sporisand

Å LENGE ME VEIT AT ME BLIR BORNE

Så lenge me veit
at me skal bera
og bli borne
blir ikkje avstanden mellom kroppane
større enn me kan leva med.

Me skal spinna
trådar av håp og av silke,
trådar av styrke og tru
som me og andre
kan sveipa oss i
når det trengst

Som prinsessa
som veit det hemmelege
skal me spinna skjorter av nesle og myrull
sjølv om hendene sprekk under arbeidet.

Me klarer det så lenge
me ikkje gløymer musikken.

***

Det er første mai. Denne dagen er meir enn noko dagen for solidaritet. Eg håpar solidaritet ikkje er ein gløymd dyd. Tvert i mot håpar eg at me meir enn nokon gong må sjå kva som er viktig i livet og kva som djupast sett er heilt bagatellmessig.

Sidan me hadde så fin tur gjennom Ryfast og over til andre sida på sundag, fekk me lyst til å gjenta suksessen. Eg måtte over og sjå om graset framleis var grønare på den andre sida, og det var det. Både det og trea var grønare og frukttrea blømde endå meir intenst. Grøne tre og kvite kirsebærtre har ein merkeleg verknad på meg. Eg har kjend det før og, men ikkje så sterkt som i år, trur eg.

I dag gjorde me det same som «Pitter si mor og tanten dis», me reiste til Jørpeland og fann ut kor blåbæra veks, eller i det minste kjem til å veksa. Då eg tok biletet tenkte eg at det vil eg ha på bloggen i dag, for det er eit passande bilete på håpet om at noko nytt og fint som skal koma når den rette tida er inne.

Me var og på Idse og Meling der eg kunne prøva å finna att bedehusa der mi kristenrussgruppe var på turné for nokså nøyaktig 40 år sidan. (Nå måtte eg stoppa og tenkja om eg hadde bomma med eit tiår, men det var ikkje så vel, eg kom fram til at talet stemde…) Eg trur ikkje eg har vore der sidan då. Så utruleg mange vakre stadar me har her i landet. At dei ligg bada i maisol gjer dei ikkje mindre vakre.

Så tilbake til det eg sa om at solidaritet er ein gammal dyd. I dag har eg lese Lönnebo si utleggjing om det som i min bokmålsomsetjing av den svenske boka hans blir kalla «Det hellige hjertes regel»: Han skriv då om «åndens frukter» som dei ni store dydene, og problematiserer det som har skjedd med ordet «dyd» som i veldig gamle dagar var eit heidersord om noko dei fleste ønska å leva opp til. Eit ord som passa på riddarar og helgenar. Nå er det nok dei aller færraste av oss som har nokon interesse av å bli omtalt som «dydsmønster», eit forferdeleg ord som lyser av hovmod, og kjedeleg prektigheit. Korleis vart det slik mon tru?

Uansett så ramsar han opp desse ni, som eg har lese så mykje om på bokmål at eg vel å referera dei på det skriftspråket: «Kjærlighet, glede, fred, overbærenhet, vennlighet, godhet, tålsomhet, trofasthet, selvbeherskelse». Saman med den gyldne regel om å gjera mot nesten din som du vil at nesten din skal gjera mot deg, meiner han at dette er eigenskapar som alle djupast sett ynskjer å sjå meir av uansett ståstad i livet, livssyn og religion. Det er slike eigenskapar me gjerne vil skal gjennomsyra samfunnet, nabolaget, arbeidsplassen og familien.

Lönnebo meiner at dette er ei liste dei fleste av oss godt kan henga på veggen og øva oss på i kvardagane. Han foreslår å fokusera på ein ting om gongen. Det er ikkje for ingenting han har vald å kalla boka «Veven» for ei treningsbok for sjela. Sidan eg har planar om å henga denne teksten opp på min facebookvegg, så tenkte eg at det kunne vera eit passande treningsprogram å henga opp på 1. mai. Ikkje minst nå i 2020, når koronakrisa begynner å røyna på på både den eine og andre måten.

La oss spinna av og veva med trådar av håp og silke, trådar av styrke og tru. Det er godt å ha noko å sveipa rundt oss sjølv og andre når me treng det mest.

Heidi

DÅ SKAL EG SYNGA DEI MOLDMJUKE SONGANE

Når alt sitrar
og livet skjelv,
når varmen kjem innanfrå
og bare vindane stryk huda mi,
Då skal eg syngja
syngja deg dei  moldmjuke songane
dei som kunne hatt triste ord,
det hender det er dei som passar best.
***

Akkurat nå er april månad i ferd med å bli til mai. I følgje klokka er det faktisk skjedd allereie. Ein av dei raraste månadane eg har opplevd er nå gått over i historiebøkene. Det spesielle er at andre rare månadar eg har opplevd har hatt såpass private grunnar til å skilje seg ut at det er bare eg og mine næraste som har lagt merke til det. Dette gongen har det vore annleis, me har kollektivt i lag med store deler av verda vore i ein merkeleg bølgjedal der koronanytt har summa uavlateleg frå alle massemedia, der store deler av verda har vore meir eller mindre nedstengt og der me nordmenn skil oss ut fordi me ikkje går med munnbind. Korleis mai månad vil bli er det ingen av oss som veit og få som vågar spå om, men med forsiktig optimisme så kan det kanskje sjå ut som om samfunnet veldig forsiktig er på veg til å koma tilbake på hengslene.

