Påskeferien fekk ein endå rarare start enn det eg såg for meg for ei veke sidan. Det starta med ein sundag som nesten hadde smak av det heilt normale livet der me både var i kyrkja og eg var med på ei veldig kjekk kulturprisutdeling i Storstova. Rett nok var det litt surrealistisk med nattverd der presten hadde prestekjole og munnbind og det at det var strengt regulerte sitjeplassar på kulturhuset, men den slags endringar har nesten blitt ein merkeleg vane…
På tysdag kom det nye restriksjonar som gjorde det endå meir klart at det måtte vera slik at me ikkje kunne ta i mot besøk frå Oslo/Viken i ferien. Det skal me og stå i sjølv om det er trist. Dei nye restriksjonane innebar at kulturskulen si store tiandeklasseforestilling for andre året på rad måtte avlysast rett før premieren. Det er verkeleg trist at forestillinga der elevane har starta heilt frå scratch med idear, manus, band, solistar, dans, drama og kunstfag ikkje kunne visast etter at elevane har jobba med dette heilt frå i haust. Denne gongen hadde me kome så langt som til å ha begynt opprigginga og øvd litt i Storstova der elevane skulle begynne dagen etter med å jobba i tre dagar med finpuss, lys, lyd og to dagar med skuleforestillingar og kveldsforestillingar. Me håpar at det kan bli ei ny opning for forestillingar i mai. I fjor måtte me leggja det heilt vekk og fekk aldri gjennomført det. Ingen av oss trudde i august at det kom til å bli avlyst i siste liten i år igjen. På den tida trudde me optimistisk nok at nå var pandemien snart over…
På onsdag hadde eg plutseleg ein mann med gul farge. Etter å ha hangla i fire dagar med vondt i magen og litt andre vondter skifta han hudfarge i løpet av ei natt, og det gjekk kaldt nedover ryggen min. Ved hjelp av eldstejenta fekk eg overtalt han til å ringa legevakta onsdag ettermiddag, og det ende med at han blei spontaninnlagd på sjukehuset. Han har slite med gallesteinsproblem det siste halve året, og hadde allereie bestemt seg for å fjerna galleblæra. Eg håpa problemet hadde utgangspunkt i dette, for eg veit at det å få den fargen der kan vera symptom på ting som ikkje er kjekke i det heile tatt. Heldigvis viste det seg å vera rett. Ein gallestein ligg og stenger ein plass og må fjernast. Etter at diagnosen var stilt håpa dei på eit smutthol i programmet slik at dei kunne få gjort noko med det, men det viste seg at han må venta til måndag. Nå er han heime på helgeperm med armbånd rundt handleddet og venflon i handa. Han er ikkje kjempesprek, men er veldig imponert over helsevesenet vårt og kjenner seg veldig godt ivaretatt. Me er takknemlige for at dette er noko som let seg behandla og håpar at han snart er heilt frisk igjen. Av og til får me ein støkk og ei påminning om at livet ikkje er sjølvsagt. Det var godt å få han heim att i alle fall.
