sporisand

Det er travelt å feire førjul. Dei siste vekene har vore ekstremt innhaldsrike. I dag parkerte eg strekk ut på sofaen etter jobb med ein malande katt i hjarteregionen. Der vart eg ein time og halvannan, så var eg nokonlunde klar for å reisa meg opp og gå vidare. Nå skal det mekkast jul til den store gullmedaljen, i eit koseleg og bedageleg tempo har eg tenkt. Me har ete Leif sin heimelaga vegetarpai, og jammen klarte ikkje mannen å reisa ut for å handla pinnekjøt og juletre medan fruen låg strekk ut med katteterapi. Eg kan og gleda eventuelle bekymra kyrkjegjengarar med at det kjem ei sundagsskuleløve i kyrkja på sundag og, eg har ei viss kjensle av kva ho har på hjartet denne sundagen, og i løpet av kvelden og føremiddagen må eg få skrive det ned.

Nå har eg brukt litt tid på å skriva min del av julebrevet for i år, så nå begynner ting å ordna seg. Litt ferdigstilling av julegavar som skal i veg med posten får bli koseprosjektet for kvelden saman med semifinalen i handball. Me hadde ein samtale på personalromet i dag om at nokre av oss er heilt i mål med pynta juletre, alle julegavar på plass, julematen i kjøleskap og fryseboks, all julepost send for lengst og så bortetter… Eg er vel i motsatt ende av denslags skalaer, men eg er i rute med meg sjølv, og det er vel det viktigaste.

I dag ringde dei at dei var utselde for boka mi på Viv0/ Krogedal, så nå har me levert ny forsyning. Eg gler meg til å vera med på julemarkedet for Idas hjelpefond på sundag. Då kan eg kombinera salet med å støtta eit veldig fint prosjekt. I dag fekk eg brev frå Misjonsalliansen med nytt bilete av fadderbarnet mitt i Bolivia. Det er ei glede å få vera med og hjelpa gjennom ulike organisasjonar. Eg anbefalar det å støtta eit handfast prosjekt og ha fast trekk på kontoen. Alle kan hjelpa nokon. Nå kjenner eg igjen at eg får litt følelsen av å forherliga meg sjølv og mine svært beskjedne hjelpeprosjekt. Eg skriv det likevel i håp om å inspirera nokon. Kanskje eit fadderbarn kunne vera ein julegave til nokon som har alt frå før av…

Når det er sagt så er eg svak for julegavar. Hos oss er julgavehaugen sterkt redusert på grunn av barn som ikkje er barn lenger, menlitt skal det nok bli under treet i år og. Sunniva melder at ho er ferdig med eksamen nå i dag, og gleder seg til å koma heim på måndag. Det gleder eg meg til og, og eg gleder meg til å få Halvard heim i morgon kvel
Eg ynskjer alle saman ei fin «siste helg i advent». Sjølv gleder eg meg som ein unge til nokre dagar med lite regi og struktur. Slikt kan eg lika. 🙂

Heidi

Eg har framleis ikkje brukt opp draumen om perfekte peparkaker. I fleire år har eg planlagd å få til å baka dei, og kvart år me har end opp med deig frå Ikea, så tenkjer eg at det bare er ei foreløpig løysing før eg skal trø til med det perfekte… Eg veit akkurat korleis eg ser dei for meg, sprø utanpå, litt mjuke inni og med kraftig kryddersmak, nesten litt som tyske og nederlansdske lebkuchen.

