sporisand

Nokre dagar er veldig innhaldsmetta. Slik var det i dag. Eg er glad og takknemleg og litt letta for at alt har gått bra. Etter ein kort og intens inkubasjonsperiode var Andreas Bøe- prosjektet i Den kulturelle skulesekken klar for å prøvast ut med dei to første gruppene med sjuandeklassingar. Eg hadde stressa litt med om det tekniske ville falla på plass. Mellom anna bekymra det meg litt at mølla i går kveld var ein hermetisk lukka byggeplass med anleggsgjerde rundt som eg måtte klatra over i går kveld då eg hadde snike meg inn ein bakveg for å sjekka ut forholda. Eg fekk heldigvis god teknisk hjelp til å kopla opp prosjektor i dag morges, det kom til og med ein snill mann og kokte ei heil kanne kaffi til meg. Då elevane kom viste det seg at opegget fungerte akkurat sli eg hadde håpa. Slikt veit ein aldri på førehand. Det å vera formidlar når ting fungerer er veldig kjekt, så me får håpa det fungerer like bra dei resterande fire fredagane.

Frå mølla sykla eg rett til Sivdamssenteret, for nå var det rett frå kulturell skulesekk til kulturell spaserstokk. Kvart år arrangerer Time kommune middag for dei som fyller nitti år med fylgje der ordføreren er til stades med kjedet rundt halsen og et saman med dei før det er høgtideleg overrekking av blomar og tale frå ordføraren. Torhild og eg var hyra inn or å underhalda, og fekk lov til å vera med på gildet. Det var høgtideleg og vakkert, og nitti må vera det nye sytti, for fleire av dei var utruleg spreke. Utanfor blømde det japanske kirsebærtre og bjørkene står så fine g nygrøne. Etterpå var Torhild med heim til kaffi, og så dukka det opp ein firbeint overnattingsgjest. Det er ytterst sjeldnan eg søv middag, men i dag sovna eg på sofaen i lukkeleg utmattelse. Det kom sikkert vel med, for i kveld har eg hatt eit veldig triveleg treff med tre barndomsvenninner på Ålgård. Det er så fint at me framleis har god kontakt og har det veldig kjekt i lag. Takk for nydeleg mat, Karin og takk for ein gild kveld til Jane og Rita og,

Medan eg sit her og kriv, så ser eg at det er blod på tastaturet. Først trudde eg det kom frå eit sår eg har på ein finger, men då oppdagar eg at det er tastaturkatten min som blør frå ei rift på øyret. Då var det nok den som nettopp skreik til utanfor. Eg trudde det var to hankattar som braka saman. Ho har tydelegvis ikkje forstått at ho er ei eldre kattedame på tolv-tretten år og kanskje burde ta livet litt med ro. Eg får finna ein eigna måte å fjerna blod frå tastatur på… Så skal eg jaga meg sjølv i seng, for i morgon swinger livet vidare.

Heidi

Nå er det blitt seint alt.
Eg byr like godt på eit nytt dikt i dag og.  Så nytt at alt kan endrast

Det er ein tråd av sorg i alle ting,
mørk og glødande
glir han gjennom dagane dine,
tøyer han seg utan ord
frå ytst på akilleshælen,
gjennom magen og hjartet,
gjennom strupen og tårekanalane,
til eit ukjend rom
bak blikket ditt ein stad.
Gleda eig eit mollmjørkt djup,
og fridomen røter i jorda.
Det er ein tråd av sorg i alle ting
for den som er døypt med namnet menneske.

Heidi

Dette har vore ein innhaldsmetta dag kulturelt sett. Først var me med fjerdeklassingane på forestilling med Den kulturelle skulesekken og såg Raymond Sereba frå Elfenbeinskysten trollbinda ein aula full av barn med tromming, forteljing, pantomime, sang og fløytemusikk.

Så var eg på tur til Vitenfabrikken på Sandnes saman med ei mindre elevgruppe og min flotte kollega Caroline. Det er eit fantastisk tilbod til skuleelevar litt a la Teknisk museum i Oslo. Det er bare synd at det er så dyrt å flytta på heile klassar. Det er ikkje ein gong til å tenkja på å reisa til Sandnes eller Stavanger med tog eller buss ein gong i året på grunn av gratisprinsippet og slunkne pengesekkjer.