Og me er her framleis alle saman. Ingen eg kjenner har vore alvorleg koronasjuke, eg kjenner snautt nok nokon som har vore smitta. Likevel har nok fleire av oss gått litt meir på tå hev og med litt høgare aksler enn vanleg. Me har manøvrert oss gjennom dei nye kvardagane med reinare hender enn nokon gong før. Me har engsta oss for helsa til menneske me er glade i, og i ekstra sårbare stunder sett for oss oss sjølve tilkopla ein respirator. Me har og engsta oss for korleis landet vårt, og ikkje minst resten av verda, vil sjå ut når dette er over, og samtidig lurt på om og når det går over.

Fleire enn meg har vel likevel undra oss over kor tilpasningsdyktige både me og andre viser seg å vera når livet strammar seg til. Me lærarar har drive fjernundervisning sidan midten av mars, og eg trur dei aller fleste av oss synest at det i grunnen har gått over all forventning. I januar hadde eg ikkje akkurat sett for meg at eg skulle filma meg sjølv med iPad om kveldane medan eg underviste om for eksempel kyrkjemusikk, for så å leggja det ut på nettet til bruk neste dag. Fleire enn meg har sitte i møter og samtalar og observert sitt eige ansikt på ein skjerm medan me saman prøver å løysa små og store utfordringar. Ein bieffekt av dette har for meg, og kanskje andre og, er at eg har blitt fint nøydd til å observera mitt eige ansikt andre stadar enn i spegelen. Eg er blitt realistisk forsona med å måtta min eigen framtoning i mitt 58. år, og er nesten blitt van med det eg ser. Det er då noko…

Bent Høie haldt ein vakker tale til ungdomen. Eg kan skriva under på det han seier. Elevane våre er akkurat i desse dagar i ferd med å bli tenåringar. Den siste våren deira på baarneskulen er til nå blitt heilt annleis enn nokon skulle tru og ein del av dei tinga 7.klassingar alltid pleier å få vera med på har måtta leggjast heilt vekk. Dei har vore nøydde til å vera veldig mykje heime i lag med familiane, har måtta leggja til sides fritidsaktivitetar og har i lita grad kunna vera sosiale med kvarandre. Eg synest dei har vore kjempeflinke. Dei loggar seg inn på nettskulen kvar morgon og er stort sett bare positive, flinke og greie.

I grunnen har me vel vore ganske flinke alle saman. Eg høyrer andre rapportera om det same som eg kjenner på sjølv: stort sett går dette veldig bra, men i glimt kan me kjenna at me er litt trøytte og slitne på ein måte me ikkje heilt klarer å definera. Kanskje det er veldig naturleg at det er slik.

Eit stort privilegium har me utan tvil me som bur i dette landet. Me har ikkje hatt portforbod, men tvert i mot blitt utfordra til å koma oss ut på tur. Årstida spelar på lag med oss, og det gjer underverk med oss å koma oss ut til grønfargane og blåfargane, til fugleliv og vår. Me hadde til og med ei lita veke med nesten sommarliknande tilstandar før nordavinden innhenta oss. I dag på kveldsturen var eg tilbake i to lag ull under jakka, lue og strikkevottar, men du all verda så fint det er ute når ein bare var kledd for det. I dag var det alle blåfargane som bergtok meg. Eg trur eg fekk med ein del av nyansane i biletet øverst.

Vipene flaug lågt og skrikande over markene. Eg trur dei kanskje har lagt egg nå og prøver å avleia merksemda og å skremma vekk vandringsmenn og fiendar. Ein flokk med tjeldar spaserte på lange bein nede i tangen medan det sat stormåkar med mørke venger litt lenger ute på steinane. Det gjorde godt å få seg ein skikkeleg tur ut. Klokka nærma seg ti då me kom heim, og då var det framleis ikkje blitt skikkeleg mørkt.

Nå ønskjer me oss ei lys og lang årstid.

Heidi

HER I FRÅ TIL NANGIJALA

Her i frå til Nangijala.
spelar min lind
synger min nattergal.
La Madicken balansera på taket
medan Pippi lyftar hesten sin.
For alle oss
som framleis er barn
trass i rynker og det som verre er
La oss og Ronja Røverdotter
gjera oss klare
for vårskriket vårt
Etterpå
skulle det ikkje forundra meg
om me svever
som på fuglevenger
rakt og triumferande
rett over Helvetesgapet.
Modigare enn Karlsson på taket.