I sist veke gjekk eg til verket med ei svensk oppskrift eg fann på nettet, eg har tru på at svenskane er ekspertane og sit på kunnskapen om det eg vil få til. Midt i bakinga så lurde eg på om brun farin er det same som brunt sukker… Eg vart usikker på om farin er noko anna på svensk enn på norsk, men sidan brunt sukker allereie var helt i røra, så var det ingen veg tilbake. Eg valde ut frå logiske vurderingar at «en matsked» måtte vera det same som ei barneskei sidan nokre av kryddera skulle hast i med tesked og andre med matsked. Ein trør vel ikkje til med ei halv spiseskei med kardemomme i ein relativt liten deig? Kakene vart heilt annleis enn eg trudde, ikkje det at dei ikkje smakte godt, men konsistenden minde meir om sirupssnippar enn om peparkaker. I går var eg i gang igjen med ei ny svensk oppskrift. Mengden av krydder gjorde meg optimistisk. Eg var på apoteket og kjøpte stjerneanis, og i tillegg til det skulle det vera både kardemomme, kanel, ingefær og rein pepar oppi. Dette måtte vel bli gode greier? Denne deigen var lettare å kjevla ut, men vart dei for tynne vart dei ujamnt steikte. Til slutt fann eg ut at det som fungerte best var å laga dei omtrent like tjukke som kvite kakemenn. Dei fekk omtrent same konsistensen som det og, og vart lysebrune, men slik som eg hadde tenkt meg at dei skulle smaka smakte dei definitivt ikkje. Det fine med det er at eg framleis ikkje har brukt opp draumen om å laga dei perfekte peparkakene… Ikkje kom med nye oppskrifter til meg, for nå er huset metta med peparkaker i lange tider, dei som kjem innom dørene her i frå nå av kjem til å bli serverte peparkaker og kanskje ingenting anna…

Det eg derimot til slutt fekk nesten til i dag var å overføra dei applikerte bileta eg har laga med jentene på skapande skriving frå i-paden til ein datamaskin og så til ein fargeprintar. Eg er stolt over å ha fått det til, for det hadde eit sterkt element av learning by doing. Eg er framleis ikkje i mål med boka, men håpar på å bli det i morgon. Fordelen med å vera uhelbredeleg tidsoptiminst er at ein set i gang med dei meste elleville prosjekta utan å ana kor lang tid det eigentleg vil ta å få det ferdig. Det er meir enn eit prosjekt som ville ha blitt stansa i starten om eg hadde forstått kor mykje arbeid det kom til å innebera. Det er kanskje grunn til å prisa seg lukkeleg for å ha fått tidsoptimismens gave, for då blir det mykje gjort ( og lite sove…)

Boka handlar om ein nisse som får seg ny mobil og dermed tilgang til internett. Han oppdagar at ekte mannfolk har sixpack-musklar og kule klær. Dei går ikkje i tåpelege pelskledde raude kåper, har ikkje stor mage og på ingen måte langt kvitt skjegg.

Julenissen tek grautskeia i den andre handa. Han begynner på treningsstudio og droppar grauten til fordel for salatmix. Han barberer vekk skjegget og kjøper seg skinnbukser, tatoveringar og rastafletter. Han drøymer og om å forandra stakkars nissemor til ei dame som liknar litt meir på ho på biletet over.

Nissen har ikkje fått trimma reinsdyra sine, så han må ta motorsykkelen når han skal ut med julepresangane. Han har ikkje fått tid til å kjøpa gavar, og pengane har han brukt på nye klær, så det blir tikroners boksar med peparkaker i staden. Nissen møter stengde dører og føler seg trist misforstått og avvist. Meir kan eg ikkje røpa her, i tilfelle nokon av dei som les skulle koma til å finna boka under juletreet, det kunne jo tenkjast at nokon er heldige nok til å kjenna ein av forfattarane.

Når me har fri kjenner me oss litt som skomaker Andersen i Skomakergata. Her har det jammen meg droppa inn venner og kjende mest kvar einaste dag. Eit av ærenda til ganske mange er å kjøpa med seg ei diktbok eller to for å gi i julegave til nokon dei kjenner. Slikt kan me lika. Ikkje minst liker me praten og kaffikoppen. Det kunne ha vore noko å bare leika skomaker i nokre veker, men i likskap med Skomaker Andersen som me vel bare unntaksvis kan observera i konsentrert arbeid over tid, så er det ikkje sikkert eg hadde fått gjort så mykje heller…