Relieffet over er laga ved at barna presser kroppen sin mot «plastspiker» som står tett i tett i kanalar slik at ein kan pressa dei over på den andre sida.

Så har eg vore på teater med ein flott gjeng kolleger og sett urpremieren på Tore Renberg sitt nyskrivne stykke «Indianaren». Det var ei veldig flott forestilling. Innhaldet vil eg ikkje seia så mykje om, fordi det opnar seg lag for lag på ein veldig fascinerande måte. Eg kan forresten fortelja at scenografien som alltid imponerte meg. Me er på ei grasslette framfor ein herskapsvilla der det skal  haldast hagefest, og mykje viser seg å vera annleis enn me først trudde.

Dagny inviterte oss til før-teater-samling i ei fantastisk fin ny utestove i ein hage det er ei estetisk oppleving å vera i. Me fekk kjempegod pastasalat og bruschettabrød med heimelaga hyllebærsaft til. Det er fantastisk å sitja godt og varmt midt i hage med sommaren rundt seg sjølv om det eigentleg er ganske hustre ute…

Eg skulle meir enn gjerne hatt ein slik hage, men siden verken meg eller Leif er menneske med evne og vilje til å prioritera å få det slik rundt oss, så nyt eg ekstra mykje å bli invitert heim til folk som er det…

Nå må eg jobba litt meir med boka i skapande skriving før eg kan leggja meg. Eg skal vera så rask eg kan, kjenner eg…

Heidi

Etter å ha jobba med det eine og det andre heilt til nå, så sit eg her og lurer på kva dagens tekst skal handla om. Kanskje eg skal by på sjølvskrivne dikt? Eit frå boka som kom ut for snart to år sidan, og eitt frå boka me reknar med skal koma i haust? Det var ein idé som landa i hovudet mitt akkurat medan eg skreiv dette, og innfalla skal ein ta vare på… Nå skal eg sjå kva eg finn. Først leiter eg etter noko passande i «Ta heller med deg hjartet ditt»…

AV APRIKOS OG LAKRIS

Orda skal fylla hjarta våre
og bu i munnane våre.
Dei skal bera med seg
som ei kribling av noko større,
slag av sommarfuglvenger,
den fjørlette kjensla av spindelvev,
Lydane av barneføter på golvet,
varmen av barnekinn,
pusten  frå dei som gjekk frå oss.

Orda skal smaka av aprikos
og av lakris,
av sommareple og rabarbra.

Rause skal me la orda bu mellom oss.
Me skal kjenna dei att
og røra dei med ettertanke

***

Så må eg leita eitter eit heilt nytt dikt. Det er kanskje best at eg lagrar dette så lenge.

Til mi overrasking vart det dette:

Eg kler meg i håpets kyrkje,
og går ut for å elska,
menneske med hetter av sorg
over hår og nakne nakkar.
Menneske
med sitrande modige håp
mellon kalde fingrar.
Gå oppreist ut,
ut i ei verd som kvilde i kjærleik,
som dirra i omsorg og glede
før dei første menneskeføtene
rørde ved jorda.

Eg spør kva kjærleiken vil
eg skal gjera,
eg ropar i motvind,
og høyrer kallet
til å vera her,
til å våga å vera glad
Eg står her midt i paradokset
og skal ikkje vera redd.
Eg veit ikkje om det siste diktet er ferdig. Eg forandra på det akkurat nå.  Tida får visa.

Heidi

Det grønkar så det er kjekt å sjå. Bjørkene har den fine grønfargen dei har når bjørkeblada er heilt nyutsprungne. Bøka har og veldig fin farge nå, og andre tre står med bresteferdige knoppar.