***
Eg er svak for eventyr og for barnebøker, ikkje minst Astrid Lindgren sine bøker. Då eg lærte om eventyr på forteljarstudiet las eg i ei bok at ein skulle lesa masse eventyr for barna for dei førebudde dei på alt som sidan skulle skje dei. Det har eg tenkt mykje på og erfart at det er mykje sant i. Eg trur me kan bruka Astrid Lindgren sine bøker på same måten. Eg er spesielt glad i Ronja Røvardotter, Mio min Mio og Brødrene Løvehjerte. Dei handlar alle om å stå opp mot urettferd og maktmisbruk, og om å våga å kjempa for det ein trur på sjølv om ein i utgangspunktet er svak og liten samanlikna med dei som har maktposisjonane.

Eg trur mange av oss både kan kjenna på ei indre Madicken som er til synelatande ganske snill og veltilpassa, ei indre Pippi Langstrømpe som ser på verda på sin eigen heilt alternative måte, og som peikar nase til alt som er vedtatt vakse og besteborgarleg, og ikkje minst ei indre Ronja Røvardotter som oppdagar at ho er av røvarslekt og tek eit oppgjer med alt ho har trudd på og stolt på og dreg ut i skogen for å klara seg sjølv. Heldigvis har Ronja ei usedvanleg klok mor midt i alt elendet, og som klarer å vera der når den sterke karismatiske røvarpappaen sviktar barnet sitt.

Me får skrika vårskriket vårt og la det stå til. Karlson på taket har me vel alle møtt i diverse utgåver, men det får me snakka meir om ein annan gong…

Heidi

KANSKJE ME SKULLE LØFTA EIN HEST AV OG TIL

Kanskje  me og rett og slett
skulle løfta ein hest av og til?
Kanskje me skulle ta oss tid
til å sitja på ein benk i sola
og høyra bekken klukka
under isen ein stad
medan bjørka sprett i vilden sky?
Eg kunne sitja der aleine og,
bare sitja der med  eit ullteppe
og hekla langbeinte dokker
i rosa og knall oransje
medan eg prøver
sånn heilt i det små
å knekka den hemmelege koden
Vel vitande at
ein stad i det fjerne
står Brogeen med fela si
og spelar den magiske melodien.

***

Det er noko med det grøne. Eit eller anna med desse grønfargane om våre får meg til å gje meg heilt over. Ein tur i skogen omgitt av intenst grønt og med fuglesong på alle kantar må vera noko av det mest avspennande som tenkjast kan. Då barna var små på begynnelsen av 90-talet eller noko slikt, var det inn med det som vart kalla fargebad. Eit bad i badekaret med intens blåfarge eller grønfarge på vatnet skulle gjera underverk. Fargar har eg alltid likt, så ungane mine fekk bada i intenst blått som eg trur lukta som sjøvatn, eller kanskje det var eukalyptus, og det grøne lukta furunål. Av ein eller annan grunn så må det vera tiår sidan sist eg var vitne til eit fargebad, men omtrent same effekten gav det å vera i Sandtangen i ettermiddag.

På turen min møtte eg Ståle som hoppa av sykkelen og sa at nå kan me bare gleda oss til alt me skal ta igjen når det blir lov til å klemma einannan igjen.
Heldigvis er det framleis mykje barn og leikelyst i dei fleste av oss. Nesten kvar dag får eg ei uventa glede. I dag var det Anne som hadde funne den magiske melodien på nettet, den Brogeen lette etter, og som eg skreiv om for eit par dagar sidan. Det gjorde at eg visste kva for eit dikt eg måtte bruka på bloggen i dag, for etter oppfordringa mi er nå sjølvsagt alle på leit etter den magiske melodien, og alle i hardtrening for å kunna løfta hestar.

Tysdag er dagen for dobbelt arbeid for min del, først skule og så kulturskule, begge deler for tida i digital versjon. På kulturskulen i dag hadde eg lagt opp til å møta ein og ein elev på nettsamtale for å snakka om tekstane deira. Det var fint og interessant. Syster var innom i døra og eg fekk send med eit strikkesett til det framleis nye barnebarnet hennar. Eg trur det er første gongen me ser kvarandre sidan alt stengde ned. Så kjekt å bare få sjå kvarandre på to meters avstand etter så lang tid.

Litt underernærte på sosialt liv fekk me lokka Inger inn i sofaen då ho ringde på døra for å kjøpa ei bok. Sjølv sette me oss på god avstand i den andre sofaen og i lenestolen. Det var så koseleg å rett og slett ha ein gjest ei lita stund, bare sitja i sofaen og prata. Det er mykje me nesten hadde gløymt å setja pris på.

Heidi

Eg høyrer heime i livet

Eg høyrer heime i livet,
eg lener meg mot sterkare hender,
og kjenner dei ber meg
når eg ikkje sjølv orkar bera.
Trygg ligg eg der
med hendene rundt meg
som ein fjørlaus fugleunge i eit trygt reir.
Der ligg eg mellom stjerner og planetar,
mellom kvardagane og det heilage,
mellom fødsel og alderdom,
mellom barndomen og alt eg ikkje veit kva er.
Alt eg veit er kjærleiken,
at han er skapt for å bera meg
stille og utan store fakter,
heilt til eg ein morgon,
utan å skjøna kva som skjer,
strekkjer vengene ut
og kjenner eg kan fly att.