Før me kom så langt hadde eg koselig besøk av ein liten venn som nå er i ein alder der ho plutseleg tek seg fram overalt og er vel betrodd til å stappa det meste i munnen, så nå gjeld det å passa på. Sidan ho ikkje hadde lyst til å ta føremiddagskvilen sin i mormor si sprinkelseng, fekk me oss ein biltur langs kysten i øsande regn. Bilen er nemleg ein god plass å sovna litt i. Viss det hadde vore tilrådeleg å stansa bilen, ville eg ha kunna lagt ut bilete her som dokumentasjon på kor utruleg vakker jærkysten er i regn og grå skodde med litt friske dønninger ute på havet. Eg held på at dette hjørnet av verda må vera noko av det vakraste me har her i landet, men eg er ikkje nøytral…
Og korleis ferien vil arta seg får den komande halvanna veka visa. Mange av påsketradisjonane våre kan ikkje bli som dei pleier. Det blir ingen store familiemiddagar, ingen kveldar med brettspel og mange rundt bordet, og kyrkjene, som er ein viktig del av mi vanlege påskeferie, er stengde. Heldigvis finst kyrkja i andre kanalar enn inne i bygningane, og turar kan me framleis leggja ut på. Dei aller næraste kan me våga å treffa innandørs, nokre få om gongen, og i beste fall blir pasienten i huset og mykje friskare utover veka. Eg har tenkt å bruka den ekstra tida på å strikka og skriva og ser lyst på det. For å vera ærleg skal eg og nyta å kunna isolera meg frå smitte i mykje større grad enn det eg har sjanse til i kvardagen. Eg kjenner at skuldrene blir litt høge av å vita at nå kan elevane bli smitta og sjuke i mykje større grad enn før, me lærarar kan og bli smitta, og det er større sjanse for å bli alvorleg sjuk nå med det muterte viruset. Dei fleste overlever jo heldigvis ein runde med covid, men eg må ærleg innrømma at eg godt kan tenkja meg å få lov til å sleppa. Den siste veka på skulen var kjempefin, eg har framleis den beste jobben i verda, men av og til får eg den litt ubehagelege følelsen av at me er frontsoldatar på uriaspostar.
Dagens tanke etter å ha lese i «morgonboka» vår er begrepet tomhet. I ei bok i bibelen med ekstra mykje melankoli i står det uttrykt at «Alt er tomhet og jag etter vind». Den spennande tanken forfattaren kunne by på i dag var at det var ein fin ting med tomhet, det var veldig god plass der, og god plass kan bli til mykje spennande. Viss alt skulle kjennast tomt akkurat nå, må du ikkje gå ut i frå at tomhet er noko som er utan verdi. Det kan tenkjast at dette høyrdest krampepositivt ut som ein gammal venn av meg kanskje ville ha sagt, men for meg gav det meining.
Eg har og lyst til å nemna kongen sin tale i dag. Det var fine ord om håp og samhold og det å halda ut.
Noko av det eg har lyst til denne påsken er å leggja ut tekstar her. Eg veit at mange har god tid til å lesa, og då er det ekstra spennande å skriva.
God palmehelg
ynskjer
Heidi
Det er tid for tålmod. Snart må vel smittesituasjonen snu. Her i vårt hjørne av verda er smittetala heldigvis framleis veldig låge, men det dei opplever i Oslo er skremmande. Me må me sorg innsjå at vaksne barn busette i Oslo faktisk ikkje har lov til å koma heim på påskeferie, så me får satsa på familietreff i pinsen.
Det at dei to yngste jobbar på ein skule i ein av dei mest belasta bydelane i Oslo er heller ikkje så kjekt nå når den nye mutasjonen gjer at barn blir smitta og ber smitta vidare. I tillegg ser det ut til at unge menneske blir sjukare av denne varianten. Heldigvis er det nå heimeskule der dei held til. Eg spør meg sjølv om det er så ubehageleg å stenga skular at ein lett ventar litt for lenge. Mange av dei som jobbar på skular og i barnehagar i område med stor smitte melder at dei er livredde og føler at dei nesten ikkje har smittevern i det heile tatt. Eg ser at dette er vanskelege spørsmål, men eg synest faktisk at det har vore litt for lite fokus på at mange av dei som jobbar med barn opplever å gå rundt og vera redde. Ein kan ikkje jobba med små barn på ein meters avstand, og slett ikkje på to meters avstand, som eg høyrer nokon nevna som den avstanden ein helst bør halda.
Ein kan merka at mange er trøtte og leie nå. Sjølv kan eg ikkje la vera å få vondt av Erna som verkeleg har stått på i eit heilt år, og som nå opplever reine heksejakta for ei sekstiårsfeiring som viste seg å vera på kanten, og som ho til og med sjølv gjekk glipp av fordi ho måtte til legen i Oslo med ein augebetennelse… Kven av oss kan med handa på hjartet seia at me aldri har vore i grenseland i forhold til smittereglane?