Veret er lunefullt på våre kantar og på denne årstida. Frå å gå rett frå vinterver og snøslaps til full sommarvarme, var det i dag kaldt vårver der vår gamle kjenning nordavinden gjorde sitt. Ein del ungar kom til skulen i shorts og andre tynne sommarklede etter den fine helga, og hadde det sikkert iskaldt i friminutta. Sjølv var eg vakt frå kvart på ti til ti utan ytterjakke, og lengta kvart einaste minutt på å få koma inn til litt varmare temperatur att…

I dag hadde eg ein telefonsamtale med sonen til Andreas Bø der han brukte tre kvarter av dagen sin på å fortelja meg om far sin, så nå gler eg meg til å få lov til å vidarefortelja. Eg set så stor pris på at menneske raust deler med seg utan å «få noko igjen» for det. Eg har ein teori om at om me byr litt raust og romsleg på det me har å dela så blir livet rett og slett ein litt vennlegare plass.

Sjølv om det var heller kjøleg, så var det heilt nydeleg ute. I kveldinga leitte me fram litt varmare jakkar for å dra ut på tur. Det vart eit stopp i området rundt Madland hamn, og eit stopp på Kvadsheim fyr. Om eg skal seia det sjølv: Så utruleg fint me har det på Jæren. Det er ei gåte at turistane ikkje kjem hit i flokk og fylgje i mykje større grad enn dei gjer. Kanskje det har med den allereie nemnde nordavinden å gjera?

Heidi

Nå får eg det sikkert til å sjå ut som om eg har jobba med Den- kulturelle- skulesekken-prosjektet i heile dag. Det har eg ikkje. Derimot var den tanken som fylde hovudet mitt då eg vakna klokka fem i dag morges at eg måtte finna ut kor elevane skulle sitja under poverpointpresentasjonen. På murgolvet? Skal me bera tretti stolar inn i utstillingslokalet? Skal eg visa powerpointen i eit anna rom med stolar, men utan kunsten?

Ting som dette vil eg heilt sikkert klara å bestemma meg for innan fredag, og det klarte eg å overbevisa meg sjølv om og, så eg sovna igjen. Får seia som Garborg: Alt lagar seg om ein ikkje kjem i ulage sjølv.

Og sundagen har vore innhaldsrik og lang. Eg har hatt sundagsskule i lag med helga og drive med løveinstruksjon. Eg har prøvd meg på kafe Sting si sjokoladekake og hatt deler av storfamilien på kaffi, eg har brukt store deler av dagen på koselege formingsprosjekt som gjer meg glad og kommunisert med gode venninner på sms,

Sidan eg ikkje har vore på lang tur i dag, for å vera ærleg, bare fram og tilbake til kyrkja, så lener eg meg mot den doble helseteorien eg høyrde nettopp: Det er to ting som gjer godt for helsa di: Trim og ting du har stor glede av. Akkurat i dag vart det mest av kategori nummer to. Hadde sundagen kunne bydd på fleire timar hadde eg nok rukke turen og…

Sidan eg er litt overtrøytt, så gleder eg meg ikkje bare over det politiske aspektet i det franske valet. Eg synest det er så bokstaveleg talt søtt at den komande presidenten i Frankrike heiter noko så delikat som hr Macron. Ein dag måtte det gå vår fonetiske veg og, det er bare til å innrømma at Tusk og Trump ikkje høyrest så fint ut på norsk. Donald kan vel og diskutera, men hr Macron, han får ein rett og slett lyst til å laga ei koseleg pastellfarga norsk biletbok om…

Me har ikkje hatt tid til å gjera noko som helst med blomane ute endå, men inne har det skjedd to små under… Kaktusen i kjøkkenvinduet blømer, og ein orkide som eg hadde tenkt å hiva fordi det ikkje har vore blomar på han på det eg kan hugsa, stod plutseleg med blomar han og. Kanskje eg har bittelitt grønfarge på fingrane likevel?

Heidi

Det er fantastisk å vakna til nydeleg sommarver. Sjølv om eg hadde planar om å få gjort ting som måtte gjerast innandørs, så unna eg meg frokost og ein strikkestart på dagen med kaffi i sola. Eg måtte og ned i kjellaren for å leita etter sommarkleda.  Solkrem er ikkje heller det ein kjøper inn når det er tre grader og snøslaps, så me får ta sommaren sånn litt etterkvart viss han har tenkt å bli her til me kjem så langt.