***

… «Han spurte så, han sagde så: Hvor hører du vel hjemme?»
Eg høyrer heime i livet, svarer eg. Og det gjer du og.

Med jamne mellomrom, og kanskje ikkje minst akkurat nå, kan me av og til stoppa opp og kjenna som gamle Obstfelder: «Jeg er visst kommet på en feil klode, her er så underligt.»

Av og til kan me av ulike grunnar bli sette litt ut av spel. Då er det godt å vita at me faktisk høyrer heime i livet. Det er her me bur, og her me skal vera med heile oss. Det er dette livet me er med på å skapa, det er dette livet me kan gjera noko med, det er her me kan vera med på å utgjera ein forskjell.

Hadde eg vore prest, kunne eg ha skrive: «Ta i mot velsigninga». Det hadde passa så fint akkurat nå… Og kanskje treng eg ikkje å vera prest for å kasta ut det tilbodet. Det er slett ikkje sikkert…

Heidi

Me følte for å få litt «luft under vengene.» Dei siste seks vekene har me stort sett halde oss rundt telta, og dei einaste gongene eg har vore i bilen har vore for å køyra til stader relativt nær oss for å gå turar. Me fann ut at nå ville me koma oss litt lenger av stad.

Me kom på tanken at me ville prøva den nye Ryfast-tunnelen. Det var ein god idé. Me køyrde gjennom tunnelen til Tau og stoppa for å lada bilbatteriet. Så fint det er i Ryfylke. Det såg ut som om våren var komen litt lenger enn heime, alt var hakket grønare. Det er noko med grønfargane om våren. Dei gjer noko med ein… Det er vakrast når verda blir grøn igjen. For eit fint land og for eit fint fylke me bur i.

Blømande frukt- tre og nyfødde lam, blå fjordar og høge fjell, delvis med snø på toppane. Eg forstår at utanlandske turistar synest at Norge er eit eksotisk land.

I dag morges såg eg tilfeldigvis eit bilete av denne kyrkja på facebook, og då eg såg den same kyrkja på ein turist-info-plakat, så forstod eg at me ikkje var så langt i frå. Då me las at det var ein fin turveg som gjekk frå kyrkja, så visste me at det var det me skulle gjera i dag. Dette er Årdal gamle kyrkje, ei raudmalt og veldig fin gammal trekyrkje. Ho er bare open om sommaren, men eg kikka inn vindauga og fekk eit lite inntrykk av korleis ho såg ut inni. Me må nok tilbake dit ein gong.

Så gjekk me tur langs vatnet. Det var den gamle Prestevegen der presten rei i gamle dagar for å koma seg mellom kyrkjene i soknet. Langs vegen var det informasjonsplakatar både om historiske hendingar, om naturen og om lokalmiljøet. Me hadde til og med sol på vegen, og sommarfuglane sverma.

Planen var å ta fergevegen heim att, men det var sett opp skilt om at ferga ikkje gjekk. Om det skuldast Ryfast, Korona eller driftsproblem veit eg ikkje. Det vart tunnel heim att og, og det gjekk kjempefint. På veg heim henta me med oss indisk mat som me avslutta sundagen med før eg hadde ei jobbeøkt og ein triveleg telefonsamtale med ei venninne.

Turen kan anbefalast. Det var nesten som ein liten ferietur for sånne som oss som til nå har klart å avstå frå «unødvendige fritidsturar».

Ha ei god ny veke

Heidi

Ei opprømt lita jente kunne opplysa foreldra sine om at Minnie Mus hadde bursdag og fylde to år i dag. Då måtte ho vel ha selskap? Kven er ikkje klar for ein liten fest i tider som dette, så mormor og morfar stilde opp klokka halv fem med norsk flagg, partyhattar og presangar frå rikhaldige skattkammer i mormorhuset. Den to og eit halvt år gamle partyfiksaren hadde laga gelékake i lag med pappa og dekka bord til fem i hagen, jammen flaks at det er akkurat det antallet ein kan vera på hagefestar i denne tida. Mopsen og Minnie Mus telde me ikkje med for dei sat ikkje til bords sjølv om begge to hadde på seg fine hattar.

Arrangementet vart særdeles vellukka, så me får ta utfordringane som dei kjem dersom apekatten Adam, Pandaen eller babydokka Nicholas skulle visa seg å fylla år sånn ca i morgon. Nokon gonger må til og med utruleg søte menneske på sånn ca to og eit halvt år møta livets harde begrensningar.