Det er noko veldig menneskeleg med det å vera sliten av det heile, sjølv om me som bur på Jæren har vore lukkeleg forskåna frå dei hardeste taka. Det er eit rart år me har opplevd og opplever saman. La oss ta godt vare på kvarandre. Og angående det å vera menneske. Den boka me for tida les i kvar morgon heiter «Telle dager» og er skriven av Jostein Ørum. I dag kom han mellom anna med fylgjande sitat nav Thomas Tranströmer:
Skäms inte för at du er människa, var stolt!
Inne i dig öppnar sig valv bakom valv oändligt.
Du blir aldrig färdig, och det är som det skall.
I denne tida er det heldigvis framleis mykje som er fint og lovleg. Her frå ein tur langs stranda i særdeles godt selskap.
Fortsatt god helg!
Heidi
I går kjende eg at denne teksten skulle eg skriva. Skriva om våren og om håpet og om det å halda ut og stola på at det blir betre. Skriva om å få ein ny vår å lena seg mot for å bli sterke nok til å stå oppreiste sjølv om det buttar i mot for mange nå etter eit år med pandemi. Nå i kveld sette eg meg ned for å sjå om eg klarte å leita fram dei rette orda.
Eg vil våga å påstå at me er eit seigt folkeferd her på Jæren. Noko må vel nordavinden ha lært oss.
Teksten er veldig spontanskriven, så eg veit ikkje om han er heilt klar og brukbar, men nå legg eg han her, så veit eg kor eg har han.
Dæ ska bli vår på Jæren
Dæ ska bli vår på Jæren, sjå grågåså kjæme i flokk
snart fyge vibå mæ skrig øve reirå,
dæ æ kaldt, men snart skjer dæ nok.
Ja lerkå ska synga og kvidveisen bløma,
og kirsebærtreet stå kvitt,
og snart ska dæ lokta av vår her på Jæren
i landskabe ditt og mitt.
Dæ ska bli vår på Jæren, og vinden ska blåsa så før,
ska ruska i graset og susa i trenå
i frå vest og frå nord og sør.
Me blæs´ikkje vekk, me æ vande mæ vinden,
me vett dæ æ sånn dæ ska vær,
me vett alt går øve, me må pusta roligt,
dæ ordna sæg dette hær.
Dæ ska bli vår på Jæren, heilt slig så dæ alltid he blitt,
ja våren ska koma mæ varsel om sommar,
tenk snart ska me leva fritt,
ja snart ska me dansa og klemma ennaen
og vinteren vera forbi
me vett me æ sterke, dæ hær ska me klara,
snart går dæ mod sommarstid.
Heidi
Heilt sidan i haust har me håpa å kunna ta oss ein tur austover for å besøkja familie. Planen har sidan før jul vore å dra i vinterferien dersom det var «lov». Etter forskriftsmessig koronatest kom Sunniva heim i sin ferie sist veke og planen var då at ho skulle sitja på tilbake.
Det snørte seg til med aukande smitte, men ingen direkte reiseforbod, så me bestemte oss for å gjennomføra planen, men å vera veldig forsiktige.
Det er fint å vera her hos Henrik og Eva Mari. Veret er nydeleg og me er mykje ute. Det kjennest likevel som om me gjer noko halvvegs ulovleg sjølv om munnbindet er på så snart me er i ein folkemengde eller innom ein butikk. Verda er for tida ein merkeleg stad å opphalda seg.
I dag har eg og Eva Mari vore på tur og sett på fine skulpturar på Bærums verk. Me var innom ein kafé og kjøpte med oss nydelege salatar som me tok med heim og så har me sett film og strikka mens mennene har vore på skitur i Krokskogen. Det er nesten som å vera på hyttetur, og hytteturar liker me.
I går vart det ei ny stor nedstengning i Oslo kommune, så middagsinvitasjonen i Halvard og Therese sin nye leilegheit må me bare gløyma. I staden skal me møtast i ein park og drikka kaffi frå termos dersom veret held seg fint.
I fføremiddag fekk eg endeleg lese den siste boka til Tore Renberg «Tollak til Ingeborg». Boka var hjarteskjerande, vond og vakker og nokså ulik dei andre bøkene hans. Denne minde meg meir om Jon Fosse sine bøker.
Me nyt ferien med dei begrensningane som gir seg, og satsar på å koma usmitta i frå det. Våren er her og dagane me lever er på ein eigenarta måte stoff for historiebøkene.
