet.
og det landet der me bur.

Heidi

Biletet over er treåringen sitt portrett av lillesøster Karamella. Eg er så glad i barneteikningar og synest det er interessant å sjå gjennom leik, samtalar, teikningar og historiar korleis små barn opplever ting. Det å prøva å ta treåringane sitt perspektiv på livet er verkeleg spennande.

Sjølv om aldersspennet er stort, så er det litt beslekta med det eg brukar tysdagskveldane mine på. Etter langdag med undervisning og pedagogisk utviklingsarbeid og ein halvtimes matpause, gjennomgår eg ei lita forvandling: Eg tek på meg ein annan hatt og blir kulturskulelærar i faget skapande skriving. Der har eg ei ungdomsgruppe med sju jenter som går på ungdomsskulen eller vidaregåande skule. Det gir ein fin kontrast til den daglege jobben med åtteåringar, og eit annleis fagleg fokus.

Det hender eg er ganske trøytt før eg kjem så langt som til kulturskulen, for arbeidsdagen fram til då er lang og intens. Når eg først er i gang så gløymer eg å vera trøytt fordi det rett og slett er ein så fin gjeng å vera i lag med. Eg skriv i lag med dei, og saman utforskar me språket og uttrykksformer. Me jaktar på kunsten å fanga orda i lufta medan dei framleis er fulle av kjensler og meining og ikkje har rukke å bli verken kjedelege eller klisjeaktige. Eg lærer mykje om det å vera tenåring når eg er i lag med dei, det synest eg er eit stort privilegium.

I dag var me så heldige å få vera publikum på ein prøve av ei framleis ikkje heilt ferdigstild forestilling som ei ungdomsgruppe i dramaseksjonen skal visa fram over jul. Det var spennande. Me snakka om å få til eit samarbeid der mine skrivejenter kan skriva små dialogar og monologar om det å vera ungdom. Tekstane kan så vidareførast til dramagruppa som kan vidareføra og framføra dei. Det høyrest ut som eit spennande prosjekt. Skrivegruppa var klare til å gå i gang over jul. Nå tek me juleferie. Me på skriving har eit litt forkorta arbeidsår fordi me på slutten av skuleåret reiser på tur og gir ut bok slik at me treng å ha litt oppspart tid.

Det er vel sånn ca femten år sidan eg fekk spørsmål frå leiinga i kulturskulen om eg hadde lyst til å vera med på eit pilotprosjekt med skapande skriving som kulturskulefag. Sidan har me drive på her i Time. Me er litt stolte av at faget er på plass, for det er mange kulturskular som framleis ikkje har det som eige fag. Sjølv om det skal bli godt med litt julefri, så gler eg meg til framhaldet.

Heidi