Denne helga har eg sett av til å førebu eit opplegg eg har sagt ja til å laga til Den kulturelle skulesekken. Han som opprinneleg skulle ha dette prosjektet måtte trekkja seg, og så vart eg spurd. Sidan eg er i overkant lett å overtala til ting, så hadde eg plutseleg sagt ja til å ta i mot alle sjuandeklassane i kommunen for å presentera dei for kunsten til kunstnaren Andreas Bøe, som har fast  utstilling på mølla etter å ha gitt ei stor kunstgåve til Time kommune. Eg veit at eg liker å halda på med slikt, eg har tidlegare hatt fire kunstformidlingsprosjekt for skulane i kommunen og to forestillingar i den Kulturelle skulesekken, ein om livet til HC Andersen i lag med Jan Ivar, og eit om barndomen til Arne Garborg. Det eg ikkje var klar over då eg sa ja, var at dei biografiske opplysningane var mykje vanskelegare å få tak på… Men nå føler eg at eg har det under ein viss kontroll. Eg har og vore i kontakt med sonen til andreas Bøe, som eg skal ringa til i morgon for å få vita meir, og eg har fått god hjelp av Leif Andenes.

Eg synset at både kunst og levd menneskeliv er veldig interessant, så det å få lov til å ta eit djupdykk i begge deler, gir meg stor glede. Eg skulle bare ynskja at eg hadde meir tid, men når forholda er som dei er, så er det bare å kasta meg uti det. Eg håpar eg skal klara å gjera kunsthistorie interessant for store gruppar av sjuandeklassingar. I tillegg til å få kunst presentert, så skal dei få prøva seg på skapande skriving. Eg kjenner eg er veldig spent på dette, og håpar at eg klarer å behandla oppdraget med den rette respekten. I tillegg håpar eg at elevane vil synast det er ok å vera der, at dei vil læra noko, og at nokre av dei vil oppleva det inspirerande på litt lengre sikt og.

Eg har fått stor respekt for kunstnaren Andreas Bøe, som eg må innrømma at eg i utgangspunktet visste lite om, mange av bileta hans synest eg er fantastisk inspirerande. Eg vurderte å setja inn eit par av dei her, men eg veit ikkje om eg vågar av rettighetsgrunnar. Det eg kan prøva er å leggja ei lenke til kunstnaren si heimeside på facebook. Det må vel vera lov.

https://www.facebook.com/kunstnerandreasboe/?fref=ts

I morgon har dei og lova finver. Dette kan eg lika.

Heidi

Overskrifta i dag ser meditativ og mystikkprega ut, men sanninga er i dette tilfellet meir profan. I går kveld og i kveld har eg sett på dokumentarar om Donald Trump sin veg til presidentstolen. For ein månad sidan hadde eg ikkje orka å fordjupa meg i det, men nå var eg klar.

Det store spørsmålet er jo, korleis i all verda kunne han bli vald. Det andre spørsmålet er, kan det vera at situasjonen ikkje er fullt så vanvittig som han kan virka for europearar, og kanskje i særleg grad nordmenn…

Eg veit ikkje kva svar eg hadde venta meg å finna, og eg veit ikkje heilt om eg har funne det, men eg har prøvd å setja meg inn i dei tankebanane som ligg bak at resultatet vart som det vart. Eg er ikkje heilt sikker på om eg har klart det heller…

Det er for meg uforståeleg at det skal vera ei berøving av fridom å ikkje få lov til å ha ein pistol i handveska, og det er for meg uforståeleg at amerikanske kyrkjefolk ser på Trump som etikkens beskyttar. Det er kanskje meir forståeleg, men for meg noko av det aller tristaste at kampen for å beskytta jorda frå ei økologisk storkrise ser ut til å vera skrudd mange skritt tilbake. Det må vera fint å ikkje tru at klimaet er trua, det kan eg forstå, og ingenting ville gleda meg meir enn at eg tok feil, og at Trump hadde rett. Dessverre trur eg ikkje at det er slik.