For ein fin dag det har vore. I går var eg litt sliten av å leva med koronarestriksjonane, men i dag har livet vore meg vennleg. Mesteparten av dagen har eg sitte fordjupa i ferdigstilling av tekstar til boka me skal gi ut på skapande skriving i kulturskulen. Det er utruleg kjekt å jobba med å få barn og tenåringar til å skriva tekstar. Det ligg så utruleg mykje fint der som det kan vera lett å oversjå når ein ser på slike tekstar med vaksne auge. Eg har veldig tru på å løfta opp barn og unge sine litterære verk og bruka dei til noko fint.

Etter hageselskapet hadde eg ein fantastisk tur aleine i Sandtangen. Eg gjekk der med klassisk musikk frå P2 på øyrene akkurat i den tida det begynte å skumra. Det som skjer i skogen og ved vatnet akkurat på denne tida er det heilt overveldande å vera ein del av. Trea sprett så fort at det er forskjell frå dag til dag, dei står der, det eine treslaget etter det andre, med mjuke, klissete, nyfødde blad. Mellom trea blømde det både kvitveis, gauksyre, løvetann og påskeliljer. Eit grågåspar flaug lågt over vatnet og markene med høge skrik, og på eit jorde var det ein heil flokk av store gjess. Fleire svanepar symde på vatnet, nokre av svanene var framleis litt spettete og såg ut som det var fjorårsungar. Vipe, tjeld, svarttrost og mange småfuglar såg eg og i tillegg til alle endene og måkene som er fastbuande ved Frøylandsvatnet.

Det er interessant å sjå korleis svaneparet i tjødna like ved oss kvar vår får nye egg som hoa ligg lenge på medan hannen bevegar seg beskyttande rundt henne. Så passar dei på ungekullet på ein nesten agressiv og overbeskyttande måte heilt til dei jagar dei ein vakker dag ved påsketider, og sjølve går inn i ein ny hekkingsperiode. Eg skulle gjerne vita kva svaneungane gjer etter å bli jaga frå barndomsparadiset. Finn dei seg ein flokk å vera i lag med? Held ungane frå kullet saman den første perioden? Korleis finn dei seg ein make og eit eige habitat? Alt dette har eg lurt på i fleire år, og det er heilt sikkert mogleg å leita seg fram til svara. Om nokon som måtte lesa dette veit meir enn meg, får dei svært gjerne koma med svara.

Vel heime vart det ein veldig sein middag med aurefilet på ei seng av lauk og purrelauk. Eg og Leif oppdaga at det allereie var laga ein dokumentar om koronautbrotet i landet vårt. I filmen fekk me vera i lag med bebuarar i ein bygard i Oslo og sjå korleis dei ulike menneska opplevde og takla det som skjedde. Det var ein veldig fin film som eg anbefalar alle å sjå. Nå burde eg sjølvsagt fortald kva filmen heiter, men eg har gløymt tittelen og ei rask googling på mobilen førte ikkje fram.

Heilt sidan sundag har eg hatt lyst til å sjå den danske dokumentaren om kronprins Frederik, faren til dronning Margrethe. Den trongen har eg ikkje delt med han eg deler hus med, men i kveld var tida komen for å ha styringa på fjernkontrollen. Eg likte godt den filmserien og, men etter eit kvarter sovna eg, så eg måtte sjå episoden ein gong til. Då eg oppdaga at episode nummer to var lagt ut og, gjekk den med i same dragsuget, så nå vart det plutseleg ein veldig sein kveld i natt og. Men fine laurdagar i april må det vel vera lov å feira med å vera litt lenge oppe sjølv om det ikkje er tida for selskapsliv?

Heidi

«Skål for slikt som ikkje varer», stod det på bloggen min i går. Sitatet er henta frå visa mi: «Sommar i april». Sommar i april varer sjeldan lenge i vårt vesle hjørne av verda, og i dag var me allereie over på nokre andre linjer: «Koma alt som snart skal koma, skodde, regn og nordavind.» Skodda og regnet har latt seg venta på, men i dag var den gode gamle iskalde nordavinden på plass. Eg var mykje varmare kledd enn i går då eg la ut på turen min, men likevel fraus eg.

Andre ting varer enn så lenge. Eg trur Erna Solberg traff spikaren på hovudet i dag då ho sa at mange kjende nå på at dei var leie av alle reguleringane og at dei var veldig klare for å treffa folk og leva som vanleg. Ho advarte mot å tru at det at barnehagane har opna, at skulane er i ferd med å opna, og at hytteforbodet er oppheva, gjer at me kan gløyma alle restriksjonane.

Me veit alle at me ikkje kunne vore heldigare med automatisk val av fødeland enn me er akkurat nå. Likevel kan eg merka både på meg sjølv, på kolleger, elevar og venninner eg møter på nettet og på telefon, på han eg deler hus med og resten av kohorten, som eg vel får begynna å kalla oss nå når eg tenkjer på den næraste familien som me har teke eit val om å omgåst i tider der me helst ikkje skal omgåst, at me av og til er litt slitne av å vera positive og flinke samfunnsborgarar. Me dreg pusten litt ekstra djupt når me forstår at dette kan koma til å vara nokså mykje lenger enn me først hadde fantasi til å tru, og at dette kanskje, som ein eller annan innvia person sa, kanskje bare slutten på begynnelsen.