God vår alle saman.
Heidi
Den siste månaden har eg kost meg med eit skriveprosjekt som går ut på å skriva ti minutt kvar dag heilt utan planlegging og baktankar, bare skriva alt som fell meg inn og lagra det til seinare bearbeiding. Det er spennande på den måten at eg faktisk ikkje anar kva eg kjem til å skriva når eg set meg til tastaturet, og det er anstrengande fordi eg må prøva å leggja vekk all tanke på innhald og struktur. Av og til blir eg ganske overraska over kva tankar som dukkar opp. Eg har jobba på denne måten i periodar tidlegare og, og eg synest at det er ein interessant metode for å henta fram råmateriale som eg ikkje alltid sjølv er bevisst på er brukbart. Det meste av dette har eg tenkt å jobba vidare med i sommar, men i går dukka det opp ein tekst som eg tenkte at eg faktisk kunne dela nokså ubearbeida. Det er heilt sikkert fleire enn meg som hugsar den gamle rutebilstasjonen på Sandnes som nå er heilt ombygd og har liknande minne som meg.
Då eg var lita var eg ofte med moster, ei grandtante som budde aleine på Figgen, til Sandnes. Eg og syskena mine var det næraste ho kom å få barnebarn, og engasjementet ho viste var langt over det eg vil tru er gjennomsnittleg besteforeldrenivå. Ho jobba på DFU på Figgen i stort sett heile sitt vaksne liv. På turane til Sandnes var me alltid på kafeen på «Rutebilstasjonen» som ho kalla det og åt enten tomatsuppe med egg (eg fekk alle eggebåtane i mi skål), eller ertersuppe med kjøttbollar (eg fekk alle kjøttbollane), før me tok bussen heim til Bryne eller Ålgård. Dette var stort sett mi befatning med restaurantliv til lenge etter at eg hadde begynt på skulen. Kafear var ikkje noko ein normalt brukte tid eller pengar på. Kjosken utanfor rutebilstasjonen hadde og ein posisjon i livet mitt. Omtrent kvar sundag slik eg hugsar det, køyrde eg saman med onkelen min frå Bryne i den gamle grøngule bobla hans for å henta moster som venta på oss på rutebilstasjonen. Ofte var broren min og med. Så langt reiste ho sjølv med buss, og så vart ho henta av onkelen min som køyrde henne til bestemor og morfar der ho åt sundagsmiddag og drakk sundagskaffi før ho vart køyrd tilbake til Figgen. Då me kom til Ruten fekk eg ofte ein mynt stukken i handa med beskjed om å kjøpa meg eit blad eller kanskje noko godt. Det hende og at eg og moster kjøpte fylte kamderdrops til morfar, ein gave han nesten alltid fekk av svigerinna si på sundagar. Eg trur dei hadde eit godt forhold sjølv om han konsekvent omtalte henne som «Figgen» og ho han som «Ergaen». Den einaste gongen eg høyrde morfar seia namnet hennar var den dagen ho døydde. «Dæ jekk fort mæ na Margit,» sa han med stort alvor. Men den dagen låg heldigvis i fjern framtid til alt eg fortel om her.
Då eg og venninnene mine fekk lov til å bevega oss litt ut av Ålgård sentrum og næraste omegn, hende det at me tok bussen til Sandnes som var langt mindre farleg enn å reisa heilt til Stavanger. Det hende og at ein gjeng ungar reiste til Sandnes for å gå på kino og stå i ein utruleg tett kø for å koma inn på Olsen Banden filmar eller liknande. Då var og Ruten bindeleddet til og frå den store verda. Der inne var det ein fotoautomat me benytta oss av så sant me hadde pengar.