I dag dukka det opp ein heilt spesiell gjest. Eg hadde ikkje sett Torun på sikkert eit halvt år, så då var det utruleg koseleg at ho ringde og sa at ho var på besøk heime på Kverneland. Det vart eit par koselege timar med gjenoppleving av barndommens julesmakar, denne gongen representert gjennom fingerkremkjeks.
I dag morges fekk eg melding om at det var fint intervju med meg i Jærbladet. Det var absolutt ei overrasking sidan eg ikkje har blitt intervjua av Jærbladet. Det viser seg at Jærbladet og Gjasdalbuen deler litt på stoff, og denne gongen vart det meg… Endeleg fekk eg lese intervjuet, for Gjesdalbuen har eg ikkje sett endå. Eg synest at Kristine har gjort ein god jobb. Ho fekk med seg det eg sa og tenkte var viktig. Det er alltid litt rart å sjå seg sjølv i avisa. Der er ikkje kvar gong eg kjenner meg like mykje igjen i den personen som blir framstilt, men når det er sagt, så er me jo forskåna frå å måtta observera oss sjølve frå utsida, så det kan vera mykje me ikkje ser sjølv. Men den personen som dukka opp i Jærbladet i dag kan eg stå for…

Eg er litt engsteleg for å bli ein slik person som skal prakka produkta sine på andre så snart eg får ein anledning. Når eg skriv om sal av boka her, så føler eg meg litt som ein eldre mann busett på Nærlandheimen i si tid, som var ein svært iverig loddselgjar. Eg skal ikkje bruka namns nemning, men det er sikkert fleire enn meg som har hatt mange besøk av den sympatiske karen i lusekofte. Etter å ha ringt på døra gjekk han eit steg tilbake og sa sjenert: «Dokke ska ikkje ha lodder her, nei? Det er for Saniteten…»

Nå skal eg gå og sjå om peparkakene er kalde nok til å leggjast i boks.

Heidi

Mørket skal vike snart
fra våre saler,
slik hun et underbart
ord til oss taler,
dagen skal atter ny
stige av røde sky…

Eg elsker Lucia-legendene og har fortalt dei til mange klassar på mange ulike måtar. For lenge sidan, då me var mindre redde for levande lys, har eg til og med latt elevar stå med levande lys i Luciakrona og synga for blankøygde foreldre. Det er noko med mørke, barn, lys og song som får tårene til å sitja laust. Eg meiner å ha høyrt at dei kristne helgetrasisjonane rundt Lucia- feiringa har røter og i førkristne tradisjonar, og at Lussinatta vart sett på som den lengste natta i året. Då måtte ein tenna lys og eld til vern mot mørkekreftene.

I Dagbladet las eg i går ein fint innlegg om å tenna gløden i auga på kvarandre nå når det er som mørkast. Det kan ein gjera gjennom å ta seg tid til å vera saman, henta fram trasisjonane me har å stø oss på nå i mørketida. Me er flokkdyr som hentar lys og varme hos kvarandre. I dag vart det kveldsmat med  barn busette på Jæren, og nysteikte lussekattar. Det er første gongen eg prøvde å laga lussekattar med ekte safran. Dei smakte kjempegodt, men heva så mykje at dei vart mykje større enn eg hadde sett for meg. Eg henta fram ein av tradisjonane frå barndomsheimen med å koka kakao til kveldsmaten på sundagar. Eg gjorde til og med det siste på bestemormåten. Ho kokte alltid kakao, eller «sokkerlade», som ho kalla det med kokesjokolade i staden for kakaopulvar. Det er ikkje tvil i mi sjel om at det smakar endå betre då.

Luciadagen er blitt ein spesiell dag på endå ein måte i familien vår. I dag er det nøyaktig tre år sidan svigerfar døydde. Det var den same dagen som me vakna heilt nedsnødde her på Jæren og måtte vassa i snø som rakk oss til livet for å klara å koma fram til jobb. Om ettermiddagen fekk me telefon om at svigerfar var død. Det merkelege er at me mista bestemor og akkurat ved Lucia, det var enten natta før Luciadagen eller natta etter, deg er ikkje sikker lenger. Det er nå tjueto år sidan ho reiste frå oss. Både ho og svigerfar fekk oppleva å koma opp i høg alder, men likevel fylgjer det alltid sorg med å mista noko.