Sjølv kan eg merka at eg i glimt føler meg trøytt, sjølv om eg eigentleg ikkje opplever at eg er det. Då klappar eg meg sjølv og andre på skuldera og seier så oppmuntrande som eg bare kan at det ikkje er rart om me er litt slitne, me står jo midt oppi noko som me ikkje har nokon som helst erfaring med å takla, og heller ingen opplæring i å forhalda oss til. Me har rett og slett vore omstillingsdyktige og flinke, og kan nok trenga ein pust i bakken av og til.

I dag var me så heldige at me fekk låna barnebarnet heile ettermiddagen. Det er jo ei omstilling for oss og som har vore i lag med henne veldig jamnleg under nedstenginga av barnehagen at ho rett og slett er i barnehage nå. Der trivest ho veldig godt, sjølv om eg må innrømma at eg vart smigra då eg henta henne i barnehagen første dagen etter oppstart og ho kom springande med opne armar og eit stort smil. På veg heimover i vogna sa ho at I dag lekte æg i barnehagen, å då lengta æg te mommor».

I dag var ho strålande fornøgd med å bli henta i sykkeltralle. Ho fekk gå gjennom sentrum med mormor og morfar. Ho hoppa og spratt, prøvesat alle benker og gjekk over bruer med dei magiske orda «Hvem er det som tramper på mi bru?» Det å øva seg på å gå ned steintrapper utan å halda i noko er og veldig spennande. Så gjekk me heim for å eta middag saman. Ho fekk tilbod om at morfar kunne laga «morfars spesialpizza», men då kvitterte ho kontant med «Nei, den liga æg ikkje!» Derimot ville ho gjerne baka sjokoladekake, så det vart ettermiddagsaktiviteten. Ho får sitja på kjøkkenbenken med bakeforkleet på og hjelper til med teljing av egg og oppmåling av sukker og sånn. Det er og fint med små pausar der ho må gøyma seg for ulven og sånn.

Pynting av hjertekaka fekk ho gjera «heilt sjøl» og ho var over alle grenser stolt over resultatet då mamma og pappa kom for å henta, og ho fekk dekka bord til dei i hagestova og servera sjølvpynta kake. Det er godt å observera barnet som ikkje har nokon som helst forståing for Koronakrise og restriksjonar, sjølv om ho har blitt litt meir oppteken av å ha «veldig reine fine hende». Som det vesle barnet ho er tek ho alt som det kjem og lengtar ikkje etter noko som helst.

Me vaksne kan nok av og til dagdrøyma om å gå på kafé og kino, kunna bruka kyrkja som vanleg, kunna møta folk utan dårleg samvit, og rett og slett kunna handhelsa eller klemma nokon når me har lyst til det. Sjølv har eg aldri hatt så lyst som nå til å invitera folk. Eg ville helst invitert mange og så hatt ein ny runde med besøk så snart dei første var ute av dørene. Eg veit at eg lever i rein luksus med mine næraste rundt meg og tenkjer med beundring på dei som nesten ikkje har vore i lag med folk på seks veker. Eg er usikker på korleis eg sjølv hadde takla akkurat det. Eg har sjeldan vore så glad for å ha ein livsledsagar som eg er akkurat nå.

Skål for alt som ikkje varer, det me er oppe i nå skal ikkje vara for alltid. Korleis det ser ut i den andre enden av tunnelen veit me ikkje heilt, heller ikkje når me kjem dit. Det eg reknar for sannsynleg er at me når det har gått ei stund kjem me til å tenkja på våren 2020 og fortelja kvarandre at «Det var på mange måtar ei fin tid…» Dagens Lønnebo-sitat får vera dette:
«Ingen av oss veit kva behov me kjem til å ha om ein time, men det gjer ikkje noko for den tida eksisterer ikkje endå. Det er nåtida som eksisterer og den me kan leva i og gjera noko med».

Som ei lita oppmuntring heilt på tampen av dagen, kan eg setja inn eit bilete av Brogeen, helten min frå ein fantastisk barne-TV-serie som gjekk då eg eigentleg hadde slutta å sjå på barne- TV. Brogeen på biletet under var på reis for å finna den magiske melodien som han visste eksisterte ein eller annan plass. Det spesielle med denne serien er at filmrullane brann opp, og det fantest ingen kopi, så Brogeen er tapt for ei kvar framtid. Det seier i alle fall historien. Eg fekk biletet av ei som hadde kome over det og som kjende min kjærleik til Brogeen.

La oss aldri bli for vaksne til å leita etter den magiske melodien.

Heidi

Sommar i april

Plommetre med kvite blomar,
bjørkesprett og sønnavind.
Sommaren er tidleg ute,
møter vinter som forsvinn.
tunge tankar skal få liggja,
stua vekk er sut og tvil.
Kom nå, me skal ut og leva,
det vart sommar i april.