Dei tre siste åra eg budde heime gjekk eg på vidaregåande skule på Sandnes. Det innebar to daglege visittar på Ruten, mykje venting og mykje springing for å nå rett buss. Seinare er staden ombygd og ikkje til å kjenna igjen. Eg syntest derfor det kunne vera på sin plass med ein hyllest til «Gamle ruten». Og sjølvsagt måtte eg ha ei så lang innleiing at sjølve teksten nesten blir eit antiklimaks… Me sånn vart det denne gongen…
Ruten på Sandnes
Kanskje det å samla synsintrykk
nesten starta på Ruten på Sandnes
eg samla dei
på same måten som me samla gammaldagse passbilete
frå automaten med kvit vegg og grønt gardin
som skulle kunna veksla mellom å ha mørk og lys bakgrunn i,
den me pressa oss inn i alt for mange om gongen
kvar gong me hadde pengar
for å ta gruppebilete
der minst halvparten av oss viste seg å ha auga lukka
eller sat uroleg når lysglimtet endeleg kom
og det verkeleg gjaldt.
Etterpå venta me spente
ved stålrenna på utsida
ivrige når biletremsa endeleg kom ut
fuktig som etter ein fødsel med biletsida inn
og me lo av dei,
delte dei mellom oss
og diskuterte kven som skulle ha kva for eit av bileta
før me sette dei inn i hjarteforma plastluker
i raude eller svarte lommmebøker
i plastimitert slangeskinn
før me venta på harde trebenker
på at bussen skulle koma,
eller kanskje til og me på at ein av foreldra
skulle koma med bil for å henta oss.
På den tida hadde me aldri råd til å gå opp trappa til kafeen
der eg visste at det var kjøttbollar i ertersuppa
og hardkokte egg i tomatsuppa
og at dei selde eggegule pannekaker med smør
som det hende at eg og moster kjøpte med oss heim til bestemor.
Det var ein slik gong moster møtte Ole Bringeland
som hadde eit namn som smakte så sterkt av sommar og bringebær
at eg aldri seinare har gløymt det.
Utanfor var kjosken utanfor med PP-pastiller,
peppermyntedrops med kjærlege helsingar
og blad med Donald Daffy, Snurre Sprett og Elmer Midd,
for ikkje å gløyma vekta inne på venteromet
på sida av fotoautomaten
der ein mot ein sum på fem og tjue øre
fekk ein pappbit ut med vekta si på
og eit rimande dikt på baksida.
Tidleg klarte eg å stava meg fram til at
«Dersom et barn skal veies må en voksen først hjelpe til å trå ned veieplata»
så det gjaldt å overtala moster.
Vekta var eg på den tida likeglad med,
ein i etterkant i seg sjølv salig tilstand,
men eg ville så frykteleg gjerne ha diktet på baksida.
Ein gong mange år seinare då eg gjekk på gymnaset
og var nesten for vaksen å rekna,
kom ein eldre heilt ukjend mann og tok meg i armen,
på haldeplassen for Hagabuss retning Ålgård og Oltedal,
han var kanskje ikkje heilt edru og ville gje meg penger
fordi han hadde sett meg ta bussen kvar dag og tenkt mykje på meg,
pengane tok eg aldri i mot;
men i dagane som kom ville eg helst ikkje møta han,
der eg stod og venta saman med alle dei andre,
både dei frå Sandnes vidaregåande
og dei som gjekk på musikklinja
og bar på fiolinkassar
og brukte tida til å kyssa kvarandre
mens dei og venta på bussen
som skulle ta oss forbi Myrå og Bråsstei
heim til lekser og oppvarma middag.
Heidi
Me er då trass alt ganske tilpasningsdyktige. I løpet av det siste året er mykje snudd opp ned. Kven skulle trudd for eit år sidan at det skulle kjennast heilt normalt å gå med munnbind på butikken og at me nesten har gløymt av korleis eit varmt handtrykk eller ein god klem frå ein venn kjennest? Aldri før har eg tenkt smittevern før ein tannlegetime. Sist eg skulle i stolen avlyste eg på grunn av lette symptom på forkjøling eller noko som kanskje verre var. Kven skulle trudd at det er eit ope spørsmål om me det vil vera lovleg å gjennomføra den planlagde vinterferien i Oslo-Bærum-området, og at det er veldig usikkert om det kan la seg gjera å ta med storfamilien til Danmark i juli? Kanskje det ikkje er så rart om nokre av oss av og til føler oss litt slitne i nokre mentale musklar me i grunnen ikkje ante at me hadde?