Ein får håpa at det som har vore den mektigaste nasjonen i verda ikkje fullstendig mista gangsynet under det siste valet. Eg ville ikkje stemd på den sitjande presidenten, men ein får gå ut frå at det er mange menneske med vitet i behald som representerer det partiet han trass alt må styra i lag med så lenge han er ein del av eit demokrati.

På nokre felt som ikkje først og fremst har med Trump å gjera, tek eg meg i å tenkja som eit barn: Korleis kan nokon av oss gå rundt og tru at me har ein sjølvklar rett til å ha det så mykje betre enn alle andre. Korleis kan me tru at nokre menneske er meir verd enn andre, og at nokre menneske dessverre, det er synd på dei, har trukke eit dårleg lodd og dessverre må leva i fattigdom fordi det bare er slik?

Eg er til og med så barnsleg at eg reagerer med reine følelsar når dei snakkar om kva som er lov i krig og ikkje. Det er vel og bra at noko er forbode i krig, men er krig verkeleg lov i det heile tatt? Så lenge ein bruker reine bomber og ikkje skyt sivile, så er alt i sin skjønnaste orden? Og er det verkeleg sjølvsagt at nokon har lov til å sitja på store mengder atomvåpen som dei har rett til å bruka til å trua andre nasjonar til ikkje å ha atomvåpen? Eg treng vel ikkje skriva at eg har lite til overs for styresettet i Nordkorea, men eg håpar rette vedkomande skjønar at dei menneska som er så grunnleggjande uheldige at dei bur der akkurat nå har liv som er like mykje verd som amerikanskje liv.

Eg har i meg ein grunnleggjande optimisme og liker å tru at «Sakta men steg för steg går det framåt, det måste man tro,» som forfattaren Märta Tikkanen uttalte, rett nok i ein annan samanhang. På mange vis har verda gått framover, men det er langt fram, og fallhøgda uendeleg stor.

I sommarleg kontrast til desse tankane står den utruleg fine forsommardagen me har hatt i dag. Eg og Ingrid åt lunsj på uterestaurant på Bryne og kunne leika at me var på ferie i sommarland. Eg har jobba hardt med eit prosjekt mesteparten av dagen, men i kveld måtte eg ut på leiting etter bankkortet mitt som viste seg å vera gjengløymd på M44 i går. Som alltid fekk eg det trygt og ubrukt tilbake og gler meg over alle ærlege folk, som det heilt opplagd er mange av, sidan eg alltid får tilbake forlagde handvesker, bankkort, mobilar og lommebøker. Eg bare nevner det, sidan eg står i fare for å bli sett på som inkarnasjonen av naivitet etter denne teksten.

Sidan eg først hadde fått med meg Leif ut på tokt, køyrde me ein nydeleg kveldstur i det fine veret med innlagde stopp på Obrestad havn og etterpå utvalde stader på Høgjæren. Eg byr på sommarbilete for å nøytralisera det eventuelle mismotet nokon kunne koma til å føla etter å ha lese denne teksten…

Det gamle skulesongbegrepet «steinute strender» får ei konkret vinkling på Obrestad havn:

Men vakkert er det. Det skal ingen ta i frå oss.

Heidi

Torsdagar er langdagen min. Første er det vanleg arbeidsdag på skulen, så ein liten pause med kolleger i kulturskulen før eg har undervisning i skapande skriving. Ofte er eg veldig klar for å koma meg heim etterpå, men i dag fekk eg ei forlokkande melding frå Ingrid som ville ha meg med på tur på stranda. Været var nydeleg, så det kunne eg ikkje seiea nei til. Me som har budd her mesteparten av livet veit at når noko som liknar sommar kjem forbi, så må me bita og klora oss fast med negler og tenner før han forsvinn.

Sidan ikkje alle er så heldige at dei bur akkurat her, så fann eg ut at mitt bloggbidrag i dag fekk bli å invitera alle interesserte med på litt digital strandvandring.

For visst er det fint her i den kveldstimen når alt gløder. Me tek gjerne med oss mange slike kveldar i løpet av dei komande månadane.