Surrande, den første humla,
lerka tirlar yr og glad,
lukt av gras og krydderange
i frå nye bjørkeblad.
Livet syng, og dagen dansar,
vinden rører blikk og smil,
alt blir lett og vemodsvakkert,
me har sommar i april.

Koma alt som snart skal koma,
skodde, regn og nordavind.
Skål for slikt som ikkje varer,
for i dag er dagen din.
Kom nå ut, la humla susa,
og fornuften ta ein kvil.
Stem din lengt til fest for livet,
og for sommar i april.

***
I dag måtte eg leita i arkivet for å finna igjen ein tekst eg har gått og tenkt på, visa sommar i april som eg skreiv eit år det var så uallminneleg fint ver ein periode på slutten av april. Eg fann visa til slutt, og det viser seg å vera seks år sidan eg skreiv ho.

Sett inn i denne eigenarta konteksten me sviv rundt i akkurat nå, så les eg faktisk teksten med litt andre auge enn då eg skreiv han. Framleis kan me gå ut og leva sjølv om det er begrensningar på sosial kontakt som eg den gongen ikkje ante me skulle koma til å oppleva nokon gong. Eg kjenner at denne gongen gjorde det så utruleg godt å få desse velsigna dagane med nesten-sommar, det å kunna lena seg mot sollyset og den vaknande sommarnaturen har vore heilt ubeskriveleg.

I dag skreiv elevane mine tekstar om det beste og verste dei visste. Dei hadde fått beskjed om å blanda smått og stort, viktig og uviktig til dikt om det dei elska og det dei hata. Det klarte mange av dei, og dei skreiv om
krig og kaviar, døden, brennmanetar, koronakrise og makrell i tomat i herlege sammensurium, og det er jo akkurat slik livet er. Det er og verd å leggja merke til at av dei ca 70 tekstane om det beste i livet som eg har lese i dag så var det langt mellom dyre bilar og merkeklede. Dei skreiv om hytteturar, jordbær, gode venner, rare og fantastiske familiar, gode smil og kaninar. Det gir meg håp for verda.

Sidan temperaturen er fallande og nordavinden har meld sitt kome på Yr, så gjennomførde eg det eg har tenkt fram og tilbake på heile denne veka. Eg tok sjansen på å invitera mor og far til kaffi og vaflar på terrassen slik at me skulle kunna halda god avstand og vera utandørs. Eg stod med nyvaska hender og la vaflane på fat med gaffel i redsel for å gjera noko smittefarleg.
Eg henta eit nytt syltetøyglas i kjellaren og skylde det med varmt vatn. Sylta grøne stikkelsbær frå august og hagen deira. Smøret hadde me opna, så det fekk dei ikkje tilbod om. Det vart to veldig koselege timar, heldigvis hadde dei med seg varme ytterklede. Ein av naboane starta ein høglydt motorplenklippar i det me sette oss ned, og det må han jo få lov til nå når graset gror så fint. Heldigvis var han ferdig etter 10-15 minutt og det vart akkurat så stille og roleg som me ikkje hadde oppdaga at det var om me ikkje hadde hatt ein så støyande start.

Sjølv om eg jobbar på sjuande trinn og ikkje skal tilbake til skulen den første veka, så har me hatt nettmøte med leiinga i dag for å bli litt informerte om kva som ventar oss. Det blir dagar med høgt fokus på hygiene og smittevern. Nå skal det ikkje snakkast om klasser og grupper meir, me skal tilbake til kohortar, må vita. Kanskje eg er litt overtrøytt, men dette har eg gått og ledd litt av for meg sjølv i heile dag. Eg ser for meg gode gamle Gorgon Vaktmeister frå Pompel og Pilt som ivrig slår handdokkearmane sine saman og kjem med lange remser av uforståelege ord: «Etablere, organisere, administrere, vurdere, kohortere…» Eg har sagt det før, og eg gjentek det til mitt forsvar… Eg er lett å mora.

Skal me ta sjansen på å nynna sistelinja på visa over: «Stem din lengt til fest for livet, og for sommar i april»? Randi Engelsvold har laga fin melodi til teksten og gitt ut på plate. Det går an å lasta ned visa frå nettet og dermed kan det med nynning faktisk bli bokstaveleg talt nynning… Fortsatt god april 🙂

Heidi

Ein puslespelbit

Slik har det blitt
livet mitt:
Eg står med ein puslespelbit
som ein oblat i opne hender.
Eg studerer taggar og bogar
som livet har forma
og leitar etter det rette puslespelet til leggja det ned i.

Eg skal nok finna fram.
Eg ser heilt tydeleg
ein liten bit av noko større og finare.