Heldigvis kan eg igjen vera i lag med yndlingsleikekameraten min på tre år. Me har ein «duploby» med heimehus, barnehage og uteområde som aldri blir rydda vekk frå stova. Der blir det leika rundt det som til ei kvar tid er aktuelle problemstillingar i hovudet på ei lita jente. Mang ein gong har legen måtta koma på traktoren sin fordi barna dett ned der det går an å detta ned. Mang ein konflikt er ordna opp i, og eit enormt antal bursdagsfeiringar er avvikla med langbord og duplokaker. Før jul måtte me kjøpa ledlys, juletre og små kjelkar til duplobarna i tilfelle det kom snø.
I sist veke spurde ei duplojente mora si om ho kunne få ha med bestevenninna på overnatting. Mora svarte då gjennom den tre år gamle regissøren: «Ja, men då må me væra forsiktige, for i dag æ der litt korona!» Duplofigurane kan og plutseleg seia: «Me må passa oss for virusen». Heldigvis har det denne helga vore fantastiske forhold for uteleik i akebakken, og der har treåringen kunna treffa venner og kosa seg med andre ting enn å passa seg for virusen. Sjølv lærte eg meg ordet «helgenomsekvensering» sist helg. Tenk kva me lærer om ting me ikkje ante eksisterte…
Eg har kasta meg på verdens underlegaste trend, og funne ut at Bernie Sanders sine vottar let seg strikka i løpet av to kveldar. Eg kjende umiddelbart dragninga då eg såg at nokon hadde lagt ut oppskrift på nettet, og eg har ledd for meg sjølv av at garnbutikkar verda over er i ferd med å gå tome for garn i dei rette fargane. Sjølv måtte eg nøya meg med beige der det eigentleg skulle vera grått.
Ser ikkje den godaste Bernie rett og slett ut som ein vaske-ekte nordmann, eller til og med som ein traust jærbu der han sit i varme og ufasjonable klede og småhutrar under presidentinnsetjinga. Ikkje rart at me her til lands får ein viss godleik for denne politikaren. Eg høyrde forresten ei venninne som har amerikanske venner referera at dei nå er mange i USA som meiner at det å leva under Biden kjem til å bli reine kommunismen…
Varme vottar kan me trenga her og. Nå har me hatt vinterglatte vegar sidan først i januar og snø i fleire omgangar. Heile den komande veka melder dei kuldegrader i heile det store landet vårt. Så kjekt for ungane at det akkurat denne på mange måtar litt begrensa vinteren skulle bli skikkeleg vinterver. Me treng det me vaksne og. Sjølv om me er aldri så vane med iskald nordavind og regn som kjem sidelengs, så må me vel innrømma at det kan vera godt å få ein liten pause frå det nå i den mørkaste årstida.
Heidi
Slike englespel som den på biletet var eg veldig fascinert av då eg var barn, men eg var vaksen og vel så det før eg fekk mitt eige. Eg har gitt vekk fleire i presang, og har i tillegg til denne ein mindre kyrkjeleg variant med vesen frå Mummidalen i staden for englar.
Kanskje det var min begeistring som smitta over då eg introduserte barnebarnet på tre år for desse, for ungane nå er jo vane med at det meste kan skje bare ein trykkjer på ein knapp. Eg måtte lova å venta med å pakka dei vekk til ho hadde vore på eit nytt besøk. Først gongen ho kom etter jul spurde ho om ho kunne få sjå på dei som gjekk rundt og rundt, og heldigvis forstod eg kva ho meinte så me fekk ei lita stund med kvardagsmagi til kveldsmaten.
Då eg sist sundag skulle laga ein installasjon til ei kveldsgudstjeneste om håp, forstod eg plutseleg at då måtte eg ta med denne. Det er ein veldig enkel illustrasjon på kor lite lys og varme det eigentleg skal til for å laga ein forskjell. Englespelet er ein skjør og spinkel konstruksjon, men rundt og rundt går det til varmen frå eit lite telys. Det skal ikkje alltid så mykje til før magiske, eventuelt heilage, reaksjonar inntrer. For meg vart dette plutseleg eit sterkt vitnesbyrd om håp, lys og varme. Det er jo slikt me treng akkurat nå.