I føremiddag reiste me til kyrkja for å vera med på «Fest i Guds hus». Det er ei veldig vakker adventmesse skriven av Eyvind Skeie, som vert framførd med barnekor, vaksenkor, piano og trompetar. Det er med barnekor, vaksenkor, dansarar og solistar i rollar som Elisabeth, Sakarja, Johannes og Maria. Denne konseten handlar og om å tenna lys i mørket og ha forventningar til Guds gode kraft i vanskelege tider. Eg vart overrumpla over at eg skulle bli så emosjonelt rørt ved.  Eg stort sett heile messa med tårer i auga som av og til rann over slik at eg måtte opp med jakke-ermet og tørka dei vekk.

Heilt på slutten flytta eg meg fram til første benk fordi eg hadde så lyst til å fotografera. Det viste seg å ikkje vera lett å fanga dansarar, to kor og ei handfull songsolistar med mobilkamera, men eg gjorde eit forsiktig forsøk-

Oddny dirigerte med stødige hender. Eg prøvde å ta bilete av Åse og Kristine som stod på galleriet med trompetane sine, men dei var rett og slett litt for langt borte.

Etterkvart som føremiddagssola vart sterkare der ute, så vart glasmaleriet opplyst av eit heilt fantastisk lys som gjorde veggen til den flottaste bakgrunnskulissen som tenkjast kan.

På desse bileta kjem ein del av dei tusen små sprekkene og krakeleringane ein kan sjå i glasbitane når det er rett lys, godt fram. Det er då det er freistande å sitera Leonard Cohen: «There is a crack in everything, that´s how the light comes in.» Elller noko liknande. Kanskje eg skal slutta med tredje verset av adventsalmen min, dersom eg hugsar det då…

Tre lys er tend for gode ting,
For kjærleik, glede, fred,
mens verda dansar villt i ring
og me må fylgja med.
For alt det gode som me fekk,
for alt det gode me skal få,
står lysa som ein takk til Gud,
og bøn om alt me håpar på.

Nå går me inn i dei aller mørkaste vekene i året. La oss hugsa å ta oss tid til å tenna gløden i kvarandre sine auge.

Heidi

I dag skal du få vera med på ei reise gjennom dagen med bilete. Me startar i eit ekte førsteklasserom der englane boltrar seg mellom lysgirlander mot mørke morgonruter.

Der spegelbiletet visar ein lærar som organiserer morgonen slik at alt står klar når barna kjem. I dag er det hjarte nummer elleve som skal tast ned.

Og på lystavla rullar allereie teksten på Luciasongen. Snart skal det syngast i dei mange klasseroma, og andreklassingane sine lussekattar skal settjast i steikeomnen og få det til å lukta nybakt i gangane. Snart skal administrasjonen kledd i konfirmantkappar med glitter i håret og lys i hendene gå i Luciatog, syngjande gjennom klasseroma, der overraskelse og store smil blir å lesa i ansikta til både lærarar og elevar.

Når kvelden stundar til er det tid for julebord  med kolleger frå kulturskulen i Undheimssmia med nydeleg dekka bord i gamle koselege lokale.

Juleborda i kulturskulen skiljer seg frå andre julebord eg har vore på gjennom at folk syng julesongane spontant fleirstemt, og at heile festen får element av jam- session gjennom at det i tillegg til instrumenta som er der av naturlege orsakar blir spelt på rytmeinstrument, munnspel, munnharpe, bjeller og stetteglas. Nokon deler bare ut munnspel og munnharpe på borda, og så begynner folk å prøva seg fram.

Maten, tapas og medbrakte dessertar smakte usannsynleg godt i selskap med flotte folk. Eg er utruleg heldig som høyrer til i to kollegeier og stortrivest begge plassane.

Eg kunne skrive mykje meir, men det har vore ei intens og krevjande veke, og klokka er allereie meir enn ein time inn i det nye døgeret. Nå må eg sova før morgonen, heldigvis ein av slaget utan vekkjarklokke, kjem for å opne nye luker.

Heidi