***
I dag har eg lyst til å sitera litt frå ein av dei personane eg har verkeleg stor respekt for, Martin Lönnebo.

Vær stille, lytt og se

Mennesket er stort som åpent, men liten som lukket. Åpne deg mot det Store og lytt etter dets an-rop til deg. Først da vet du hva ditt rette an-svar er. Se på alt og alle som om det var et budskap du er klar til å ta i mot…
…Vær åpen mot det store fellesskapet som er mellom mennesker, dyr og hele naturen. Og alt hviler i det vi kaller Gud. (Martin Lönnebo, Veven)
***

Det har vore nok ein strålande vakker vårdag. Me to som har heimekontor her i huset vart overraska av heftig dørklokkeringing ved lunsjtider. Administrasjonen på skulen til Leif hadde bestemt seg for å overraska dei tilsette med ostelunsj frå ein lokal restaurant. Me fekk ulike kortreiste og spennande ostar, heimebakt knekkebrød og brød og i tillegg sylta gulrot, sylta tomat og agurk i heimelaga lake. Min kavaler av ein mann inviterte på arbeidslunsj ved kjøkkenbordet, for han meinte det måtte vera nok til to. Det var det, og framleis står det meir ost i kjøleskapet. For ei koseleg overrasking.

Det er rart korleis aprilsola lyser og avslører. For ei veke sidan syntest eg at me hadde det rimeleg ryddig og reint både i og rundt huset. Nå ser eg kor mykje som bør gjerast på både den eine og den andre arenaen, men kjem tid kjem råd. Ettermiddagsturen vart ein gåtur som kunne kombinerast med henting av gullunge. Ikkje før var ho i vogna før bestillingen kom: «Mommor kan du fortelja om Jøhette?» Skarre-r-en hennar er på plass, men først i ord blir han merkeleg nok ofte til ein j, inni ord kan han bli til ein mellomting mellom amerikansk r og gammaldags Bjerkreims- r, medan ende-r som i mommor skarrar så det er ein fryd. Fascinerande greier, og sikkert mest interessant for eit lite fåtal av lesarar, så her og nå skal eg ikkje fordjupa meg i språkutviklingsprat.

Nå har eg fortald, fortald og fortald om «Jøhette, Bukke Buse og Pannekagå» i så mange omgangar at det kanskje er på tide å utvida repertoaret. Eg lurer på om Gullhår og dei tre bjørnane kunne vera noko, og kanskje Pepperkakemannen, som vel eigentleg er ein variant av Pannekaka. Hans og Grete og Smørbukk tenkjer eg me ventar litt med…

I kveld har eg for første gong i mitt liv arrangert «digital forening». Eigentleg skulle eg ha fylt huset med venninner og dekka bord med blomar og god mat, men me innsåg at det nok ikkje er i tråd med Folkehelseinstituttet sine retningslinjer. Derfor møttest me på ein chatte-plattform og oppdaterte kvarandre om kva retningar livet har teke under Koronakrisa. Det følest som om me har levd på denne alternative måten veldig lenge, samtidig som det i verkelegheita er eit relativt kort tidsrom. På slutten av ein slik jentekveld sit me alltid og blar i avtalebøker, både fysiske og elektroniske, for å prøva å finna ein ny dato då alle kan møtast. Aldri før på dei 33 åra me har møttest på den måten har me hatt så mange reine sider i almanakkane. Me innsåg at det var lite truleg å kunna møtast til eit vanleg treff i mai heller, så me sette opp ein ny kveld for sosial omgang via nettet.

Me lurer vel alle på kor lang tid det vil ta før me kan vera i lag med andre menneske på «vanleg» måte igjen. Dei fleste av oss har vel innsett at det faktisk kan ta ei tid… Men me får ta ein dag om gongen og la kvar dag koma med sine gleder og utfordringar. Martin Lönnebo seier forøvrig at det å leva eit øyeblikk om gongen er ein fin måte å forlenga livet på. Då hastar ein ikkje i veg på jakt mot høgdepunkta utan å sjå seg føre, men ein let kvart minutt koma som om det var sjølve livet, noko det faktisk viser seg å vera.

Sjølv er eg så pass flink til å ta eit minutt om gongen utover nettene at eg fortrengjer tanken på ein vekkjarklokke-alarm ikkje alt for lange tider fram i tid. Eg er litt usikker på i kor stor grad akkurat det kan reknast som positivt. Når klokka bikkar midnatt er eg veldig ofte lys vaken og kjenner ikkje noko som helst behov for «å sova vekk livet mitt». Neste morgon stiller det seg litt annleis… Eg vinkar litt ekstra vennleg til mine medmenneske som er B-menneske fanga i eit samfunn av morgonfuglar. Eg har aldri klart heilt å forsona meg med at verkeleg flinke samfunnsborgarar legg seg klokka halv ti og er ute og joggar i halv seks-tida neste morgon. Kanskje det er ein fordel at «God morgon-filmen» til heimeskulen er innspelt klokka ti om kvelden? Det får meg kanskje til å sjå morgonfrisk og opplagt ut… Ein bieffekt av Korona er forøvrig at eg nesten har vend meg til å sjå mitt eige ansikt på skjerm… Det er mykje ein kan bli van med.

Heidi