På tysdag stilde eg med englespelet i tredje klasse for å diskutera det som skjedde, som eit lite lynkurs i fysikk. Samtidig fekk eg vist noko om kva lys og varme kan føra til. Det er jo aldri feil bagasje å få med seg vidare. Eg har ei slags klokkartru på at det ikkje alltid er dei store og voldsomme tinga som gjer inntrykk.
Og for dei som måtte lura: Nå har eg pakka vekk siste rest av julepynten for i år.
Heidi
Om litt
Eg gyngar mine hjelpelause håp,
eg dansar på høghæla sko,
Som eg aldri skulle ha gjort anna,
jublande nedover brusteinane.
Gabriel bles i trompeten sin,
det er ingen grunn til å telja taktar.
Lukkelege menneske,
som framleis
held verda oppe,
med strake armar
og lengtande bøner.
Om litt skal det veksa
roser, tistlar og blå kornblomar
fram av det tome mørket.
Eg som aldri har spelt
i noko orkester før,
står klar på fortauet,
ventande med triangelet mitt.
Eg har skrive mange dikt om håp. I tider som desse kjem det godt med å kunna håpa. Her på Bryne har me ein kveldsgudstenesteserie med tema håp, og i morgon kjem Tore Svæven frå Kirkens bymisjon for å snakka om «Håp som ei livshaldning». Kirkens bymisjon er ein av dei organisasjonane eg verkeleg har tru på og beundrar, så eg ser veldig fram til å høyra han. På grunn av at tidene er som dei er skal gudstenesta streamast, så alle har sjansen til å få det med seg sjølv om dei ikkje fysisk får lov til å vera i kyrkjeromet.
Sjølv skal eg få lov til å vera med fordi eg har ei fast oppgåve med å rigga bønevandringar på kveldsgudstenester. Nå skal eg laga eit bord som skal fungera som ein meditasjonsstasjon på ein digital gudsteneste. Eg trur eg veit korleis eg skal organisera det, men eg har ikkje bestemt meg heilt for detaljane. Det blir spennande å vera med som aktør på eit streama kyrkjeleg arrangement. Det har eg aldri vore med på før.
Og eg kryssar fingrane og foldar hendene og håpar at me snart får kvardagane og sundagane tilbake. Av og til kjennest det som om me er midt i ein eller annan merkeleg film der uventa ting skjer heile tida. La oss halda oss godt fast i håpet.
*
Me ser
Me ser, og snur oss vekk.
Me høyrer, og set i øyrepluggane.
Me talar, og vågar ikkje bruka dei rette orda.
Me prøver, og veit ikkje korleis. Me leitar, og vågar ikkje å finna. Derfor sørgjer jorda,
og me gret med henne
når ingen ser oss.
Men håpet må finnast. Håpet må ha eit ansikt.
*
Håpet har eit ansikt
Ho vandrar rundt på stiane, på gatene og torga.
Ho set seg ned på benkane for å lytta.
Ho seier at ho håpar
at håpet har eit ansikt.
Veit ho at det kan vera hennar eige?
Heidi
Å leva midt i historien gjer gjer me utan tvil heile tida. Likevel er det slik at nokre gonger merkest det ekstra godt at det er det me gjer. Onsdag var ein slik dag.
Då Donald Trump vart vald til president i USA var ein av dei første tankane mine at dette har ikkje verda tid til. Nå har me ikkje tid til at nokon melder seg ut av klima-avtalar og fornektar menneskeskapte klimaendringar. Eg kom på jobb forvirra og forskrekka utan å ha sove den natta og møtte livredde fjerdeklassingar som trudde at nå kom verda til å gå under i 3.verdenskrig eller noko anna fælt. Grunnen var nok at det dei hadde høyrt om Trump var at vaksne dei stolte på hadde snakka seg i mellom om «den spinngalne mannen som vil bli president i USA». Eg trøysta så godt eg kunne med at ein mann ikkje kunne gjera så mykje aleine, og at sidan så mange ville ha han til president så ville han sikkert mange gode ting og. Me såg på innsetjingstalen hans i barnevennlig versjon på supernytt og roa ungane ned så godt me kunne.