I morgon har eg eit stort prosjekt eg skal jobba med her heime, men først skal eg unna meg å sova utan vekkerklokke. Det er luksus eg set stor pris på.

Heidi

Det er ikkje verst å sykla til skulen i solskin og vindstilla, sjølv om morgonlufta framleis er ganske skarp. Eg fortel meg sjølv at nå har me gått over til det eg sommarsesongen, og nå skal me ha lys og blomar og grøne tre i fem månadar framover. Det ikkje heilt skarpe biletet over er eit forsøk på å visa fram at frå arbeidsplassen min i fjerde etasje i gamlebygget på Bryne skule, så har me faktisk havutsikt. I alle fall når veret er sånn nokonlunde. Skulle verda gå oss i mot, så er det mogleg å bruka eit halvt minutt på å pusta roleg inn og ut og studera skipa som går der ute…

Noko av det som er verkeleg fint med å jobba med barn, er når ein kan få rydda seg tid til å setja seg ned med ein om gongen til ein samtale om korleis livet ser ut for dei, og korleis det kjennest å vera ti år og elev. Dette har eg fått lov til å bruka store deler av denne arbeidsdagen til. To gonger i året er sett av til slike samtalar føreut for at me innkallar foreldre til utviklingssamtale i lag med oss og barnet. Sjølvsagt har me fagleg perspektiv på desse samtalane, men noko av det finaste synest eg er å ha tid til å lytta og høyra kva dei har å fortelja. Heldigvis så er mitt inntrykk at dei aller fleste av elevane våre synest at dei har det fint på skulen og trivst med både vaksne og medelevar. Det er eit heilt lite samfunn som utspinn seg i ganger, trapper, klasserom og uteområde på ein skule, mange vaksne får dessverre aldri oppleva korleis det kjennest å vera ein del av det. Det er og ein del av livet som eg sjølvsagt i nokså avgrensa grad kan skriva om her på bloggen, men eg kan melda om at det er intenst, og forunderleg og fint og levande.

I dag gjekk brannalarmen og varsla ein av dei relativt hyppige brannøvingane me og elevane skal gjennom. Hos oss er det mange trapper, mange utgangar og mange utgangsdører, og me vaksne er relativt drilla i rutinane for å få alle barna ut på ein roleg, men effektiv måte. I dag morges fekk eg litt maurtueassosiasjonar når barna strøymde på lange rekkjer ut av alle opningar i bygga for å stilla opp på fotballbanen. Dersom me hadde vore arbeidsmaur, ville kanskje aktivitetane våre reint zoologisk vore kategoriserte som yngelpleie. Av og til slår den alvorstanken over meg at her betrur folk oss det aller kjæraste dei har i vår varetekt store deler av døgnet, og at det er vårt medansvar at dei får utvikla seg til sjølvstendige, skapande, ansvarsbevisste, samarbeidande og omsorgsfulle menneske som skal vera i stand til å bera tyngda av sitt eige liv og ta ansvaret for seg sjølv og andre i all framtid. Det er ei utruleg stor oppgåve å stå i. Sjølvsagt skal dei læra grammatikk og gangetabellar og, men i den store samanhangen, så er kanskje det den minste utfordringa.

Alle menneske skal resten av livet bera med seg ein barndom, og barndomen deira er nå.
Heldigvis er det mykje humor, leik og glede i skulen sjølv om me kan ha sterke meiningar om det eine og det andre som ideelt sett kunne vore annleis om me sjølve fekk detaljstyra alt og få det som me ville. Det eg føler mest behov for å skrika ut når det gjeld skulepolitikk er fylgjande: Pass på at det er nok vaksne i skulen slik at me har sjanse til å sjå alle barna, høyra kva dei har å seia og ta oss skikkeleg av dei både fagleg og menneskeleg. Spesielt er eg oppteken av dette når det gjeld dei aller yngste elevane våre. La oss vera mange nok til å ta oss skikkeleg av heile dei. Det trur eg alle vil tena på i framtida.

Ikkje visste eg at dette innlegget skulle utvikla seg til å bli skulepolitisk då eg starta å skriva, men det var viss slik det gjekk i dag…

Heidi