Etter fire år kjenner eg at eg pusta ut frå djupt ein plass i magen då eg såg Biden halda tale om samhald og håp og såg tre tidligare presidentar stå høgtideleg i trappa med sine kvinner. Han som mangla vart det snakka lite om. Det beste av alt var den nye visepresidenten og ho som las dikt om å vera modig nok til å sjå lyset og å våga å vera lyset.
Eg innsåg at eg kvar morgon i fire år med litt høge skuldre hadde slått på radioen eller gått på nettet for å sjå om den amerikanske presidenten hadde funne på noko nytt medan vår del av verda låg og sov. Eg innser at eg lever med eit sterkt forenkla verdsbilete og at verda er langt meir komplisert enn det som blir reflektert i denne teksten, men eg innser og at det er omtrent slik den litt engstelege vesle jenta på botnen av sjela mi opplever livet…
Kvar morgon lysnar det litt meir når eg kikkar ut av vindauga i eit av klasseroma våre. Soloppgangen kjem tidligare i den første økta vår for kvar veke, snart vårast det.
Denne rare koronatida har snart fylt eit kalenderår med dagane sine. Me håpar me er i gang med den siste bratte motbakken før me kan sjå meir normale tider i auga. Det vil visa seg etterkvart kva denne erfaringa har gjort med oss. Eg er spent på i kor stor grad det kjem til å prega litteratur, teater, film og musikk framover. Framleis er det så tidleg at me ikkje har sett så mykje av det som har vore verkelegheita dei siste ti månadane. Me har bare kome så langt at me forundrar oss over kor tett folk står og sit på film og kor rause dei er med handtrykk og klemmar og anna som ikkje har vore ein del av kvardagen vår på lenge. Treåringen har begynt å spørja: «Kan me besøkja dei i viruset?» Stor var gleda då døra vart sett litt på gløtt i denne veka slik at det var lov å gå på besøk igjen. Bare timar seinare var det vafler og lys på bordet og eit barnebarn som lurte på om ho ikkje kunne vera her litt heilt aleine når dei andre ville heim. Det finst mykje å varma seg på.
Ha ei god helg, alle saman.
Denne helga er det lov å vera litt sosiale igjen. Ver forsiktige og ha det fint.
Heidi
Dette er det verkelege livet,
seier radioen,
du drøymer ikkje.
Eg sjekkar ar eg er på rett kanal,
og er usikker på
om det hjelper å klypa seg i armen.
Dei diskuterer portforbod i heimlandet,
og naboen er i karantene,
eg kjøper nye munnbind på apoteket,
og let brilleglasa dogga,
og leggja verda i midlertidig tåke.
Det er sol midt på vinteren,
og vindstille på Jæren,
eit eller anna har slutta å stemma.
Når mørket legg seg stormar dei kongressen
i Washington DC,
medan ein krenka og foruretta statsleiar,
seier at han har blitt lurt,
og ber dei visa verda kven som har rett.
Dei slår vindauga inn
eg ser det på den knusbare skjermen
i mi eiga stove,
dei hoppar inn i store hordar,
med horn på vikinghjelmane,
med bare overkropper og skinnbukser.
Medan smittetala stig
og Europa stengjer ned
finn dei seg skrivebord dei kan leggja beina på
og ivrig ta selfies frå dei store salane.
Den lovleg valde presidenten i USA
blir kasta på hovudet ut av Twitter og Facebook
medan verda diskuterer om han er blitt galen,
om han skal for riksrett igjen,
eller om han skal erklærast ueigna for stillinga.
Me vaskar sursøte klementinar med varmt såpevatn
før me spriter hendene, skreller dei, og tek sjansen på å smaka.
Isrosene blødmer i hagane,
og barna lagar englar i rimlaget på kunstgraset.
Dette burde me skriva heim om,
skriva heim til framtida.
Eg spissar blyanten
og lurer på om dette er noko ho kjem til å tru på.
Heidi
